Home » Faktorët social politikë të çeljes së mësonjëtores së Myzeqesë

Faktorët social politikë të çeljes së mësonjëtores së Myzeqesë

jubileun e 110 vjetorit

Naun  Kule

kronikën historike Myzeqesë, veç tjerash ka edhe një ngjarje pandriçuar dhe vlerësuar masën dhe mënyrën e merituar. Është përpjekja e parë e patriotëve këtu, për ta çelur shkollën shqipe vitin 1905. Është e vërtetë shkolla nuk u hap këtë vit dhe se autorët dhe aktorët e kësaj ndërmarrje atdhetare, dështuan  duke provuar mbi vete  reprezalje shumta dhe njohura për kohën.  Por, gjitha këto diheshin dhe priteshin. Terrori turkoshak i mbështetur nga antishqiptarizmi helenik i Megali-idhesë greke, ishin shpata e njohur prej kohësh  mbi shpinën e cilitdo patrioti shqiptar. Megjithatë; u gjenden dhe  u bënë bashkë një grup burrash cilët morën vdekjen sy dhe bënë pabërën. Gjetën mjetet, mjedisin e librat dhe gatitën çeljen e shkollës  gjuhën shqipe. Por, cilët ishin këta burra, nga e gjetën shembullin, mjetet dhe librat shqip?

Fakti këtë tentativë e ndajnë vetëm tri vjet nga ngjarja kulmore  e realizoi këtë kryengjarje për Myzeqenë, do thotë se  protagonistët kryesorë ishin po ata e hapën, tri vjet vonë, muajin gusht vitit 1908. Lëvizjet e shpeshta shumë burrave Myzeqesë bënin tregti përmes Durrësit dhe Vlorës  dhe herët, përmes moleve grykëlumore Pirgut (Ndërnënas), Karavastasë  dhe Semanit, krijuan edhe lidhjet e njohura kulturore me Shoqëritë patriotike jashtë atdheut, me veprimtarinë e rilindasve dhe botimet e tyre.

Kështu, gazetën ”Liria e Shqipërisë”, dilte Sofie (Bullgari), lexojmë letrën e dërguar pikërisht nga Libofsha 10 maj, 1911.

“…Tri muaj ka s’kishim marrë gazetën…Sot e morëm  dhe  gjithë anëtarët e saj u gëzuan fort shumë…”

Përmbajtja e letrës tregon se aktiviteti patriotik i banorëve kësaj treve është objekt pune edhe  për shoqërinë patriotike Sofies (Bullgari), dhe se pikërisht këtu, Libofshë, ka qenë organizuar një Shoqëri a, e pakta, një grup simpatizantësh cilët jo vetëm marrin dhe lexojnë gazetat shqip  por edhe  mezi i presin ato. Dhe kjo nuk ndodh vetëm tani. vitin 1907, Subashi i Myzeqesë, siç e shkruan vet ai, i dërgon një letër Shoqërisë Bukureshtit (Rumani) dhe, pasi i uron asaj punë mbarë për krijimin e Shoqërisë “Bashkimi”, i kërkon edhe një“…libër bujqësie si edhe një methodë shqipe…”

Mësuesi Jovan Ndreko, 05 mars 1909, nën titullin “Letër nga Libofsha-Myzeqe,” i shkruan patriotit Jani Vruho Misir Egjyptit:

“…Të  ma dërgosh Fletënë “Rrufeja” se ma ka ënda ta këndojë…

Këtu, në  Libofshë kemi një Mësonjëtore ku mësohet turqishtja prej një hoxhe  dhe shqipja  prej një krishteri. këtë shkollë bëhen ndonja njëzetë djem myslimanë e krishterë. Ka djem por nuk i dërgojnë se priftërinjtëgrekomanë u thonë se nxjerrë nga besa ky mësim…”

 

Edhe i nipi i  Jovanit, atdhetari Zoji Ndreko-Libofsha, siç e shkruan ai, poemën “Shqipëria” shkruar 1910, e boton po këtë vit “Kalendarin kombiar” i cili dilte Selanik Greqisë. Pas kërcënimeve  përsëritura redifëve osmanë  ndaj klerikut dhe mësuesit dëshmor Papa Spiro Saqellarit, se do t’ia merrnin peng djalin e mitur nëse nuk hiqte dorë nga përpjekjet për shkollimin shqip, ky e çoi  djalin e vetëm Bukuresht, ku saqellarë dhe myzeqarë shumtë, zhvillonin veprimtari patriotike.(Petro S. Saqellari; Kolkondas,1904-Bukuresht, 1986)

