Po

PO <i>I lidh.1. Përdoret për lidhur dy fjali bashkërenditura me marrëdhënie ndryshme kundërshtore ose dy gjymtyrë njëjta një fjalie me marrëdhënie kundërshtore a kufizuese; por. Dukej i vogël, po ishte i rëndë. Lirinë s’jua solla unë, po e gjeta këtu mes tuaj. Donte vinte, po s’e lanë. Dua fle, po nuk flihet.
2. Përdoret për lidhur dy fjali ose dy pjesë fjalie, njëra prej cilave e plotëson a e zhvillon tej atë thuhet tjetrën; por. Ai do vijë, po pak vonë. Gruri mbin edhe lagështirë, po (mbin) me vështirësi. Hëngri, po me masë. Iu kujtua, po me vonesë. E ndihmonte vërtet, po pa qejf.
3. Përdoret, zakonisht bashku me fjalët «megjithatë», «ende», «përkundrazi», për përforcuar a për theksuar shumë kundërvënien; por. Vështirësitë qenë mëdha, po megjithatë nuk e thyen. E kishte dëshiruar prej kohësh, po ende (megjithatë) s’e kishte arritur.
4. Përdoret, zakonisht me një ndajfolje kohe ose me një fjalë tjetër tregon kohë, për lidhur dy fjali a dy pjesë një fjalie, njëra nga cilat (e dyta) shënon një gjendje ose një kohë re, jo siç ishte parashikuar, kur kryhet veprimi i pares; por. Arritëm, po kur gjithçka kishte marrë fund. Puna u krye, po një ditë pas. Do dalim, po kur pushojë shiu. Ia solli, po kur ai s’kishte nevojë.
5. Përdoret bashku me lidhëzat «edhe», «as» bashkëvajtje me shprehjet lidhëzore «jo vetëm…, jo vetëm …, le që…» për formuar shprehje lidhëzore bashkërenditëse shkallëzimit (jo .., po; jo veç, po; jo vetëm …, po edhe; jo vetëm (veç) …, po as …; jo vetëm…, po edhe; le që… po; le që… po as (); le që…, po edhe). Jo vetëm e ndërtuan shpejt, po e bënë edhe bukur. Le s’e kupton, po as përpiqet shumë.
6. Përdoret fillim një fjalie pavarur shpreh një kundërshtim ndaj fjalisë mëparshme; por. Po vetë e kërkoi. Po unë s’i thashë gjë. Po asnjë s’u ngrit. Po as kanë për ta pritur.
7. Përdoret fillim një fjalie varur kushtore, tregon kushtin për realizimin e veprimit shprehur nga fjalia drejtuese; qoftë se. Po kem kohë, do vij. Po pëlqeu, mbaje. Po e mbarove librin, sille. Po kishe nxituar edhe ca, do ta kishe arritur trenin. Po s’punove, s’fiton. Po s’luajte këmbët, s’luan (as) dhëmbët. fj. u.
Po s’hëngre hudhra, s’bie erë. fj. u.
8. Përdoret disa shprehje lidhëzore me kuptim kushtor (po qe se; po qe ; po jetë se; po jetë ). Po qe se e gjen, i thuaj se e kërkoj. Po jetë e vërtetë, njofto edhe tjerët.
9. Përdoret fillim një fjalie me kuptime ndryshme e me ngjyrime dëshire, urdhri, pyetjeje, habie, pakënaqësie etj. Eh, po vinte! Po çelësin e harrova! Erdhëm, po ç’e do, u lodhëm. Po nesër ç’do bëjmë? Po ky djalë s’vuri mend!
* Po deshe lutem, mundsh.
PO <i>II pj.1. Përdoret me vlerën e një fjalie, kur pranojmë a kur miratojmë diçka, kur pajtohemi me atë thuhet etj.; kund. jo. – Do shkosh? -! Po. -E kuptove? – Po. Disa po, disa jo. Thotë po e pranon, nuk kundërshton. S’ thotë as po as jo nuk vendos. Po apo jo? Po dhe jo.
