Home » Spiunazhi amerikan zbulon ndërhyrjen e Rusisë në referendumin në Maqedoni

Spiunazhi amerikan zbulon ndërhyrjen e Rusisë në referendumin në Maqedoni

Ndër vite, Ivan Savvidis ka qenë njeriu i Kremlinit Greqi. Një miliarder greko-rus, ish-anëtar i Dumës Ruse dhe pronar i një klubi futbollistik grek, Savvidis ka lëvizur mënyrë vazhdueshme mes botëve sportive dyja shteteve. Ai ka gisht secilin aspekt jetës Selanik, një qytet liman ku ai jeton, dhe është lojtar i mirënjohur botën shpesh armiqësore oligarkëve rusë dhe grekë, shkruan The New York Times, përcjell Klan Kosova.

gjitha këto kanë ngjallur interesim fortë agjencive amerikane spiunazhit për .

Zyrtarët e Shteteve Bashkuara thonë ata qershor kanë zbuluar komunikime tregojnë se Savvidis po punonte si kanal i Rusisë për ta dëmtuar një marrëveshje mes Greqisë dhe Maqedonisë do t’i hapte rrugë kësaj fundit t’i bashkohej NATO-s. Greqia për një kohë gjatë ka kundërshtuar anëtarësimin e Maqedonisë NATO. Moska, e cila e sheh aleancën e zgjeruar si kërcënim madh kufirin e saj, ishte e vendosur ta mposhtte një referendum mbi këtë marrëveshje.

Si kundërpërgjigje, zyrtarët amerikanë ndërmorën një lëvizje agresive pazakontë: Ata ua dhanë këto zbulime qeverisë greke me prirje majtiste kryeministrit Alexis Tsipras. Qeveria greke u përgjigj me një ndarje rrallë me Moskën, duke dëbuar dy diplomatë rusë nga Athina dhe duke ua ndaluar hyrjen dy tjerëve.

Kjo i gëzoi spiunët dhe diplomatët amerikanë. Ndonëse një votë referendumi muajin e kaluar Maqedoni nuk çoi rezultat – parlamenti maqedonas duhet tani vendosë, ndoshta këtë javë, nëse ky shtet do t’i bashkohet aleancës Atlantike – zyrtarët amerikanë e shohin ekspozimin e Savvidis dhe dëbimin e diplomatëve si fitore rrallë përpjekjet arritëse kundër fushatave dezinformuese ruse Evropë dhe SHBA.

Po mundohemi dhe po e dëshmojmë mund luajmë pa kompromis po ashtu”, ka thënë Christopher R. Hill, një ish-ambasador i SHBA-ve Maqedoni.

Mund zbulojmë sekrete, mund bëjmë gjëra nuk i kemi bërë kaluarën”.

Manovrimi i fshehtë ndodhi kur presidenti Donald Trump udhëtoi Evropë gjatë verës dhe përqafoi publikisht presidentin rus Vladimir Putin, dhe denigroi aleancën – edhe një tjetër shembull i presidencës dhe establishmtentit sigurisë kombëtare duket se punojë me qëllime kundërta. Por tregimi maqedonas fillon para kësaj.

Kundërpërgjigja ndaj ndërhyrjeve

Kur zyrtarët e sigurisë kombëtare amerikane i vunë re pari herë verën e 2016-ës shenjat Rusia po tentonte ndërhynte zgjedhjet presidenciale amerikane, Departamentet e Shtetit dhe Mbrojtjes punonin bashkë me agjencitë e inteligjencës, formuan atë tani quhet Grupi i Ndikimit  i Rusisë provojnë t’iu kundërpërgjigjen tentimeve ruse, kryesisht Evropë.  Kjo përfshin zgjedhjet Evropë ku Rusia mund provojë intervenojë.

voni verën e kaluar, ata panë Maqedonia mund ishte cak. 12 qershor, zyrtarët maqedonas dhe grekë njoftuan se vendi do ta ndryshonte emrin e saj Maqedoni Veriore dhe t’i jepte fund mosmarrëveshjes tri-dekadëshe me Greqinë e cila konsideronte se “Maqedonia” kishte aspirata territoriale mbi një rajon grek me njëjtin emër.

Posa ky vend bëhej Maqedoni Veriore, Greqia do ta hiqte veton ndaj këtij shteti për t’iu bashkuar NATO-s. Një votim formal për ta marrë emrin e ri ishte lënë për shtator.

Moska nuk qe e kënaqur. një konferencë Athinë tri ditë pas marrëveshjes, një top diplomat rus paralajmëroi ashpër Perëndimin mbi planet për ta ftuar Maqedoninë brenda Aleancës.

“Sigurisht, nuk do lëshojmë bomba bërthamore”, tha Vladimir A. Chizhov, ambasadori rus Bashkimin Evropian. “Por, ka gabime kanë pasoja”, shtoi ai.

Kërcënimi i Chizhov-it nxiti një numër mesazhesh diplomatike gjer Uashington, nga Geoffrey R. Pyatt, ambasador amerikan Greqi i cili ishte konferencën e njëjtë, për paralajmëruar Moska do tentonte ta prishte referendumin vijim.  Departamenti i Shtetit, C.I.A. dhe Komanda Evropiane e Pentagonit me bazë Shtutgart Gjermanisë, i ishin vënë tashmë këtij rasti, thanë zyrtarët.

