Home » Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

Vendet e rajonit po e orientojnë buxhetin bazuar prioritetet strategjike zhvillimit qëndrueshëm, Shqipëria e ka mendjen tek koncesionet…

Shqipëria mbetet vendi me barrën lartë taksave rajon bashku me Serbinë, por nuk arrin ta justifikojë atë me ardhura.

Vendi nuk ka arritur asnjëherë ketë ardhura larta se 28% PBB-së, duke u renditur i fundit rajon dhe ndër nivelet ulëta Europës.

Ndërsa Serbia, me barrë taksave ngjashme me ne, është shteti arrin mbledhë ardhura rekord rajon, nivelin e 41.8% PBB-së pritshme për 2019-n, sipas raportimeve zyrtare Ministrisë Financave Serbe programin ekonomik reformave 2018-2020. Mali i Zi pritet mbledhë 40.1% PBB-së projektbuxhetin e vitit 2019. Maqedonia ka një rendiment fiskal prej 29% PBB-së, ka ardhur rënie vitet e fundit, si rrjedhojë e taksës sheshtë.

 

Te-ardhurat-totale-buxhetore-ne-raport-me-PBB-854 Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

 

Taksa ku Shqipëria çalon dukshëm është ajo e kontributeve sigurimeve shoqërore, sjell vetëm 5.6% PBB-së, ndërsa mesatarja e rajonit është midis 8-10% dhe arrin rekord Serbi me 14.6%. Evazioni nga pagat konsiderohet i lartë vendin tonë, me pjesën madhe bizneseve raportojnë paga ulëta sesa realja. Niveli i lartë i tatimit mbi ardhurat, me 23% për pagat mbi 130 mijë lekë e nxiti dhe tepër evazionin për pagat e larta, duke bërë shumë individë regjistroheshin si subjekte vogla dhe lëshonin fatura përkundrejt shërbimeve (qeveria po merr masa Paketën Fiskale 2019 për luftuar këtë fenomen).

 

Te-ardhurat-totale-buxhetore-ne-raport-me-PBB-854 Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

 

Për TVSH-në, Shqipëria, nivelin 8.8% PBB-së është mirë se Maqedonia, por poshtë se Serbia dhe Mali i Zi. Ky i fundit, mbështetet industrinë e shërbimeve (turizmin) arrin mbledhë një rekord prej 14.6% PBB-së. Një tjetër taksë e nënmbledhur është akciza, me vetëm 2.8% PBB-së Shqipëri, sa gjysma e Serbisë, ka dhe rendimentin mirë.

Tatimfitimi ka një rendiment mirë fiskal Shqipëri, me gati 2% PBB-së, nivele ngjashme me vende tjera rajonit.
Shqipëria dhe Maqedonia kanë nivelin ulët tatimit mbledhin nga ardhurat, me rreth 2.4% PBB-së, nga 3.6% është ky tregues për Serbinë. Ndryshe nga fqinjët, Shqipëria ka një nivel lartë taksave tjera, vijnë kryesisht nga renta minerale, teksa vendi ka dhënë një pjesë konsiderueshme pasurive tij me koncesion.

 

Te-ardhurat-totale-buxhetore-ne-raport-me-PBB-854 Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

 

SHQIPËRIA ME SHPENZIMET LARTA KAPITALE, PAGAT ULËTA

Niveli i ulët i ardhurave nuk ushumë hapësira financave për shpenzuar, teksa maksimumi i deficitit buxhetor ata mund t’i lejojnë vetes është rreth 3% e PBB-së. Por, Shqipëria arrin veçohet për nivelin e lartë shpenzimeve kapitale, për 2019-n parashikohet 4.9% PBB-së, duke ia kaluar vetëm Mali i Zi, me 6.3% PBB-së. Shpenzimet e personelit Shqipëri dhe Maqedoni janë ulëta rajon, me 4.2 dhe 4.4% PBB-së, ndërsa Serbi e Mal Zi, ato arrijnë gati 10% PBB-së.

Serbi, sipas dhënave zyrtare Institutit Statistikave gusht, paga mesatare sektorin shtetëror gjitha nivelet ishte rreth 85 mijë dinarë, ose rreth 717 euro, nga rreth 420 euro sektorin publik shqiptar.

I gjithë rajoni vuan nga zhbalancimi i skemës pensioneve, konsumon mesatarisht 10-15% PBB-së si shpenzime për transferta sociale. Maqedonia, me borxh ulët, shpenzon 1.35% PBB-së për pagimin e interesave, ndërsa vendet e tjera,ky tregues luhatet mes 2.1-2.7%.