2. Përdoret kur përforcojmë diçka është thënë parë, me kuptimin «patjetër, sigurisht, s’ka dyshim, vërtet»; kund. jo. Po, do vijë. Po, do ta marr atë. Po, e mirë është. Po, s’ka dyshim do ta bëjmë. Po, patjetër do nisemi.
3. Përdoret para a pas një fjale për përforcuar kuptimin e saj duke e përsëritur urdhrin, përgjigjen, miratimin etj.; kund. jo. E shikon atë majën e malit? – E shikoj, po. Mua kërkoi? – Ty, po. E gjeti, po. Po, nisu! Fol, po, ç’pret! E marrim, po, e marrim.
4. Përdoret kur tregojmë diçka, kur përfundojmë një bisedë a përmbyllim një mendim, me kuptimin «kështu, pra, është e vërtetë». Po ja, kështu ndodhi. Po, i tillë ishte ai. Po, ç’do gjë kapërcehet.
5. Përdoret kur gjatë folurit kujtojmë papritur atë është thënë parë ose kur na kujtohet diçka tjetër. Po, m’u kujtua. Po vërtet, ishin dy. Po, ashtu ishte. Ku e patëm fjalën? Ah po, te gazeta e sotme.
6. Përdoret zakonisht krye fjalisë për t’i tërhequr vëmendjen bashkëbiseduesit ai ndalet e mendojë mirë për diçka. Po, ta thashë ta shohësh edhe njëherë. Po, për mirën tënde e kam.
7. Përdoret, edhe e shoqëruar me pasthirrmë, për shprehur habi, mosbesim, mospërfillje, qesëndi, përçmim, pakënaqësi etj. Po more, e ditke ti! Po moj, vërtet thua?! Pooo, dashke edhe ! Pooo, s’i pëlqyeka atij!
8. Përdoret fjalitë pyetëse kur duam përforcojmë e mbështetim pyetjen.
Po si je? Po ç’ bëjmë sipas teje? Po sa vetë ishin? Po kush ta tha?
9. bised. Përdoret fund një fjalie pyetëse me ngjyrim dyshimi për përsëritur pyetjen ose për nxjerrë atë kërkohet nëpërmjet përgjigjes bashkëbiseduesit, me kuptimin «apo jo?». Ti do vish, po? Do ta lexosh librin, po? Ti je me ne, po?
Ai mbeti i kënaqur, po?
10. Përdoret për theksuar se është fjala për njëjtin njeri, send etj.; pikërisht; krejt; gjithashtu. Po ai njeri. Po ajo gjë. Gjithnjë po kështu. Po atë ditë erdhi dhe ai. Po njëjtën mënyrë. Bathë, bathë, po një kokërr njëjtën gjë përsërit, aty mbeti.
11. Përdoret përpara foljeve kohën e tashme dhe pakryerën e mënyrës dëftore, nganjëherë edhe mënyrës habitore, kur shprehim veprime zgjatin, janë duke u shtjelluar çastin e ligjërimit ose njëjtin çast me një veprim tjetër. Po shkruaj. Po bie shi. Po perëndonte dielli. Po dilte kur hyra unë. Po mbushet viti nga ajo ditë. Po i pëlqyeka shumë. Po e merr me qeshur.
12. si em. ~, ~JA f. ~, ~. Pohim; miratim, pranim. Bëri «po» me kokë. Shqiptoi një po nëpër dhëmbë. Ponë e ka po.
* E po… përdoret kur duam kundërshtojmë lehtë e me kujdes, kur duam përmbyllim një mendim, kur duam arsyetojmë për diçka ose kur pajtohemi fund me diçka. Po e po… ( po se po…; po po…) përdoret kur folësi dëshiron miratojë a vërtetojë diçka me forcë.

Reklama