Home » Strategjia e fshehtë e Trump-it për NATO-n

Strategjia e fshehtë e Trump-it për NATO-n

Nga Frida Ghitis

Presidenti Donald Trump i fyeu sërish aleatët e NATO-s samitin e Brukselit. Udhëheqësit europianë, thanë se ishin përgatitur për një samit keq, por u shprehën se Trump e bëri atë edhe keq sesa druheshin.

Samitet vjetorë, kanë qenë një mundësi për rikonfirmuar unitetin midis miqve ngushtë, për punuar privatisht për zgjidhur mosmarrëveshjet, dhe për çimenduar një aleancë, suksesi i cilës ruajtjen e paqes dhe prosperitetit është i pakrahasueshëm.

Pastaj erdhi Trump, i cili bëri lëmsh samitin, duke pretenduar se aleatët e Amerikës po përfitojnë nga Shtetet e Bashkuara, duke shtrembëruar faktet, dhe duke bërë çmos t’i bëjë jehonë mosmarrëveshjeve mediat sociale. Kjo ngre pyetjen, se çfarë po përpiqet saktësisht bëjë Trump?

Nëse analizoni fjalët e Trump, ai thjesht po përpiqet frenojë aleatët nga abuzimi me fuqinë e Amerikës. Ai dëshiron ata paguajnë shumë për mbrojtjen e tyre. Ai madje mund argumentojë se qëllimi i tij, është ta bëjë NATO-n fortë. Por një vështrim i afërt ndaj fakteve, sugjeron se Trump po përpiqet arrijë pikërisht kundërtën.

Presidenti duket se po përpiqet shpërbëjë NATO-n. Ai po ekzagjeron dhe shtrembëron faktet financiare, dhe po e bën këtë me lartë, se ai duket se po përgatit përkrahësit e tij shtëpi për një vendim do ta trondisë botën, dhe do ta bëjë atë një vend shumë rrezikshëm: tërheqja e Shteteve Bashkuara nga Aleanca e Atlantikut Veriut. Kjo fakt, do shkatërronte NATO-n.

Rastësisht, kjo do përbënte një triumf për Rusinë dhe presidentin e saj, Vladimir Putin, i cili e ka deklaruar publikisht qartazi, se do ishte shumë mirë për Rusinë nëse NATO do “përçahej”. Bruksel, Trump sulmoi aleatët e Amerikës, duke thënë gabimisht se ata ishin “keqbërës”, dhe duke e akuzuar Gjermaninë se ishte një “peng i Rusisë”, për shkak një gazsjellësi lidh dyja vendet.

Çështjet e shpenzimeve mbrojtjes, dhe furnizimeve me gaz natyror nga Rusia meritonin diskutimin samit, por kjo kritikkë publike, me kamerat televizive sallë, nuk kishte për qëllim zgjidhjen e problemeve, por zmadhimin e mesazhit ai donte jepte.

Nuk është çudi, se përse Trump a ka postuar videon Tëitter. Ai po përpiqet t’i kthejë amerikanët kundër NATO-s. Ose ai nuk e kupton se si funksionon NATO, ose ai po përpiqet manipulojë opinionin publik me gënjeshtra rrezikshme.

Është e vështirë thuash se cila është e keqe. Aleatët nuk janë keqbërës, dhe Shtetet e Bashkuara nuk paguajnë ndonjë kosto emër tyre. Anëtarët kanë arritur një marrëveshje, sipas cilës, duhet shpenzojë 2 për qind PBB-së vet mbi mbrojtjen, dhe se ata do kërkojnë arrijnë këtë qëllim deri vitin 2024.

Shtetet e Bashkuara, e kanë nxitur Europën rrisë shpenzimet e veta mbrojtjes, dhe tendenca filloi përmirësohet nën Barak Obamën. Por Trump po e bën tingëllojë sikur Shtetet e Bashkuara po paguajnë detyrimet e tjerëve. Dhe kjo është diçka e rreme.

Vlen theksohet sërish se Amerika po përfiton dhe përparon nga paqja dhe stabiliteti Europë, si dhe nga udhëheqja e aleancës fortë ushtarake botë. Dhe shpenzimet e mbrojtjes amerikane, nuk janë gjitha për mbrojtur Evropën. Ato përfshijnë kostot ushtarake Afganistan, Korenë e Jugut, gjithë detrat, dhe pagat dhe përfitimet financiare nga trupat ushtarake kudo botë.

