Home » Komunat që kanë nxënës, por nuk kanë shkolla

Komunat që kanë nxënës, por nuk kanë shkolla

Mijëra nxënës jetojnë komuna mëdha rurale me nga 24 mijë banorë si Zhelina, me nga 19 mijë banor si Haraçina apo 17 mijë banor si Studeniçani nuk kanë ende shkolla mesme. Këtë mundësi e gëzojnë prej shumë vitesh nxënësit e komunave vogla si Ilindeni Shkup, apo Radostusha Mavrovë, cilat nuk arrijnë formojnë as nga dy paralele për shkak kapaciteteve limituara numrin e nxënësve.

Shkollimi i mesëm i obligueshëm Maqedoni prej vitit 2017, nuk ka mundur ndryshojë gjendjen sa i përket qasjes jo barabartë nxënësve sipas vendbanimeve tyre. Komuna mëdha rurale, banuara kryesisht me shqiptarë nuk kanë ende shkolla mesme edhe pse me Ligj gjithë janë detyruar regjistrojnë këtë nivel shkollimi, shkruan gazeta KOHA. Kur janë pyetje komunat ku kryesisht jetojnë maqedonas situata ndryshon dukshëm, nuk ka komunë ku mos ketë shkollë mesme apo paralele disperzuara nga shkollat e qyteteve shumë kohë para se arsimi i mesëm bëhet i obligueshëm me Ligj.

tilla janë komunat e Draçevës dhe Ilindenit Shkup, Radostushës Mavrovë, Zhupës Dibër, Makedonski Brodit rrethin e Krushevës apo Makedonska Kamenicës rrethin e Dellcevës.

Tre vjet parë u hap një shkollë e mesme Saraj Shkupt, vitin 2014 paralelet e disperzuara nga Gostivari Zhitoshë u pavarësuan gjimnaz, ashtu sikurse u themelua këtë kohë edhe një shkollë e mesme Vrapçishtë Gostivarit. Sakaq, shumë vite përpara ishte themeluar një shkollë e mesme Likovë Kumanovës.

Mirëpo, përjashtim Sarajit dhe Likovës, komunat tjera ku gravitojnë shkollat fjalë nuk kanë tepër se gjashtë – tetë mijë banorë. Ka shkolla si ajo e Ilindenit, Radostushit, Makedonski Brodit dhe Makedonska Kamenica, cilat nuk arrijnë formojnë as nga dy paralele për shkak kapaciteteve limituara, ndërsa nga ekstremi tjetër kemi komuna me mbi 24 mijë banorë si Zhelina e Tetovës, apo me nga mbi 19 mijë banorë si Studeniçani dhe me mbi 17 mijë banorë si Haraçina e Shkupit, cilat nuk kanë ende shkolla mesme. Meqë këtu nuk ofrohet mundësia e shkollimit nivelin e mesëm, mijëra nxënës moshës përkatëse detyrohen udhëtojnë çdo ditë deri shkollat e qyteteve afërta. Iniciativat, sigurisht nuk kanë munguar, mirëpo, duket se organet kompetente pushtetit qendror dhe lokal, konkretisht Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH) dhe komunat gjegjëse nuk e kanë marrë edhe aq seriozisht çështjen e shkollave mesme. Ose, pjesën dërmuese atyre duhet sjellin vendimet dhe bëjnë presion për realizmin e ideve këtilla dominon bindja se “shqiptarët nuk është mirë kenë shkolla rurale”.

Sepse sipas tyre, “nxënësit duke vajtur çdo ditë deri te shkollat e qytetit do socializohen shpejt dhe tepër se sa po mësonin shkollat e fshatit”. Megjithatë, mungesa e këtyre shkollave shumë vende rezulton me mos përfshirjen aspak nivelin e shkollave mesme, sidomos vajzave. Ky fenomen është tepër i theksuar fshatrat e Komunës Velesit ku gati 90 për qind vajza kryejnë shkollimin fillor nuk vazhdojnë arsimin e mesme, pasi shkolla afërta janë Veles.

Por përtej këtyre qasjeve kanë bëjnë me konceptet për rolin duhet ketë shkolla aspektin social, nga ana formale MASH duhet sigurojë gjasa reale për shkollim mesme për gjithë nxënësit njëlloj. Pra ashtu sikurse ka shkolla mesme për nxënësit shqiptarë Sarajit apo Vrapçishtit, njëjtën mundësi duhet ta gëzojnë edhe nxënësit shqiptarë Haraçinës, Studeniçanit dhe Zhelinës.

Përveç kësaj, kur bëhet fjalë për një detyrim ligjor MASH duhet krijojë kushte pavarësisht nëse një gjë e tillë është kërkuar nga komunat ose jo, ose ngre iniciativa kur njëjtat i mungojë pushtetit lokal. Fundja, krye politikave arsimore qëndron MASH-i dhe jo komunat, pasi ekzistimi ose jo i shkoklave përben një element me rëndësi nënga krijimin e atyre politikave. Për tepër iniciativat nuk kanë munguar as Haraçina, Studeniçani dhe Zhelina. Madje, pesë vite parë, buxhetin e investimeve kapitale MASH-it ishin ndarë 1 milion denarë për përgatitjen e punëve për ndërtimin e një shkolle mesme Komunën e Haraçinës. Mirëpo, investimi dështoi realizohet pasi nuk u gjend lokacioni i përshtatshëm për ndërtimin e shkollës këtë Komunë dhe padyshim se është një argument i paqëndrueshëm sepse pushteti qendror (MASH) dhe pushteti vendor (Komuna) funksionojnë për gjetur zgjidhjet aty ku mungojnë, këtë rast truall për ndërtimin e një shkolle mesme.

Reklama