Home » Europa ku po trokasim, një kalendar i ngjarjeve pas vitit 2000

Europa ku po trokasim, një kalendar i ngjarjeve pas vitit 2000

Eksperimenti demokratik kompleks i botës, mori formë 61 vjet parë, nën hijen e zgjatur luftës madhe dhe tmerrshme botërore. Nga ato ditë para me gjashtë anëtarë, deri tek 28 anëtarët ka sot (shumë shpejt do jenë 27, sepse Britania e Madhe po largohet), ka qenë i gjithi, si një rrugëtim me karusel.

Dikur thellësisht e ndarë, Europa është sot shumë e bashkuar, e padyshim e pasur. Megjithatë mbetet ende e debatueshme, se sa shumë prej këtij suksesi, ka ardhur prej ekzistencës BE dhe direktivave e rregulloreve hartuara Bruksel dhe miratuara Luksemburg.

Ja disa prej momenteve kyçe pas vitit 2000:

Fillimi i viteve 2000: Kasandra parashikon turbulenca

Komisioni Europian rekomandon Greqia bëhet anëtari i 12 i eurozonës, bazuar tregues ekonomikë falsifikuar. Ekonomistët kudo paralajmërojnë se qeverisja e eurozonës është e paplotë, e ngjashme me një shtëpi gjysmë ndërtuar nuk do jetë gjendje t’i bëjë ballë një cikloni.

2002: Para qesharake

Udhëtarët kudo festojnë nuk u duhet paguajnë para për normën e këmbimit falë Euros, shumë shpejt fiton statusin e monedhës Nr. 2 botë, pas dollarit amerikan – dhe ndërkohë i jep vetes një minë me sahat financiare. Gjermania, mund ta përballojë borxhin, merr hua lirë se kurrë për t’u shndërruar një fuqi globale eksporti, do dominojë ekonomitë e tjera europiane. Edhe tjerë marrin hua si gjermanët, por harrojnë mbajnë mend se janë spanjollë, italianë… ose grekë.

2002 e tej: Zbatuesi global

Komisioni bllokon një bashkim propozuar mes kompanive amerikane GE dhe Honeyuell dhe vërteton se mund përcaktojë agjendën globale për politikën e konkurrencës. Kjo gjë zemëron amerikanët, e shpikën fushën e antitrusteve dhe tani shohin kompanitë e tyre bëhen shënjestra Bruksel. 15 vjet vonë, një seri gjobash miliarda euro, urdhërash për shlyerje, dhe hetimesh disa vjeçare do lënë shastisura kompani mëdha botërore, mes tyre Microsoft, Apple, Google, Gazprom, Heineken dhe Saint-Gobain.

2004: Madhësia ka rëndësi

Ka skena festimesh ekzaltuara tetë ish shtete sovjetike, si dhe Qipro e Maltë, cilët i bashkohen radhëve klubit si pjesë e përpjekjes madhe zgjeruese BE. Për herë parë, shumë se gjysma e vendeve europiane janë anëtarë Unionit. Europa e vjetër nis bëhet nervoze.

2005: “Periudha e refuzimit”

Me shumë bujë, hartohet një kushtetutë e re e Europës. Disa prej autorëve shpresojnë se do bëhet versioni europian i kushtetutës SHBA – një model për demokratët gjithë botën. Por votuesit Francë dhe Holandë e shkatërrojnë ëndrrën, duke hedhur poshtë kushtetutën dhe futur Unionin një “periudhë reflektimi”. BE del nga depresioni duke hartuar Traktatin e Lisbonës – sërish i refuzuar, këtë herë nga irlandezët.

2008: Katastrofa financiare

Kriza financiare globale, për cilën BE fillimisht fajësoi kaubojsat amerikanë, godet fort. Europa mbikëqyr shpëtimin e një banke ditë, ajo sheh tregun e përbashkët vihet rrezik, dhe papunësinë rritet shumë, ndërkohë rritja ekonomike pëson një rënia dhe disa shtete kërkojnë paketat poshtëruese shpëtimit. Shumë qeveri europiane kanë neglizhuar implementimin e reformave strukturore do kishin ndihmuar ekonomitë përballonin valët e tronditjes, por e kanë lehtë fajësojnë Uoll Stritin, Xhorxh Bushin… dhe Brukselin.

2010-2016: Europa e kursimit

Unioni forcon arsenalin duke krijuar një fond shpëtimi dhe union bankar. Eshtë i pamëshirshëm shuplakat për vendet cilët kanë shkelur rregullat e buxhetit BE dhe u nevojitet një shpëtim, sidomos me Greqinë. Por ka suksese Irlandë, Portugali dhe Spanjë, marrin pilulat e hidhura dhe rregullojnë buxhetet.

2015: Shengeni pengohet

BE ka një zonë lirë pa viza, pa një politikë reale migrimi apo kufi jashtëm efektiv. Kjo gjë bëhet e dukshme verën e 2015, teksa refugjatët dhe migrantët ekonomikë vërshojnë BE, duke shembur gardhet kufi dhe drejtuar për Gjermani. Merkeli del si fytyra e re e liberalizmit global duke mirëpritur imigrantët me krahët hapur. Brukseli lihet mënjanë teksa qeveritë e vendeve anëtare arrijnë fillimisht një marrëveshje për shpërndarjen mes tyre imigrantëve, por pas refuzojnë ta zbatojnë.

2016: A ka një magji Brukseli?

Mbretëria e Bashkuar voton për dalë nga një union asnjëherë nuk e përqafoi plotësisht, duke shkaktuar një krizë ekzistenciale mes bllokut 27-anëtarësh. Vota e Britanisë vjen e simbolizon një seri populizmash nacionaliste vënë rrezik Unionin, përpara një serie zgjedhjesh. Teksa zyrtarët dy anët e Kanalit grinden mbi logjistikën dhe pasojat e shkëputjes Britanisë nga Brukseli, Brexit shndërrohet fiksimin e BE, me negociatat rrezikojnë zvarritet përtej limitit prej dy vitesh përcakton Neni 50.

b.m. / dita

Reklama

Lexo më shumë