Dua djalë

Denisa Canameti/ Emanuel Smaka

Një ekzaminim me ultratinguj (eko) mund zbulojë seksin e fetusit mënyrë JO 100% besueshme para javës 12-të shtatzënisë, duke mundësuar kështu abortin selektiv vajzave, si dhe duke rrezikuar shëndetin e nënës. Kostoja e ulët dhe jo invazive e ekzaminimit me ultratinguj ka çuar përdorimin e tyre për përcaktimin e gjinisë fetale, pavarësisht nga ligjet kundërvajtëse, duke reflektuar një rritje habitshme rasteve kryerjes abortit selektiv. Numri i djemve lindur rritet duke abortuar selektivisht embrionet apo fetuset e vajzave. Do thotë ofruesit e kujdesit shëndetësor kryejnë aborte, shpesh edhe pa pyetur për motivimin qëndron pas kërkesës. Gratë zgjedhin kryejnë procedura mjekësore, cilat konsiderohen potencialisht dëmshme për shëndetin e gruas, gjithashtu për shtatzënitë e mëvonshme.

Avancimi i teknologjisë dhe thjeshtësia e qasjes ndaj teknologjive reja kanë bërë çiftet, krahas aborteve mënyrë jashtëligjshme, synojnë edhe përdorimin e teknologjive për patur një djalë. “Fekondim In Vitro”, fjalë për fjalë do thotë “bebe epruvetë”. fekondimin in vitro, mjeku bën laborator bashkimin e qelizës seksuale femërore me atë mashkullore, dhe sapo krijohet embrioni (qeliza e parë humane), ai vendoset trupin e nënës, ku zhvillohet njëlloj me shtatzëninë natyrale. Fekondimi In Vitro kryhet te pacientet cilët nuk mund kenë një shtatzëni rrugë natyrale, dhe jo për pasur djalë apo vajzë varësi preferencës çiftit. Por çfarë ndodh realisht?! Marsel Haxhia, embriolog klinik, një intervistë përShëndet plus” tregon se këtë procedurë e kërkojnë jo vetëm çiftet cilët nuk kanë mundur kenë një fëmijë rrugë natyrale, por edhe ata kanë synimin për patur patjetër një djalë. Haxhia i mëshon shumë faktit zgjedhja e gjinisë bebit edhe këtë rast nuk është e lejueshme.

A është e mundur zgjedh një “djalë” përmes metodës FIV?

Fekondimi In Vitro kryhet te pacientet cilat nuk mund kenë një shtatzëni rrugë natyrale, dhe jo për pasur djalë apo vajzë varësi preferencës çiftit. Gjithsesi, ekziston teknika e PGS, është kontrolli gjenetik i embrioneve përpara se ato te kenë mundësi japin një shtatzëni. Kjo teknikë i shtohet procedurës Fekondimit In Vitro.

fekondim in vitro, çfarë bëjmë? Ne e stimulojmë gruan maturojë shumë se një vezë, sa është numri i vezëve çdo grua mund prodhojë vetë mënyrë natyrale çdo cikël menstrual. Mënyra e stimulimit kontrolluar vezores është shumë individuale dhe është varësi modelit vezores çdo gruaje. Zakonisht numri i vezëve, një gruaje është moshën midis 25-35 vjeçare, mund diferencohen me stimulim mund variojë nga 10-15 vezë. Këto 10-15 vezë ne nuk i lëmë “çelin”, por i marrim jashtë trupit njeriut dhe vezët i bashkojmë me spermatozoidët e bashkëshortit. Nga këto 10-15 vezë formohen zakonisht 80-100% embrione. Embrioni është bashkimi i materialit gjenetik dy partnerëve. Maksimumi mund rrinë embrionet laborator janë 5-6 ditë. Teknika e analizës gjenetike embrioneve bëhet ose ditën e 3-të ose ditën e 5-t zhvillimit. ditën e 3-të zhvillimit, një nga këto qeliza hiqet jashtë embrionit dhe çohet laboratorin gjenetik. Ndërkohë embrioni rri laboratorin tonë. Dhe për secilin embrion pas një ditë ne na vjen rezultati: është normal gjenetikisht apo jo, si edhe seksi. Arsyet çifteve i rekomandohet kjo teknikë shtesë janë totalisht mjekësore, si për shembull çiftet kanë mbi 2-3 in vitro dështuara pa arsye, çifte cilët kanë një anomali provuar hartën gjenetike tyre (kariotip), rekomandohet tek ata pacient kanë anomali provuar kromozomeve seksit, do thotë transmetohet vetëm disa embrione dhe duhen zgjedhur ata janë shëndoshë gjenetikisht. Kjo është analiza gjenetike e embrioneve.

Fekondimi in Vitro, me analizë gjenetike embrioneve(PGS), ku analiza gjenetike e embrioneve rekomandohet për përzgjedhur seksin, nuk është e ligjshme.

Keni detyrim/ drejtë t’jua thoni pacientëve gjininë e bebit? Dhe nëse ata insistojnë për këtë, si duhet silleni ju?

