Home » Glossary »

I. përem.
1. Përdoret vend një emri a një përemri tjetër njësoj gjitha gjinitë njëjës e shumës për lidhur një fjali varur përcaktore, duke treguar frymorin a sendin është përmendur, i shënuar nga një emër a përemër fjalinë e mëparshme, i cili. Ai erdhi, ishte shoku im. Librat dhe, i lexova. Revolucionar i vërtetë është ai, nuk ndan veprën nga fjala. Mbaji mend mirë ato tha mjeku! Ai punon, ha. fj. u.
2. bised. Përdoret rasa zhdrejta me ose pa parafjalë dhe me kuptimin e fjalëve lidhëse: ku, kur. Ai i fole ti, ishte miku im. Shkoi aksion ditën duhej shkuar.
II. lidh.
1. Përdoret për lidhur një fjali kryefjalore, kallëzuesore, kundrinore ose përcaktore me fjalinë drejtuese. E di thua vërtetën. E shoh e ke bërë.
E ndiente kishte bërë gabim.
2. Përdoret fillim një fjalie ta varur kohore, e cila tregon kohën ka kaluar (ose po kalon) prej pikënisjes gjendjes a shtjellimit veprimit shprehur fjalinë drejtuese. Sa vite kishin kaluar nuk i kishte parë. U bënë dy muaj nuk kemi marrë letër. Kanë pesë vjet jetojnë fshat.
3. Përdoret përpara një fjalie varur shkakore, e cila tregon zakonisht shkakun e një ndjenje shprehur fjalinë drejtuese; sepse. Ai kënaqej fund njerëzit nuk e kishin harruar. I vinte keq nuk e kishte takuar.
4. Përdoret krye një fjalie varur qëllimore, e cila tregon qëllimin përse kryhet veprimi i shprehur fjalinë drejtuese. Erdha them vërtetën. Mësojnë bëhen vlefshëm për shoqërinë. Ndenë rrobat thaheshin.
5. Përdoret fillim një fjalie varur rrjedhimore, e cila tregon pasojën ose rrjedhimin e një veprimi shprehur fjalinë drejtuese. Kishte ndryshuar sa nuk njihej. Nuk jam fanatik, ta lë vajzën pa shkollë. Heshtja ishte e tillë, ajo ndjeu mornica trup.
6. Përdoret togfjalësha ndërtuar nëpërmjet përsëritjes një trajte njëjtës folje për theksuar se një veprim a gjendje kryhet, ndodh pavarësisht nga kushtet, nga dëshirat a nga parashikimet. Shkoi shkoi. Erdhi erdhi. U nis u nis. U u bë. Nuk foli nuk foli. S’ la s’ la.
7. Përdoret disa lokucione lidhëzore, cilat vihen krye fjalive varura, tregojnë vendin, kohën, kushtin, qëllimin, shkakun etj. një veprimi shprehur fjalinë drejtuese. nga. ku. kur. se. Ashtu . Kështu . Kudo . Kurdo . Kurdoherë . Mjaft . Ngado . Posa . Sado . Sido . Sapo . Tekdo . Veç . Me kusht . Me qëllim . mënyrë . vend . Sa herë . Çdo herë .
8. Përdoret pjesën e parë lidhëzave shkallëzimit, tek cilat pjesa e dytë nis me lidhëzën kundërshtore «por», për theksuar fjalinë ose gjymtyrën e dytë lidhin. Le …, por (por edhe, por as ). Jo që…, po (por edhe). Jo vetëm që…, por (por as, por edhe, porse).
III. ndajf. Prej asaj kohe, qysh. fëmijë. i ri.
IV. parafj. Përdoret me një emër rasën kallëzore për treguar kohën e nisjes një veprimi, i cili vazhdon deri sot a deri ne një cak njohur a panjohur; prej. ditën e parë. muajin e kaluar. herën e kaluar. martën e deri shtunën. këtë javë.
V. pj.
1. Përdoret para fjalëve a togfjalëshave, fjali shërbejnë si rrethanorë kohe ose vendi, për saktësuar pikënisjen e veprimit kohë ose hapësirë. mëngjes. parë. nga ajo ditë. fëmijëri. nga fillimi. nga fundi i dheut. shekullin e kaluar. nga Fieri deri Vlorë. nga koka deri te këmbët.
2. Përdoret përpara numërorëve themelorë a përemrave pakufishëm gjithë dhe tërë, paraprirë nga nyja e përparme , për përforcuar kuptimin përmbledhës, idenë e një tërësie plotë shprehet prej tyre. Erdhën (shkuan) tre. Ishin mbledhur gjithë.
3. Përdoret disa lokucione për përforcuar pohimin a mohimin e diçkaje vihej dyshim ose për t’i dhënë gjallëri a hijeshi shprehjes. As mund bëhet fjalë. Ja ndodhi. Le e kuptoi edhe ai vetë. Po po. Jo jo. Vetëm nuk ishte ashtu.
4. bised. Përdoret dialog disa fjali ndërmjetme fillim ose mes bisedës. thua ti. kam fjalën. Unë, the ti, e kisha marrë vesh me kohë.

Reklama