Reklama

A

A <i>II lidh.1. Përdoret për lidhur dy gjymtyrë një fjalie ose dy fjali, përjashtojnë ose zëvendësojnë njëra-tjetrën; ose, o. Sot a nesër. Shpejt (herët) a vonë. I vogli a i madhi. Çift a tek? Atë a këtë? Bën a s’bën? Vjen a s’vjen? E di a s’e di?
2. Përdoret e përsëritur për lidhur dy gjymtyrë një fjalie ose dy fjali veçohen njëra nga tjetra, i kundërvihen njëra-tjetrës nga kuptimi ose plotësojnë njëra-tjetrën; ose. A unë a ti. A sot a kurrë. A s’e ka ditur, a e ka harruar.
3. Përdoret për lidhur dy gjymtyrët e një togfjalëshi foljor, ku folja përsëritet me mohim për ta shprehur veprimin shkallë lartë; apo. Këndonte a s’këndonte. Qante a s’qante. Binte a s’binte shi.
* Pak a shumë shih te PAK.
A <i>III pj.1. Përdoret fillim një fjalie pyetëse për theksuar shumë pyetjen; përdoret një fjali pyetëse retorike për përforcuar shprehjen e pohimit, mohimit a dyshimit nënkupton a jo. A do vish? A kupton? A e mban mend? A je mirë? A ka? A mos e di? A thua? A ka gjë rëndë? A nuk e di ti? A do vijë ajo ditë?
A je, si je? pyetje, përdoret vend përshëndetjes, kur takohen dy veta.
2. Përdoret krye njërës prej dy fjalive pyetëse zhdrejta, kur e dyta lidhet me lidhëzën veçuese «apo», për theksuar kundërvënien e veprimeve. Pyete, a do bëhet tani mbledhja, apo u shty. Shih a erdhën, apo s’duken ende.
3. Përdoret zakonisht fund një fjalie pyetëse, shpreh habi, ironi, qesëndi, zemërim, miratim etj.; ë. Nuk e paske, a? Po lahet, a? S’e dashka, a?
4. Përdoret zakonisht fillim fjalisë për theksuar përçmimin, qesëndinë ose ironinë; ama. A, për ujë qenka! A, për burrë qenka!
* A thua se … sikur.
A <i>IV pasth.1. Përdoret për shprehur habi kur ndodhemi papandehur përpara një papriture; ah. A, kush qenka!
2. Përdoret për theksuar shprehjen e gëzimit kënaqësisë, miratimit etj.; ah. A, sa e bukur qenka!
3. Përdoret kur shprehim zemërim, urrejtje, qortim, dhembje, keqardhje etj.; ah.
A, sa dhemb! A, zënça!
4. Përdoret për shprehur mospërfillje, ironi, qesëndi ose kundërshtim, pakënaqësi për dikë a diçka nuk e miratojmë. A, mos e pyeti. A, jo, nuk jam një mendje me ty. A, këtë dashke ti!
5. Përdoret kur i drejtohemi një njeriu zakonisht afërt a njohur, me fjalë a me shprehje kanë ngjyrime emocionale. Mirë, a derëbardhë! Ç’u bëre, a i vrarë!
Mirë, a keqen nëna!
6. Përdoret kur kujtohemi papritur për diçka gjatë bisedës me dikë; aha. A, po, m’u kujtua.
A <i>I1. Një nga zanoret e gjuhës shqipe dhe shkronja e parë e alfabetit saj, e cila shënon
këtë zanore. Zanorja a. Tingulli a. Shkronja a.
2. si em. f. Zanorja dhe shkronja a. A-ja e vogël (e madhe). A-ja e dorës (e shtypit).
A-ja nistore.
3. si em. f. fig. Fillimi i një pune, pikënisja për diçka; njohuritë fillestare e thjeshta
për diçka, abëcëja. A-ja e çështjes (e punës).Filloj nga a-ja. E bëj nga a-ja.
4. Simboli i një lloji vitaminash. Vitamina A.
* Nga a-ja deri te zh-ja nga fillimi deri fund, fund e krye, tërësisht.

Reklama