Cila është e vërteta që fshihet pas valles së Shotës (VIDEO)

Një valle ngre qiell shqiptarët Kosovë është edhe vallja e mrekullueshme e Shotës. Kjo valle është njëra ndër vallet e cila luhet, por edhe këndohet jo vetëm Kosovë, por edhe Shqipëri, Bosnjë, Serbi, Kroaci, Maqedoni, Turqi, Bullgari e madje edhe Greqi, jo vetëm te arvanitasit.

Mund themi me gojën plot se kjo është e vetmja valle ka depërtuar edhe muzikën serbe, ndërsa muzikën boshnjake është po aq e mbase edhe e përhapur se te ne.

Nuk e saktësojmë dot kohën kur është luajtur për herë parë Shqipëri, por e dimë me siguri se Kosovë është luajtur edhe para Luftës Dytë Botërore.

Shumica e brezit vjetër, sidomos Drenicë, kanë ditur ta luajnë vallen dhe e kanë luajtur e kënduar nëpër dasma. Shumë femra Kosovë mbajnë këtë emër, radhë parë për kujtim Shote Galicës.

Te hungarezët është e njohur vallja “Çardash”, vallja Çyçek te turqit, te serbët si vallja e Uzhicës, e Moravës, e Çaçakut, apo kryesisht valle me emra qyteteve, sikur rëndom janë përhapura vallet, kudo Ballkan.

Te serbët është kompozuar edhe një valle dyshe, e cila quhet vallja e Shotës dhe e Uzhicës. Te turqit është e njohur vallja e quajtur rumeli Shota, te bullgarët arnauatsko oro, e kështu me radhë.

Pa dyshim se kjo valle lidhet me Shote Galicën, luftëtaren popullore, Qerime Halil Radisheva, bashkëshortja e Azem Galicës. Nuk kemi dhëna flasin se kjo valle është luajtur dhe është kënduar kohën e sundimit turk.

Shota është një valle karakteristike e luajtur nga valltarët, me tërë energjinë dhe me ritëm shpejtë, e cila zakonisht luhet nga dy valltarë, mashkull e femër, (apo edhe shumë çifte), është valle përshkohet me një ritëm impresionues zgjon peshë emocionet si nga lëvizjet e shpejta ritmike, nuk është mjaft karakteristikë e valleve shqiptare, por këtë valle kemi karakteristika cilat mendojmë se kanë disa veçori, paksa dallojnë nga vendi vend.

Vallja e Shotës ka qenë edhe repertorin e Orkestrës Filharmonike Beogradit, versioni i përpunuar nga kompozitori i njohur kroat, Josip Sllavenski, pastaj Rexho Mulliqi e tjerë.

Ekzekutimi shumë variante i kësaj valleje Serbi ka shkaktuar tronditje te nacionalistët dhe shovinistët serbë, cilët përbuzin e fyejnë bashkëkombësit e tyre, forumet e internetit, por edhe komente e shkrime, sepse e luajnë këtë valle shqiptare, e cila sipas shumicës tyre i kushtohet Qerime Galicës, për cilën serbët thonë se gjoja ajo vetë kishte vrarë, madje edhe kishte djegur fëmijë serbë.

Natyrisht se kjo histori histerike është krejt e shpifur, por gënjeshtra Serbi ka gjetur dhe gjen vegjetacion jashtëzakonshëm për mbijetuar. Këtë e ka pranuar botërisht shkrimtari i madh dhe i lexuari Serbi, Dobrica Qosiç,

Duke parë se kjo valle është futur aq thellë popull dhe duke qenë se nuk ka grup folkloristik nuk e kishte pasur, dhe nuk e ka mesin e këngëve e valleve për interpretim, publiku serb, duke mos pasur rrugë tjetër, ka filluar ta përvetësojë si valle moçme serbëve Kosovës, duke u mbështetur emrin e valles, e cila, sipas tyre, i përket gjuhës serbe.

Po mbështetemi gjurmimet folklorike shqiptare Kosovë, nuk duket se është hulumtuar gjeneza e kësaj valleje, e cila për çudi ka mbijetuar si asnjë valle tjetër, jo vetëm vendin tonë por mbarë Ballkanin.

Shota njihet edhe si valle e kënduar, Bosnjë, Serbi, Sanxhak e shumë vende, madje edhe gjuhën shqipe me vargjet.

Katër vargjet karakteristike kësaj kënge janë pranishme kudo potpuritë popullore:

Hajde shoto mashallah,
Me burrin përkrah!
Luaj Shoto Luaj Shoto luaj
Hakun ta paguaj.

Kjo strofë e këngës është e përhapur kudo, ndërkohë kësaj potpurie këngëtari popullor i ka ndajshtuar edhe vargjet specifike, cilat madhërojnë jetën dhe luftën e saj për çlirimin e vendit nga robëria serbe.

Shota e Azemit
Mbesa e Skënderit,
Shotë moj heroinë,
Nderove Shqipninë,
Shota n’ borë e n shi
Luftoi për Shqipni,
Shota n shi e borë
Luftoi për Kosovë.