Librat shqip dhe mjetet shkollore vinin Myzeqe përmes  porteve grykëlumore bregdetit lindor Adriatikut, nga tregtarët dhe karvanxhinjtë atdhetarë, disa prej cilëve janë kapur me  libra shqip thasët e barrës dhe janë torturuar e  asgjësuar me egërsi.  Vasil Gjone nga fshati Metaj, është njeri prej tyre. Sjelljen e librave shqip përmes molit Karavastasë ku punonte, e pagoi me tortura dhe rrahje publike nga redifët osmanë. Kurse karvanxhiu tjetër Pilo Thana nga fshatrat Lushnjes e pagoi me kokë  këtë akt patriotik. Redifët e lidhën dhe e hodhën det bashkë  me thesin e librave shqip, ia gjetën barrën e karvanit…

Mësues dhe klerikë ndryshëm, krishterë dhe myslimanë, pranë skolive legale greke ose qendrave kultit, si manastirin e Ardenicës e e atij Kolkondasit,   Bubullimë, Teqen e Karbunarës, Fier e Lushnjë, Divjakë, Karavasta, Ngurrëz, Shen Pjetër e Sheqishte, gjithënjë fshehtësi, shfrytëzonin  pozicionin e tyre zyrtar e legal, për t’u mësuar vegjëlve dhe rriturve, shokëve dhe fisit vet, shkrim këndimin e shqipes. Zakonisht  kjo punë fillonte me kryerjen shqip gjithë riteve dhe shërbesave fetare. Kështu, klerikët patriotë si Ikonom Kozma Dhima e Papa Isaija, Sheh Karbunara, mbështetur dhe bashkëpunim me Babë Dudën, Llambi Goxhomanin, Sulo Resulin dhe Eftemi Doraci, Berat, nga Jani Minga e Kov  Saqellari, Jovan Ndreko e Beqir Nova, nga Koli Sako e Profi Dani, nga Theodhri e Aleko Rista, Tun Gjergji e Elmaz Boce, Jorgji Dhamo e Dhaskal Xhavo me shokë, gjithë  realizonin   porosinë e njohur  rilindasve : “…Çdo shtëpi kthehet shkollë dhe çdo njeri që  shkruan shqip-në mësues”

Nisur nga një njohje e tillë e shkrim këndimit shqip, një grup mësuesish patriotë, vitin 1905, mundën çelin tri shkolla shqip Myzeqenë e poshtme; Libofshë, me mësues Jovan Ndreko, Kolkondas me mësues Papa Saqellarin  dhe Metaj me mësues Tun Gjergjin. Por reaksioni  turko-grek ishte i menjëhershëm. Shkollat e Libofshës dhe e Kolkondëasit u mbyllën menjëherë dhe mësonjësit u përndoqën për t’u burgosur. Ndërsa, shkolla  fshatin Metaj mundi vazhdojë tepër fshehur vetëm për pak kohë.

Një përpjekje uedhe dy vjet vonë, qytetin e Lushnjes. Nebi Sefa, bodrumin e hotelit vet (Hani i Sefës), organizoi çeljen e shkollës shqipe. Për këtë qëllim thirri mësonjësin beratas Zak Bardheni. Por ndërhyrja egërsisht e administratës osmane qytetit Lushnjes, mbylli shkollën dhe burgosi Nebi Sefën.

Gjithsesi, tërë këto fakte tregojnë se këtë dekadë parë shekullit ri,“kazani ziente” dhe shpërthimi po afronte.

Përndjekjet dhe burgosjet e mësuesve patriotë, autoriteteve osmane u jepnin vetëm qetësi përkohshme. Tashmë, kishte një terren kultivuar arsimor në  gjithë fshatrat e Myzeqesë,  njohura për cilindo luftonte këtë  front, mbështetur  masivisht nga banorët vendas.

