Deri

DERII. parafj.
1. Përdoret me një ndajfolje vendi për treguar cakun e lëvizjes dikujt a diçkaje, kufirin e fundit ku arrin dikush a diçka, vendin a pikën e fundit ku vete a shtrihet diçka. Deri këtu. Deri aty. Deri jashtë. Deri brenda. Deri lart. Deri poshtë. Deri ku do shkojmë? Nga lart deri poshtë.
2. Përdoret me një ndajfolje kohe ose me një emër rasën kallëzore ( prirë ose jo aga një numëror themelor), për treguar cakun kohor kur kryhet një veprim, çastin e fundit kur mbaron diçka a kohën sa zgjat një punë, një veprim etj. Deri sot. Deri nesër. Deri dje. Deri tani. Deri vonë. Deri atëherë. Deri dy orë parë. Deri tre vjet shkuara. Deri kohët e fundit. Deri orën (minutën) e fundit. Deri natën vonë. Deri ditët e para muajit. Deri atë kohë. Deri kur do pres?
3. Përdoret me një numëror themelor ose me një përemër tregon masë a sasi pacaktuar, për shënuar kufirin e fundit madhësisë ose sasisë sendeve, frymorëve etj. Bari arrinte deri një metër. Kishte deri dy metra borë. Deri sa ke arritur bësh?
4. përd. pj. Përdoret bashkë me parafjalët , me, mbi, nga, te(k), ndaj etj. dhe formon me to lokucione bashku me emrat e ndajfoljet tregojnë cakun tejmë një vendi a një kohe ose shkallën tejme cilën arrin një veprim a një gjendje. Shkoi deri Tiranë. U përkul deri tokë. E preu deri rrëzë. Duron deri gjashtë muaj. Bari ishte deri gju. Deri mëngjes. I vendosur deri fund. Besnik deri vdekje. I kërkoi llogari deri një ( pikën e fundit). I shfrytëzonin deri palcë. I armatosur deri dhëmbë. Deri sot. Deri mbi çati. Arriti deri nën dritare. Deri te porta. Nga peri deri te gjilpëra. Deri ndaj gdhirë. Shkoi deri te ministri.
5. përd. pj. Përdoret përpara parafjalëve () e bashkëvajtje me parafjalën nga dhe formon me to lokucionin lidhëzor nga… deri (), , bashku me emrat, tregon kufijtë e një periudhe caktuar kohe ose caqet e një vendi, një hapësire a largese. Nga mëngjesi deri darkë. Nga shtata deri dymbëdhjetë.
Nga Tirana deri Elbasan.
6. përd. pj. Përdoret bashkë me lidhëzat ku a kur dhe formon me to lokucione shërbejnë për lidhur fjali varura, cilat shprehin marrëdhënie vendore a kohore. E përcolli deri ku fillonte rruga. E prita deri kur mbaroi.
II. pj. Përdoret për përforcuar a për theksuar edhe shumë kuptimin e fjalës, me cilën lidhet; edhe, bile. Erdhën deri pleqtë. Kishin marrë deri fëmijët e kopshtit. Tregon kujdes deri për vogëlsira panevojshme.
* Deri diku shih te DIKU.
Reklama