Home » Teoritë e Integrimeve Evropiane

Teoritë e Integrimeve Evropiane

Ideja e një Evrope bashkuar ka qenë gjithmonë një frymëzim mendjen e shumë vizionarëve dhe filozofëve si p.sh Saint Simon (Krijimi i Konfederatën Evropiane).Zhan Zhak Ruso (Evropa e popujve – Federata e shteteve). Viktor Hugo (Shtetet e Bahkuara Evropës). Emanuael Kant (Ideja e një paqe përhershme). Koundehov Kalergi (Ideja Panevropiane) etj.Integrimi kuptohet zakonisht si afrim paqësor dhe vullnetar, përkatësisht bashkim i shoqërive, shteteve dhe ekonomive popullore përtej kufijve ekzistojnë deri tani.Që nga fillimi i integrimit evropian diskutim kanë luajtur role rëndësishme tri koncepte: Federalizmi, Brendaqeveritarizmi si dhe (Neo) – Funksionalizmi.
Federalizmi
Ideatorët dhe pasuesit e saj ishin për federatë shteteve evropiane, me një qeveri qëndrore fortë, ku një pjesë e sovranitetit shteteve do kalonte duart e autoriteteve federale.Që dhjetor 1946 ishte krijuar Paris Bashkimi Evropian i Federalistëve, ndërsa qershor 1947 u krijua Lëvizja për Shtetet e Bashkuara Socialiste Evropës.Përfaqësuesit shquar federalizmit pas luftës ishin Altiero Spineli, Henri Brugmans, Rajmond Aron etj.Pas Federalizmit, idea themelore bazohet ndër tjera veprat e Immanuel Kantit dhe “Federalist Papers” Amerikës, fillimisht duhet çonte te një kthim prapa rolit dominant shteteve kombëtare dhe themelimit “Shtetit Federal Evropës”.Në këtë paralelizëm, si ai supranacional dhe institucionet kombëtare shtetërore qëndrojnë një balans federal. Qëllimi nuk është “Supershteti Evropian”, por lidhja e tendencave qëndrore përmes caktimit ligjeve përbashkëta themelore dhe vlerave, një ndarje e fuqive horizontale institucioneve demokratike, si dhe një rend i qartë i kompetencave, kanë për qëllim ruajtjen e autonomisë ndaj fushave detyrave sipas principit subsidiar gjitha niveleve marrin pjesë politikë. Këto principe duhej caktoheshin një Shtet Federal Evropian sipas idealit “Shteteve Bashkuara Evropës”. Si caktim Marrëveshjen e BE-së, principi i subsidiaritetit (Art.5 EGV) , ashtu edhe zbatimi i votimit nga shumica Këshill ose forcimi i EP-së përmes procesit bashkëvendosjes theksojnë rritjen e federalizmit Unionin Evropian
Brendaqeveritarizmi
Pas përfundimit Luftës Dytë Botërore dy koncepte qëndronin njëra ndaj tjetrës: Federalizmi dhe Brendaqeveritarizmi.Brendaqeveritarizmi i skenuar nga shteti, anën tjetër, niset nga tradita e (Neo) Realizmit balancës pashmangshme fuqisë mes shteteve anëtar.Primati i kombeve, kooperimi i te cilave nuk e tejkalon statusin e “Federatës Shteteve” ose një “Konfederate”, vendoset qendër vëmendjes. Institucionet dhe instrumentet e forta brendaqeveritare (Këshilli i UE-së, Këshilli Evropian, Konfederata Qeveritare) caktojnë gjetjen e përbashkët vendimeve dhe mbajnë kontrollin mbi transferin për kompetenca shteteve anëtare Bashkësi si dhe institucioneve Bashkësisë.Për vendimet relevante procesit për integrim përgatitet nga një votim i ngushtë bi – dhe multilateral mes zyrtarëve nacional komisione dhe konferenca.Me këtë përcaktohet shpesh pika e përbashkët e interesave kombëtare për pozitën e caktuar integrimit. Para gjithash “Brendaqeveritarizmin liberal ” (A. Moravicki), theksohet relevanca e proceseve vendimeve brendshme politike për krijimin e interesave shteteve anëtare. Ndikimi i institucioneve supranacionale dhe përfaqësimet e interesave lihen anash shumë gjatë. Shteti kombëtar dhe sovraniteti i tij janë sipas kësaj gjithçka tjetër, por jo përballueshme. Argumentet, procesi i integrimit për qeveritë e shteteve anëtare, fundi sjellin një fitim për hapësirë lojës për veprim (A. Milward).Politikat e përbashkëta janë vetëm një lidhje e “regjimeve “, cilat shtetet anëtare bëjnë marrëveshje nën parullën “Union Evropian”, rregulla përbashkëta, norma dhe institucione, cilat janë favor gjithëve (S. Krasner). Sipas perspektivës brenda qeveritarizmit p.sh Franca duhej ta shtynte përpara themelimin e Bashkimit Evropian vitet e 90-ta, për nxënë kështu fitimin ralativ fuqisë Republikës Federale Gjermanisë bëhej gjithnjë e fuqishme dhe kështu pengonte margjinalizmine mundshëm te Francës, e cila ka qenë e shtyrë nga Gjeramnia për zgjerimin e UE-së drejt Lindjes. Megjithatë, mbetet e hapur çfarë rrethanash mund vijë te rregullat e përbashkëta fusha tjera politike dhe kur zbatohet hapi i kooperimit ndërshtetërorë integrim jorevidues supranacional. Pasi integrimi evropian ndërkohë ka tejkaluar stadet e lidhjeve shtetërore për kooperim ndërshtetërorë, nga Gjyqi për Kushtetutë Federale, gjykimin e tij për Marrëveshjen e Mastrihtit 12 tetorit vitit 1993, është theksuar nocioni i “lidhjes shteteve” për pozitën e UE-së.
(Neo) – Funksionalizmi
Sipas përfaqësuesve këtij mendimi filozofik

Shkruan : Burim Ugzmajli

Reklama