***

Pra, përgjithësisht ky ishte shtrati kulturor, arsimor dhe politik i  shqiptarëve dhe i banorëve Myzeqesë, përpara dhe hyrje  shekullit ri, mbi cilën u ngrit ngjarja e shënuar e çeljes Mësonjëtores, e para shkollë shqipe trekëndëshin Berat-Durrës-Vlorë, kur ende  dy tretat e shqiptarëve shkruanin turqisht a greqisht. Shkolla u hap Libofshë 24 gusht 1908, njërin nga konakët e Nedin bej Leskovikut, ish titullar i administratës osmane Libofshë. Mësuesi i parë i saj, ishte Jovan Ndreka.

Dihet se 23 korrik 1908 Parlamenti xhonturk miratoi kushtetutën e re e cila, formalisht siguronte për gjithë popujt nën Turqinë zhvillimin e arsimit gjuhën amtare. Mirëpo dihet gjithashtu se demagogjia xhonturke nuk zgjati shumë. Përndjekja e mësuesve patriotë dhe mbyllja e atyre pak shkollave që  ishin hapur, rifilluan me njëjtën egërsi. Kjo ishte arsyeja , ndërsa vitet 1909-10 kjo shkollë vazhdon mësimet rregullisht duke  shtuar numrin e nxënësve aq sa gëzon edhe atdhetarin Mihal Grameno i cili nga Korca shkruan se: “….Me gëzim madh mësojmë shkolla shqipe  u çel Libofshë dhe  dita për ditë përparon….”

Por, vitin 1911, kur xhonturqit e  rikthyen plotësisht politikën çkombëtarizuese pushtuesit osman, edhe këtë shkollë e gjejmë mbyllur. Korrespondenti i Myzeqesë, tek i shkruante gazetës “Zgjimi i Shqipërisë” dilte Janinë, muajin shkurt 1911, i qahej se:

“… gjithë Myzeqenë vetëm tri shkolla turqisht janë…”

Megjithatë, këto ishin vetëm momente rrugën e gjatë, mbi një shekullore plot vështirësi dhe vetëmohim kësaj Mësonjëtoreje dhe mësuesve atdhetarë cilët e hapën dhe e mbrojtën  edhe me kokë.

Ajo funksionoi si e tillë edhe si shembull për çeljen e shkollave tjera dhjetëra fshatra kësaj treve. disa dokumente lexojmë se shkolla e Libofshës dhe simotrat e saj, nga gjitha qeveritë  pasardhëse, llogariten si qendra për hapjen e shkollave dhe organizimin e gjithë rrjetit mësimor zonën e Myzeqesë.

dhjetëvjeçarin e dytë shekullit njëzetë  Mësonjëtorja e Libofshës u shtua edhe me disa tilla si Divjakë, Bubullimë, Ndërnënas, Seman, Vanar, Krutje, etj. Pavarësisht vështirësive panumërta dhe përndjekjeve njohura, shumë mësues dhe patriotë Myzeqesë, mbështetur fuqishëm nga banorët dijedashës të  këtyre anëve, dhanë kontribute jashtëzakonshme për funksionimin e këtyre shkollave dhe shtimin e nxënësve ndër to.

një letër proteste kundër qeverisë u aka mbyllur shkollën, banorët e  fshatrave Kolkondasit ankohen se: “…Megjithëse jemi bujq varfër ne u përpoqëm me ato pak thërrime dhe e bëmë godinën e shkollës. Dhe, megjithëse është dimër, shumë se  dyzetë fëmijë lageshin prej shiut, ndyheshin prej llucës dhe dridheshin prej ftohtit, zbathur dhe zhveshur, heqin gjithë këto vetëm me dëshirë mësonin…”

Gatishmëria e banorëve, mësuesve dhe nxënësve për krijuar sa shumë mundësi shkollimi secilin fshat apo qytet  vitet tridhjetë shekullit shkoi, u shndërrua vullnetarizëm popullor, përpjekje jashtëzakonshme për gjetur, ndërtuar e dhuruar godina për shkolla dhe mundësi financiare për zhvillimin normalisht mësimit. Kështu mësojmë se: “…Me iniciativën e mësuesve qytetit Lushnjes, nga ata dhe vet nxënësit janë përgatitur bankat për shkollën sipas modelit fundit. Ata riparuan vet krejt godinën e shkollës ku tanimë nxënësit po mësojnë..”