 

 

KRAHASIMI I TAKSAVE

Përpara vitit 2008, i gjithë rajoni u fut një garë ethshme se cili i ulte sa shumë taksat dhe zbatonte një nivel sheshtë afër 10% për tatimfitimin e dividendin. Pas krizës globale, ngadalësoi gjithë rajonin, Shqipëria dhe Serbia kaluan drejt shtrëngimit fiskal, duke e rritur sërish tatimfitimin 15%, duke pasur taksat larta rajon, ndërsa Maqedonia e Mali i Zi nuk e ndoqën këtë praktikë.
Sot, sipërmarrjet shqiptare paguajnë total taksa dhe kontribute janë sa 37.3% e fitimeve tyre, sipas raportit fundit Bankës Botërore “ bësh biznes 2019”.

Ky nivel është i larti rajon, edhe krahasim me Serbinë, ka nivele taksash ngjashme me ne. Bizneset serbe paguajnë taksa e kontribute sa 36.6% fitimeve. Maqedonia është shteti me barrën ulët taksave për bizneset, me vetëm 13.3% fitimeve (bizneset Maqedoni paguajnë vetëm tatimfitimin dhe taksat bashkiake). pas renditet Kosova, e ka këtë tregues 15.2%, Mali i Zi 22% dhe Bosnja me 23.7%.
Bizneset shqiptare paguajnë shumë taksa e kontribute raport me fitimet, sesa mesatarja e Azisë dhe Europës Qendrore (32.3%) dhe nivele krahasueshme me vendet me ardhura larta OECD (39.8%).

Shqipëria dhe Serbia kanë normën lartë tatimfitimit rajon me 15%. Maqedonia, Kosova dhe Bosnja e kanë tatimfitimin 10% dhe Mali i Zi, 9%. Shqipëria dhe Serbia kanë gjithashtu kontributet larta sigurimeve shoqërore paguara nga punëmarrësi, me përkatësisht 15 dhe 17.9%. Maqedonia dhe Mali i Zi nuk e rëndojnë punëmarrësin me kontribute, por ato paguhen tërësisht nga punëmarrësi dhe kjo është një nga arsyet pse bizneset e tyre rezultojnë paguajnë pak taksa e kontribute raport me fitimet. Ndërsa Kosova e ka ndarë, por nivele shumë ulëta, 5% i paguan punëmarrësi dhe 5% punëdhënësi. TVSH, është fakt një taksë nuk paguhet nga bizneset, por mblidhet përmes tyre nga konsumatorët, është sërish e lartë Shqipëri dhe Kosovë, me 20%.

 

Te-ardhurat-totale-buxhetore-ne-raport-me-PBB-854 Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit

 

RAJONI E ORIENTON BUXHETIN BAZUAR STRATEGJINË E ZHVILLIMIT EKONOMIK

Serbia, Maqedonia e Mali i Zi kanë një vizion qartë se ku duan shkojnë, teksa kanë hartuar strategji zhvillimi bazuara mbi udhëzimet e Programit Reformave Ekonomike, publikuara nga Komisioni Europian prill vitit 2017. bazë strategjive dhe objektivave duan arrijnë, ata po orientojnë dhe planet e investimeve publike dhe mbështetjeve buxhetore.

P.sh., Maqedonia ka si prioritet nxitjen e eksporteve; Mali i Zi, turizmin dhe teknologjinë e informacionit; Serbia ka nxitjen e teknologjisë dhe inovacionit, kombinuar me edukimin, por nuk mbetet pas as bujqësia. Planet e tyre infrastrukturës janë përqendruara kryesisht rrjetet e ndërlidhjes europiane rrugëve, funksion projekteve për lehtësimin e eksporteve. Edukimi dhe orientimi drejt teknologjisë informacionit janë prioritete tjera vendeve rajonit.

 

Maqedonia

Maqedonia ka parë një ulje ndjeshme ardhurave buxhetore, 2017-n arritën 29% PBB-së, nga 34-35% ishin mesatarisht deri 2010-n. Ekspertë financave Maqedonisë shpjeguan për “Monitor” se rënia e ardhurave ka ardhur si rrjedhojë e zbatimit taksës sheshtë 10%, duke ndikuar performancën buxhetore.

draftin e “Reformave strukturore 2018-2020”, publikuar nga Ministria e Financave e Maqedonisë, parashikohet vendi, teksa është i vogël dhe nuk mund mbështetet vetëm nga tregu i brendshëm, bazohet tek eksportet dhe rrisë konkurrueshmërinë, mënyrë përballet me sfidat afatgjata rritjes. Raporti vlerëson politikat kanë pasur njëfarë suksesi tërheqjen e investimeve huaja dhe sofistikimit eksporteve, por sërish ka nevojë për përmirësime, pasi aftësia e SME-ve vendase për t’u integruar tej tregjet ndërkombëtare është e kufizuar, për shkak nivelit ulët menaxhimit dhe kapaciteteve financiare dhe teknike.