Trump ka treguar se asgjë nuk do ta kënaqë. Asnjë nivel i shpenzimeve mbrojtjes nuk do jetë i mjaftueshëm, sepse ajo ai vërtet dëshiron është tërhiqet nga aleanca. Udhëheqësit e NATO-s u tronditën, kur Trump u tha befas atyre se ai dëshiron ata shpenzojnë 4 përqind PBB-së tyre për mbrojtjen, duke e dyfishuar papritur pragun po luftojnë mbërrijnë.

Ai pretendoi se vetë SHBA-të shpenzojnë aktualisht shumë se 4 për qind PBB mbi mbrojtjen, gjë sipas shifrave fundit NATO-s janë rreme. Shtetet e Bashkuara pritet shpenzojnë këtë vit rreth 3.5 për qind PBB-së. A duhet realisht Perëndimi shpenzojë 1 trilionë dollarë mbrojtje? Kjo është absurde.

Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj, shpenzojnë momentalisht shumë se gjitha vendet e tjera marra bashku. Rusia shpenzoi vitin e kaluar vetëm 61 miliardë dollarë për mbrojtjen, Kina po shpenzon 175 miliardë dollarë për vitin 2018. Aleatët e NATO-s, duke përjashtuar Shtetet e Bashkuara, po shpenzojnë tashmë shumë se Rusia apo Kina.

bashku, aleatët amerikanë shpenzojnë tashmë rreth 1 trilionë dollarë mbrojtje, ndoshta shumë se sa duhet për t’u përballur me armiqtë agresivë. Shtetet e Bashkuara shpenzuan 623 miliardë dollarë. Natyrisht, Trump nuk pranoi thoshte se Putini është një armik.

Pra, nëse Rusia është vetëm një “konkurrente”, siç e quajti ai, pse Aleanca e Atlantikut duhet shpenzojë 1 trilionë dollarë për mbrojtjen? Përgjigjja është se s’ka nevojë. Trump po krijon thjesht pengesa për unitetin – dhe ndoshta për mbijetesën e NATO-s.

Partnerët europianë Amerikës, kanë rritur tashmë ndjeshëm shpenzimet e tyre mbrojtjes. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, tha se 8 vende do arrijnë ose tejkalojnë pragun prej 2 përqind këtë vit, nga vetëm 3 vitin 2014. Ata po e bëjnë këtë jo vetëm për shkak presionit Trump, por sepse ata janë shqetësuar për Rusinë.

Ata e panë sesi Putin dërgoi forcat e tij Ukrainë, dhe i vodhi Krimenë. Kur ata shohin Trumpin flirtojë me Putinin, frika e tyre ndaj Rusisë rritet ndjeshëm. Dhe shqetësuar nuk janë vetëm fqinjët e Rusisë. Ankthi shtrihet deri Shtetet e Bashkuara, dhe madje edhe tek këshilltarët afërt Trump.

Sekretari i Shtetit Majk Pompeo, duket se po i lutet shefit tij respektojë aleancën. Ndoshta duke shpresuar se Trump do lexonte lutjen e tij, ai shkroi Tëitter:”NATO është aleanca e suksesshme histori…Dobësia provokon, forca dhe kohezioni mbrojnë…”.

Dhe martën, Senati miratoi me një shumicë dërrmuese bipartizane, një rezolutë rikonfirmon angazhimin e SHBA ndaj NATO-s. Për republikanët, kjo është një votë e guximit. Demokratët ishin drejtpërdrejtë, duke e cilësuar “sikletshme” “fyerjen dhe denigrimin” Trump i bëri Gjermanisë, duke e akuzuar presidentin se është besnik ndaj Putinit, sesa ndaj aleatëve SHBA-së NATO.

Turi diplomatik i Trump, vetëm sa ka nisur. Spektakli dha selinë e NATO-s, ishte një paralajmërim. Pas grushtimit fortë fytyrë miqve Amerikës, brenda pak ditësh do jetë koha për përqafuar “konkurrentin” e Amerikës, presidentin rus është duke u sjellë si armik i Shteteve Bashkuara dhe miqve saj, dhe pa dyshim është duke e shijuar tërësisht sjelljen e Trumpit Bruksel. / CNN/ shqip nga bota.al

o.j/dita

Reklama

Lexo më shumë