Po kështu, banorët e fshatit Imshtë vitin 1929, i drejtohen Ministrisë Arsimit  dhe i kërkojnë emërimin e mësonjësit pasi shkollën e kanë gatitur sipas kërkesave asaj Ministrie. Drejtuesi i shkollës Karbunarës Lushnjes njofton se “…Shkolla jonë ndërtesën e ka  mirë dhe nxënësit  këtu janë shumtë…”

Janë me dhjetëra kërkesa dhe ankesa dërguar qeverisë nga banorët e Myzeqesë për mësues, shkollë e shkollim, si ato nga Kadipashaj, Ngurrëza, Imështa, Karbunara, Kolkondasi, Bufasi, etj. Për shumë se dy vjet shkolla e Bishqemit pret mësonjësin për cilin banorët

përsërisin qeverisë se: “… para dy vjetësh shkolla jonë e dashur mbetet e mbyllur për shkak se nuk është dërguar mësonjësi…”. 

Patriotët dhe mësuesit e këtejmë njohin mirë vlerat, mundësitë dhe historinë e arsimimit hershëm Myzeqesë, sidomos përmes qendrave kultit, u munduan t’i rikthejnë këto shkolla plota shpesh herë për gjithë nxënësit e krahinës. Kështu, fillimet e veprimtarisë  qeverisë Vlorës Luigj Gurakuqi udhëzontë 1913 : “… për përhapur arsimin kombëtar Myzeqe duhet merren si qendra edhe manastiret si ai i Pojanit, i Ardenicës dhe i Kolkondasit….   manastir Ardenicës e cila ka qenë shkollë e  madhe kohë sundimit otoman, kemi qenë parët krijuam shkolla brendshme (konvikte-N.K.), 1907-8, i shkruan Mësuesi i Popullit Jani Minga qeverisë, ndërsa firmos si inspektor i arsimit Prefekturën e Beratit. “… këtë manastir kemi tash shkollë me tri mësonjës-spjegon inspektor Minga, kur vite parë kishim mbi  200 nxënës brendshëm (konviktorë-N.K.)…Edhe tani, manastiri mund ushqejë me dhjetra nxënës, me gjithë ato prona dhe pesëdhjetë dhomat ka…

Shkollat e këtyre manastireve mund shërbejnë edhe si bazë për hapur shkolla gjithë fshatrat e tjerë…Ministria mund t’i ketë si qendra  edhe për një arsim lartë… ( mesëm-N.K.)…Kështu psh, manastiri i Ardenicës mbush krejt ato sende duhen për një shkollë bujqësie…”

Një grup mësuesish, nxitur dhe drejtuar nga mësuesi Naun Doko Prifti, Jani Minga, etj, hartuan edhe një platformë për qeverinë e kohës, gjithnjë për ta zgjeruar dhe kompletuar shkollën e këtij manastiri me një konvikt për disa dhjetëra nxënës.

“…Mënyra është fare e lehtë- i shkruajnë mësuesit qeverisë.- Për cdo djalë caktohet për 9 muaj mësim pesë qase misër a grurë, nji brokë fasule 5 okë gjalpë, 5okë vaj, 9 okë djathë dhe dy sheleg. Çdo djalë do ketë 4 palë ndërresa, shtresë dhe mbulesë. Manastiri merr përsipër ushqimin e mësuesve dhe shtretërit e djemëve. Qeveria marrë përsipër formimin e një barnarie (farmaci-N.K.) me barnat para.

Shkolla këtu jetë qytetëse e plotë, domethënë pesëklasëshe, kombëtare, me gjuhë dytë frengjishten  dhe me program mësimesh  praktike bujqësie, bletësh, dhe kafshësh…

…Formimi i  shkollave tilla tërë vendin do jetë shpëtimi i tij, jo vetëm fushën arsimore por dhe atë kombëtare…”

Ja dhe përgjigja  zyrtare e Ministrit   arsimit zotit R. Mitrovica:

“..Qeveria nuk lejon hapjen e konviktit për mungesë buxhëti…”

Dhe, si për t’i hequr qafe kërkesat e mësuesve dhe patriotëve myzeqarë  për shkollë madhe e konvikt manastirin e Ardenicës, qeveria  gjen fund zgjidhjen keqe:

“…Meqenëse manastir Ardenicës do ngrihet afërmi një spital i shtetit. Dy dhomat e tij përdoren sot për shkollë rezervohen për spital…”

Pra vend shkollës madhe e konviktit saj, qeveria e mbyll dhe atë ishte me sebepin e një spitali nuk u hap kurrë.