Deri atëherë, opozita ndaj referendumit tashmë ishte shfaqur Maeqdoni -përgjatë verës, kishte qindra ueb-faqe reja thërrisnin për bojkot votës dhe postime Facebook kërkonin nga maqedonasit t’i digjnin fletëvotimet e tyre – dezinformata klasike, thanë zyrtarët maqedonas dhe amerikanë, dirigjuara nga grupet me mbështetje ruse.

Ditën e marrëveshjes, po ashtu kishte protesta dhunshme jashtë ndërtesës parlamentit kryeqytetin e Maqedonisë, Shkup.

Hyn Savvidis. Ai kishte qenë radarin e agjencive inteligjente Amerikës dhe Greqisë për vite si anëtar i partisë Putinit, Rusia e Bashkuar, kur kishte qenë Duma, shtëpi e ulët parlamentit, dhe kishte vënë bast një pasuri, fillimisht e kishte arritur përmes një kompanie ruse duhanit, një varg interesash përgjatë Greqisë veriore.

Si pronar i klubit futbollistik grek, PAOK FC Selanik, ai mori famë kur hyri fushë gjatë një loje kundër një ekipi athinas këtë vit, me një revole dhe i rrethuar me roje. Lojtarët e klubit athinas lanë fushën shqetësuar për sigurinë e tyre teksa ndeshja u braktis.

qershor, zyrtarët amerikanë vlerësuan nga zbulimet e komunikimeve tij – mesazhe elektronike, thirrje telefonike apo kombinime – ai kishte qenë duke i paguar protestuesit.

Një zyrtar i lartë i SHBA-së tha agjencitë amerikane e kishin lehtë t’i mblidhnin dhënat financiare e vinin Savvidisin prapa pagesave ndaj qytetarëve dhe tifozëve futbollit për nxitur dhunë kundër referendumit maqedonas.

Sipas Projektit për Raportim Krimit Organizuar dhe Korrupsionit, një organizatë hetimore dhe raportuese, Savidis i kishte paguar kundërshtarët e kampanjës për riemërim Maqedonisë paku 300 mijë euro.

Pranues parave kishin qenë edhe politikanët maqedonas, organizatat radikale nacionaliste formuara rishtazi dhe huliganët e klubit futbollistik Vardarit, cilët organizuan protesta dhunshme para ndërtesës parlamentit Shkup, raporton ky projekt.

Savvidis i kishte mohuar këto akuza  fuqimisht. “Totalisht rreme dhe tejet shpifarake”, kishte thënë kompania e tij aksionere një deklaratë verën e kaluar.

Përcjellja e Raportit

Bartja e raportit inteligjencës amerikane te qeveria greke fillim korrikut i ra Pyatt-it, një diplomati rexhur amerikan i cili kishte qenë ambasador amerikan Athinë për dy vjet, thanë disa zyrtarë SHBA-së. Pyatt ishte i përgatitur mirë për një rol tillë, pasi kishte shërbyer si ambasador amerikan Ukrainë nga viti 2013 gjer 2016, kur Rusia e kishte marrë Krimenë dhe i kishte ndihmuar forcat separatiste Ukrainën lindore.

Nuk ka një marifet mund ta bëjnë rusët e Pyatt-i nuk e di”, kishte thënë një intervistë senatori Christopher S. Murphy, një demokrat i Connecticut si dhe anëtar i Komitetit për Punë Jashtme. Murphy kishte thënë se kishte folur me Pyatt-in për përzierjen e Rusisë referendumin e Maqedonisë, por ai kishte refuzuar komentonte mbi specifikat bisedat e tyre private.

Ama, dhënia e informatave kryeministrit grek ishte një gjë. Por nuk ishin siguruar asnjë mënyrë ai do bënte diçka lidhur me to.

Kryeministri Tsipras, i cili kishte refuzuar t’i bashkohej pjesës tjetër Evropës mbështeste Britaninë e cila e fajësonte Rusinë për një sulm me agjentë nervash një ish-spiun, vinte nga një parti politike me një histori marrëdhëniesh ngrohta me Moskën. Prapë se prapë, vendimi  për lëvizur kundër Moskës ishte lehtësuar nga përpjekja e Tsipras për ta thyer një bllokadë 30 vjeçare me Maqedoninë e Moska ta prishte atë.

Zyrtarët thanë diplomacia e fundit amerikane kishte ndihmuar. Qeveria e Obamës i qëndroi përkrah Greqisë gjatë krizës disa vjeçare financiare, duke avokuar për Athinën mbetet eurozonë kur disa shtete evropiane fillimisht hezitonin ta shpëtonin Greqinë.

Jacobn J. Lew, sekretar i Thesarit i presidentit Obama, shpenzoi aq shumë kohë pakon e zbutjes borxhit Greqisë saqë zyrtarët e lartë ishin mahitur se ai qe bërë zyrtar i Thesarit për Greqinë. Obama dhe Lew, dy kishin udhëtuar për Athinë gjatë krizës, ashtu sikurse zëvendëspresidenti, Joseph R. Biden Jr., i cili ishte rikthyer vitin e kaluar atje, pasi e kishte lënë zyrën.