Fenomeni dhe tipologjia muzikore artistike e ritmike e kësaj valleje, e cila me lehtësi i ka përballuar kohës, duke u radhitur si valle emblemë, mesin e valleve si “vallja e shqipeve”, “Vallja e burrave” “Vallja e shpatave” dhe valle tjera karakteristike, ka veçantitë dhe veçoritë e veta kohë dhe hapësirë, sinkroni dhe diakroni.
Fakti se kjo valle luhet dhe këndohet te gjithë popujt e Ballkanit e gjerë, jep për kuptuar se kemi bëjmë me një fenomen nuk është vetëm muzikor, aq pak i rastit, por sipas mendimit tim lidhet me traditën historike, me një apo disa personalitete caktuara historisë rezistencës shqiptare, e cila i akordon traditës pashkëputur historisë sonë kombëtare, e njohur për kontributin madhor ka thënë femra jetën shoqërore, dokesore, historinë e shtetit, rezistencës dhe luftërave çlirimtare. gjitha luftërat tona çlirimtare prej kohës Skënderbeut e deri te lufta e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, femra ka luajtur rolin e vet historik, pamohueshëm.
52508_581646885 Cila është e vërteta që fshihet pas valles së Shotës (VIDEO)
Vallja e “Shotës” pasuri muzikore publike e popujve Ballkanit, një valle shqiptare kishte depërtuar përtej perdeve zeza urrejtjes shekullore sllave kundër shqiptarëve.

Vallja e “Shotës” pa dyshim mbërthen me vete një histori gjatë kohore prej periudhës parë vallëzimit apo këndimit.

Një histori ka mbijetuar nëpër kohë dhe e cila mund ketë një origjinë shumë lashtë. Ajo, rrethana caktuara shoqërore e historike, mund jetë konvertuar nga shekulli shekull, duke iu përshtatur kohës dhe rrethanave historike, për arritur si personifikim tradicional muzikor deri kohën tonë.
gjendjen e tanishme zgjerimit dhe këndimit, vallja e Shotës paraqitet si vlerë muzikore e krejt popujve Ballkanit, meqë ka mbijetuar si krijim i veçantë muzikor, radhë parë me melodinë magjepsëse, ritmin e shpejtë, djaloshar, sepse është valle tipike, i përket rinisë dhe luhet e këndohet vetëm nga rinjtë.
Këtë valle nuk e luajnë dot moshuarit, meqë ka ritmikë shpejtë dhe kërcim veçantë, gjithnjë lëvizje, herë këmbë herë duke u gërmuqur, por gjithnjë lëvizje, madje marramendëse.

Prania e kësaj valleje ne repertorin muzikor popujve Ballkanit vazhdimisht ka nxitur polemika rreth prejardhjes. Përderisa Jugosllavinë socialiste ajo ishte konsideruar si valle 100 për qind me prejardhje shqiptare, me rastin e shkatërrimit Jugosllavisë, filluan dhe aktualisht po vazhdojnë polemikat lidhur me origjinën dhe përkatësinë e saj.
Duke u bazuar faqe internetit dhe forume ndryshme Serbi, veçmas shkrimet e shkurtra, “YouTube”, konkludojmë se shumica e shfletuesve serbë, boshnjakë e tjerë vlerëson se vallja e “Shotës” ka origjinë shqiptare.
Nacionalistët serbë janë ndarë këtë drejtim; Disa mendojnë se vallja është tipike shqiptare, e cila i është kushtuar Shote Galicës, sipas mendjes tyre retarduar paska pas vallëzuar duke djegur fëmijët serbë zjarr.

Ata kërkojnë kjo valle ndalohet, meqë sipas tyre është valle morbide, madje “antinjerëzore”. Këtij konstatimi egër dhe krejtësisht antihistorik i kundërvihen edhe shumë serbë, cilët mendojnë se kjo valle është valle tipike kosovare, e kënduar nga shqiptarët edhe nga serbët, shkruan JavaNews.

Një pjesë e opinionistëve konsideron se vallja është valle tipike shqiptare, e rikthyer estradat populiste kohën e Jugosllavisë Bashkim vëllazërimit dhe e përhapur nga politika muzikore e kulturore e kohës.

Realisht ky konstatim ka një bazë, meqë kohën e ish- Jugosllavisë socialiste shqiptarët nga aspekti i njohjes muzikore janë identifikuar me këtë valle. gjitha republikat e Jugosllavisë ka qenë e përhapur kjo valle.
Nuk gjendej asnjë shoqëri kulturore muzikore e kohës (Kulturno Umetnicko Drustvo -KUD) tërë Jugosllavinë ku mos jetë ekzekutuar një variant i Shotës, kësaj valleje shqiptare kishte depërtuar përtej perdeve zeza urrejtjes shekullore sllave kundër shqiptarëve. Asnjë valle tjetër Jugosllavinë e kohës nuk ka pasur shtrirjen e saj.

Edhe sot e kësaj dite kjo valle ekzekutohet nga serbët, boshnjakët, kroatët, malazezët, sllavomaqedonët, bullgarët e tjerë. Kjo mund vërtetohet fare lehtë “Youtube”, ku gjenden edhe komente ndër ndryshmet, prej atyre afirmative deri te ato pezhorative./ KultPlus.com

The post Cila është e vërteta që fshihet pas valles së Shotës (VIDEO) appeared first on KultPlus.

Reklama