Papërgjegjshmëria e shtetit dhe e organeve përkatëse nën qeverisjen zogiste është e pabesueshme deri edhe urdhra si: “…Nxanësat e shkollave ndër fshatra mjafton mësojnë njehsimin, pak lexim e shkrim dhe ca veprime arithmetike… dhe se shkollat ndër katunde nuk janë vecse kurse kundër analfabetizmës…”

Arsyen e kësaj gjendje mjerane e shpjegon deputeti Fan Nolin një fjalim radhës parlamentin shqiptar kohës kur thotë se: “…Shkollat tona përfaqësohen vetëm me ndërtesa…Vërtetë kemi shkruar  800 mësonjës, por nga ata, 50-60 janë tillë…”

Pikërisht ndër këto vite, nga fëmijët e moshës 6-12 vjeç të  nënprefekturës Lushnjes, 427 fëmijë mbeten pa shkollë. Nga 14 shkolla hapura, funksionojnë vetëm  10 tilla. Prefektura e Beratit  theksonte se nga  47 shkollat e nënprefekturave Lushnjes dhe Fierit, gjendja është kritike; me mungesa  godinash, orendish dhe mësuesish.

Gjithë sa thamë për këtë gjendje mjerane arsimit Myzeqe dhe gjithë Shqipërinë, duhet theksuar se shkaqet nuk kanë bëjnë vetëm me trashëgiminë e prapambetur qeverisjes  a popullsisë dhe as me faktin se buxheti i arsimit gjithnjë e për gjitha qeveritë, ka qenë i pamjaftueshëm. Shkaqet reale janë shumë komplekse. Kryesorja është karakteri opozitar i thuajse gjithë trupës mësimore shqiptare, çdo kohë dhe  ndaj  çdo qeverie. Duke qenë personi i ditur fshat dhe përgjithësisht edhe qytet, mësuesi gjithnjë ka qenë njeriu-opozitar, i besuar, por  jo për qeverinë, por për popullin  dhe nxënësit e tij, mes cilëve punonte dhe me cilët ndante hallet e fatkeqësitë jo rrallë i sillte vet shteti, zoti apo natyra. Fjala e mësuesit peshonte shumë ndër shtresat e varfra banorëve. Puna e mësuesit brenda shkollës dhe klasës nuk mund mos e kontestonte gjendjen e mjeruar prindërve dhe bashkëfshatarëve mes cilëve mësuesi punonte dhe jetonte.

Edhe qeverinë mirë, popullore dhe sociale, mësuesi dhe përgjithësisht intelektualët, nuk mund mos jenë opozitarë dhe kritikë rreptë mjerimit,  padrejtësive dhe abuzimeve zyrtare. Sigurisht, kjo vlen për gjitha qeveritë, kohërat dhe brezat. Por tablonë e zymtë primitivizmit  trashëguar Shqipërisë gjysmës parë shekullit  njëzetë, ajo përbënte një faktor prekshëm dhe tepër ndjeshëm për administratën dhe qeverisjen e kohës. Pasojat dukshme kësaj frike shtetit, ndaj personelit mësimor janë përndjekjet, survejimet dhe ndëshkimet ndaj mësuesve, gjithnjë shoqëruara me transferime. Lista e gjatë e mësuesve myzeqarë  patriotë dhe intelektualë,   njohur, përndjekur për shkaqe politike (…mosbindje ndaj sistemës shtetnore…), është  dëshmi se këta burra kaq admirueshëm për gjithë brezat, tek mësuesia i ka çuar atdhetaria, shtysa intelektuale per  emancipim, progres dhe drejtësi shoqërore.

Disa mësues këtyre anëve si nga Babë Duda Berat, gjer te Thanas Zegali (Nushi), nga Kovi Saqellari Fier –tek Koli Sako Divjakë, janë survejuar, përndjekur dhe burgosur  për motive politike. “…Kemi nderin t’i propozojmë asaj Ministrie pushimin nga   mësuesit Ardenicës, A.Laska për arsye se i përmenduri ashtë njeni  nga anëtarët e  Shoqërisë …tash gjindet i internum… Lutemi, ndërmjetësohet pranë Shkëlqesisë, Kryesisë Republikës, për pushimin e tij nga puna…”

E njëjta gjë ndodh edhe me kolegun e tij Jovan Ndreko, Mësues i merituar dhe Dëshmor i atdheut, për cilin kërkohet pushimi nga puna sepse: “… hetimet e thella kemi bamë dëshmohet se Jovan Ndreka ka kenë anëtar i por shumë i fsheftë…”

Kjo ishte edhe arsyeja kryesore pse mësuesit nuk liheshin gjatë njëjtën shkollë e fshat. Brenda një  kohe shkurtër mësuesin Jovan Ndreka e transferojnë nga Libofsha Vlorë, pastaj Korçë, Mallakastër dhe këtej, Lushnjë.