Trump priti Tsipras tetorin e kaluar Shtëpinë e Bardhë, dhe dy shtetet diskutuan për zgjerimin e prezencës ushtarake amerikane Greqi, përfshirë edhe qasjen e anijeve dhe aeroplanëve SHBA-së.

Nëse e shikoni gjeografinë, dhe i shihni operacionet aktuale Libi, dhe i shikoni operacionet aktuale Siri, i shikoni operacionet tjera potenciale lindje Mesdheut, gjeografia e Greqisë dhe mundësitë këtu janë mjaft konsiderueshme”, kishte thënë Joseph F. Dunford Jr., kryetar i Shefave Përbashkët Shtabeve, gjatë vizitës fundit Athinë.

Brenda establishmentit sigurisë kombëtare amerikane, zyrtarët kishin qenë qartazi duke kërkuar ta shtyjnë Athinën larg marrëdhënieve saj me Moskën.

Po e kultivojmë Greqinë si një ankorues stabilitetit lindje Mesdheut si dhe Ballkanin Perëndimor”, ka thënë qershor A. Wess Mitchell, asistent sekretar i shtetit për Punët me Evropë dhe Euroazi.

Argumenti diplomatik

11 korrik, Tsipras u nda me Moskën. Qeveria e tij dëboi dy diplomatë dhe i ndaloi dy tjerë rusë hyjnë Greqi, duke i akuzuar për tentim ryshfeti ndaj zyrtarëve paidentifikuar dhe për nxitje demonstratash kundër marrëveshjes Maqedonisë.

“Mosrespekti i vazhdueshëm për Greqinë duhet ndalojë”, kishte thënë Ministri i Jashtëm i Greqisë një deklaratë. “Askush nuk mundet e as nuk e ka drejtën ndërhyjë punët e brendshme Greqisë”.

Moska vonë kishte thënë se po i dëbonte diplomatët grekë shenjë kundërpërgjigje.

Pak pasi Athina kishte njoftuar se po i dëbonte rusët, ambasadori amerikan Pyatt, iu kishte dërguar mënyrë triumfante mesazhe elektronike një numri kolegësh dhe ish-kolegësh Departamentin e Shtetit dhe Pentagon. Heather Nauret, një zëdhënëse e Departamentit Amerikan shtetit, kishte postuar Twitter pas njoftimit:

“#Greqia dëboi dy zyrtarë rusë dhe ua ndaloi hyrjen dy tjerëve për tentim ndërhyrjes politikat greke. Ne e përkrahim Greqinë mbrojtjen e sovranitetit saj. #Rusia duhet t’i japë fund sjelljes saj destabilizuese”.

Roli amerikan dëbimin grek po ashtu tregon se sa e gjerë është çarja e ndan Trump-in – i cili publikisht e ka kontestuar NATO-n përderisa njëjtën kohë ka shprehur admirim thellë për Putinin – me establishmentin e sigurisë kombëtare amerikane, rrënjët e cilës mbeten besimin e fortë përpjekjet e Rusisë për t’u përzier zgjedhjet SHBA dhe mes aleatëve amerikanë janë  kërcënim gjeopolitik për sigurinë amerikane.

Ky është një mendim rrallëherë, nëse ndonjëherë, është shprehur nga Trump. Por është diçka një varg zyrtarësh amerikanë e përsërisin për çdo ditë.

Lloji i sjelljeve këqija Rusia i ka praktikuar, nga Maqedonia e deri te Shtetet e Bashkuara është gjithmonë i papranueshëm, sipas meje”, kishte thënë Sekretari i Mbrojtjes, Jim Mattis, për reporterët 11 shtator pas referendumit 30 shtatorit.

Pas komenteve tij erdhi një vizitë e tij Shkup për dhënë “një deklaratë specifike ne jemi me popullin maqedonas”.

I pyetur nëse kishte diçka SHBA-ja po bënte për t’i luftuar përpjekjet e Rusisë për ndërhyrje referendum, Mattis kishte thënë: Po.

Ai kishte refuzuar hynte detaje por zyrtarët e Departamentit Mbrojtjes thanë ata po ashtu po lansojnë operacione informatash bashkë me qeveritë e Maqedonisë, Malit Zi dhe Ukrainës, për t’iu kundërvënë dezinformatave ruse zgjedhje dhe referendume atje.

Asnjë nga përpjekjet e amerikanëve prapaskenë nuk mund shndërrohet diçka nëse parlamenti maqedonas nuk pajtohet për ndryshim emrit. Por kryeministri Zoran Zaev, i cili ua dërgoi masën ligjvënësve këtë javë, ka thënë ai do thërrasë për zgjedhje parakohshme nëse kjo masë dështon.

 

 

Përkthimi i këtij artikulli është realizuar nga Klan Kosova. Nuk lejohet përdorimi i plotë apo i pjesshëm i këtij përkthimi.

Reklama