“Megjithëse Maqedonia është një lider rajonal politikën e tregtisë, ka vend për përmirësime transport dhe logjistikë mund nxisë performancën e tregtisë, duke lehtësuar dorëzimin e produkteve. Duhet zgjidhen pengesat e kalimit kufirit, mënyrë reduktohen kostot dhe koha e transportit, çka do kontribuojë drejtpërdrejt konkurrueshmërinë e kompanive. Maqedonia është një shtet i kufizuar me tokë dhe është kryesisht i varur një rrjet transporti i zhvilluar mirë. Një nga sfidat kryesore shtetit është reduktojë distancën me tregjet e eksportit dhe kostot e transportit vijnë nga kushtet e dobëta korridoreve transportit dhe vonesat e mëdha kalimin e kufijve”, thuhet raport.

 

Serbia

Pas një rënieje periudhën 2008-2013, kur ardhurat raport me PBB-në zbritën 40% PBB-së, Serbia ka rikuperuar sërish vitet e fundit, 44% PBB-së. programin ekonomik reformave 2018-2020, qeveria e Serbisë planifikon lehtësim fiskal, përmes uljes taksës pagave, teksa do nxisë shpirtin e sipërmarrjes dhe novacionin, si dhe do promovojë programin e bazuar te njohuritë dhe teknologjinë, do kontribuojë krijimin e vendeve punës dhe reduktimin e papunësisë. Një sfidë kyçe është ndalimi i emigrimit trurit dhe kthimi i tij, si dhe tërheqja e talenteve vendas dhe ndërkombëtarë.

mënyrë Serbia integrohet tërësisht sistemin ekonomik ndërkombëtar, është e nevojshme, mes tjerash, përcaktohen masat synojnë nxitjen e proceseve teknologjike dhe zbatohen rregullore teknike dhe standard, do lehtësojnë kalimin drejt rritjes peshës eksporteve teknologjisë lartë ndaj totalit eksporteve”, thuhet raport.
Krahas zhvillimit teknologjisë, bujqësia mbetet një sektor prioritar i Serbisë.

 

Mali i Zi

Strategjia fiskale 2017-2020 e Malit Zi parashikon ardhurat raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto arrijnë 40.1% PBB-së 2019-n. Sipas dokumentit publik Ministrisë Financave Malit Zi, “Drejtimet e Zhvillimit Malit Zi 2018-2021”, qeveria ka vendosur katër prioritete për arritjen e objektivave strategjikë, cilët janë turizmi, energjia, bujqësia dhe zhvillimi rural dhe industria përpunuese.

Këto drejtime zhvillimi me projekte specifike dhe strukturë financiare janë baza për programimin e investimeve nivel shtetëror, cilat bëhen duke pasur parasysh prioritetet e zhvillimit Bashkimit Europian, përmes rritjes zgjuar (mjedisi i biznesit, SME-të, prodhimi, konkurrueshmëria, shkenca, edukimi i lartë, teknologjia e informacionit, turizmi), qëndrueshme (bujqësia dhe zhvillimi rural, pylltaria, energjia, mjedisi, transporti, ndërtimi e strehimi) dhe rritja gjithëpërfshirëse. (tregu i punës, edukimi, sporti, mirëqenia sociale, kujdesi shëndetësor).

njëjtën kohë, masat e identifikuara dhe angazhimi i burimeve reflektojnë politikën e qeverisë Malit Zi për krijuar një mjedis realizimit projekteve, veçanërisht fushën e turizmit dhe energjisë, sipas një modeli nuk implikon pjesëmarrjen e shtetit dhënien e fondeve, thuhet dokument.

Për arritur konsolidimin fiskal, qeveria e Malit Zi ka rritur akcizat, linjë me vendet e BE-së, TVSH-në me dy pikë përqindje, ka ulur pagat sektorin publik, ndërsa nuk ka prekur taksat e tjera, mënyrë Mali i Zi vijojë mbetet një vend tërheqës për investime. Fokus veçantë kanë arsimi dhe teknologjia e informacionit.

The post Shqipëria, shumë taksa, pak të ardhura, si krahasohet me buxhetet e rajonit appeared first on Revista Monitor.

Reklama