Po kështu kolegun e tij lushnjar Jani Nushin (Mësues i Popullit) e transferojnë nga Lushnja Bularat (Gjirokastër), pastaj, Smokthinë (Vlorë) e pas, Fier. vend mësuesit Rrapi Mërtiri Krutje, emërohet mësuesi Thanas Zegali vjen nga Zerqani i Dibrës…

Deri edhe “Gazeta shqiptare” Bari Italisë e përcjellë me ironi këtë  paradoks arsimit shqiptar, duke u tallur me qeverinë për këtë maratonë mësuesish.

“…Çudia e madhe është se gjithë  thërrasin për rregullimin e shkollave dhe në  çdo vit a gjashtë muaj, bëjnë transferime mësuesish…”

Nën titullin e madh  “Prap  transferime mësuesish…!?” prag vitit shkollor 1930-31, gazeta fjalë përcjellë  Urdhërin e Ministrit shqiptar për 66 transferime mësuesish prej cilëve edhe 9 femra. këtë listë gjatë  transferimesh mësuesve (tepër e gjatë për  kohën), lexojmë edhe emrat e shumë mësuesve shkojnë e vijnë ndër shkollat e Myzeqesë dhe  larg tyre si mësuesja  Roza Kakariqi transferohet nga Lushnja Krujë, Thoma Dani, nga Libofsha Fier, Feim Loloci nga Fieri Mallakastër, Jani Llazari nga Lushnja Gjirokastër, Llazar Kozmo nga Lushnja Himarë, Adem Shehu nga Berati, Lushnjë, Xoxi Dhima, nga Fieri Lushnjë, Qemal Baci, nga Lushnja Berat, etj.

Shkaku  ishte i qartë dhe i njëjtë për gjithë. Këta mësues dhe qindra të  tjerë gjithë Shqipërinë  “zinin rrënjë e çonin degë” shumë shpejt çdo fshat e qytet ku punonin gjatë nga ç’duhej… Fjala dhe vepra e tyre shihej nga populli si udhë shpëtimi për ta hequr qafe padijen, mjerimin dhe abuzimin zyrtar kohës. Dhe dihej: për gjitha padrejtësitë dhe mjerimet e popullit, shënjestër vihej po ajo, qeveria, administrata e saj  injorante dhe korruptive. Kush mund t’i kuptonte  më  mirë dhe qartë këto shkaktarë se sa mësuesi i fshatit a i qytetit?  Ja pse mësuesi s’duhej lënë gjatë mes atyre merrnin  prej tij  mend dhe kurajë, dije dhe trimëri…

 

……………………………………………………………………………………………

<u>-Referencat:

-Mehdi Frashëri-Libri “Probleme shqiptare”, Tiran ë,1944, f.191

-Gazeta “Lidhja ortodokse”,Korç ë,dt. 16.12. 1909

-Gazeta “Zgjimi i Shqipërisë” Janinë, dt. 07.02. 1911

-Gazeta “P ërlindja e Shqip ëris ë” Vlor ë, dt. 05.09. 1913

-Muzeu historik, Fier, Fondi i vitit 1923, (m/film, poza nr. 490/23)

-AQSh, F.MA,Dok.nr.26.dt.02. 09. 1933.

-AQSh, po aty, dok. i  dt.29.11.1932.

-Gazeta “Përlindja  e  Shqipërisë, dt.05. 10. 1913.

-AQSh, po aty, dok. i dt. 12.03.1922.

-Po aty, dok. nr.373,dt.03.11. 1923.

-Gazeta “Besa”, Tiranë, 1070, dt. 06.02. 1931.

-AQSh, F.MPB, dok. i dt. 24. 08. 1926.

-Gazeta “Arbëria”, Tiran ë, dt. 24. 09. 1936.

-“Gazeta shqiptare” Bari(Itali), dt. 19. 09. 1930

Reklama

Lexo më shumë