Ne nuk kemi detyrim t’u themi çifteve për seksin e embrionit/eve do transferojmë, pasi nuk është ky qëllimi. Ekzistojnë disa gjëra teknike mes. E para, ditën e pestë ne kemi rezultatin e secilit embrion. Embrionet ne i zgjedhim nga disa këndvështrime, japim edhe shtatzëni shëndoshë. Ne bëjmë një selektim bazë zhvillimit embrional dhe hartës gjenetike embrionit. Ndër ato embrione janë normal gjenetikisht dhe janë përshtatshëm për dhënë shtatzëni. Për shembull, nga 10 embrione kontrolluar dalin 5 janë normale, nga këta 5 ne përzgjedhim 1-2 mirët, cilat kanë potencial lartë japin shtatzëni.

A kanë pacientët preferenca për gjininë?

Po, shumë raste. Domethënë ne mund shohim mesatarisht 2-5 raste muaj çifte cilët vijnë dhe janë gati paguajnë një mal me para për pasur mundësinë e një djali. Theksoj mundësinë, pasi nuk është e sigurt shtatzënia. Nuk është etike dhe e lejueshme me ligj. Çiftet kanë kërkesë tillë, refuzohen apriori konsultën e parë.

Kemi dëgjuar raste kur burri martohet shumë se një herë kur nuk arrin ketë djalë me gruan e parë… Gjinia e bebit “varet” nga gruaja?

Për çdo ejakulim, për çdo marrëdhënie çifti ka, burri depoziton qafën e mitrës gruas përafërsisht 200 000 000- 300 000 000 spermatozoide. Disa kanë X, disa kanë kromozomin Y. Se cilët arrijnë te veza dhe kë përzgjedh veza është rastësi.

Por ka dy teori këtë rast: E para është se ka bëjë me spermatozoidet, domethënë spermatozoidet kanë Y janë dobët për shkuar te veza.

Teoria tjetër është mukusi i qafës mitrës apo mukusi vaginal krijon antikorpe, krijon bllokadë për spermatozoidet Y. Por kjo nuk është e ndarë, thuhet është kjo apo ajo arsye.

Doktor, përgjithësisht çiftet paraqiten dhe kërkojnë djalë janë familje nuk kanë fëmijë tjetër (pra është fëmija i parë, apo janë familje me fëmijë, pra vajza)?

Pothuajse gjithë çiftet vijnë dhe kërkojnë djalë janë ata cilët kanë fëmijë, kanë vajza dhe duan kenë një djalë. Këto janë fenomene ndodhin tepër vende Ballkanit, cilët kanë një kulturë patriarkale dhe duan kenë djalë.

Përjetime nga Lezha, Kukësi, Korça

takime (fokus grupe) me komunitetin e Lezhës, Kukësit, Korçës, edhe pse pa dëshirë për t’u shprehur me emra konkret, u pranua se aborti selektiv për shkak gjinisë ndodh. Ata rrëfyen raste dëgjuara, por edhe përjetuara lidhen me këtë fenomen.

artikullin e mëposhtëm jashtë zgjedhur disa nga këto rrëfime, duke ruajtur anonimatin e rrëfyesit, me qëllim mos cenimin e privatësisë tyre.

Lezhë- Fëmijën e parë e dua djalë

Nuk mund mohojmë mendimin e përgjithshëm është tek ne. gjitha familjet duan patjetër kenë një djalë familjen e tyre. Ka familje kanë 5 apo 6 vajza dhe fëmija i fundit është djalë. Ku e dimë ne se para se t’u lindte djali ato nuk kanë abortuar 1 apo shumë fetuse femra. Unë kam dëgjuar disa raste tilla zonën tonë. momentin materniteti nuk ua mundëson abortimin e fetuseve femra, gratë u drejtohen klinikave private qytet apo edhe Tiranë”, tregon një i ri nga një fshat i Lezhës.

Unë për vete, shton ai, dëshiroj fëmijën e parë ta kem djalë. E di se ky është një mendim i penalizon vajzat, por nuk mund ta ndryshoj”.

Shëngjin- Kam 4 vajza. Ndjej presionin e familjes, duan një djalë

Kam 3 vajza. Aktualisht jam shtatzënë dhe mjekët kanë thënë se është sërish vajzë. Nuk e mendoj ta abortoj fëmijën, asnjë mënyrë, por është një presion i nënkuptuar nga ana e familjes. Ata duan patjetër një djalë. Bashkëshorti im thotë mënyrë përsëritur ne do provojmë kemi një djalë. Kjo vjen nga dëshira për trashëguar mbiemrin. Duke qenë se vajzat zonën tonë momentin martohen marrin mbiemrin e bashkëshortit, e vetmja mundësi për mbajtur “shtyllën e familjes” janë djemtë”, shton një zonjë rreth dyzetave nga Shëngjini i Lezhës.

Korçë- Abortoi, dhe rrezikoi jetën

Dëshira për lindur djem është e përhapur gjithë vendin. fshatin Dishnicë Korçës, e cila kërkoi mos i përmendej emri, pranon se gratë e zonës kanë abortuar fetuse femra.

Unë kam dëgjuar raste tilla. Nuk mund them se është e përhapur masë, pasi shumë femra e njohin rrezikun e një aborti, por ndërprerja e shtatzënisë me bazë gjinore ndodh. Nga afërmit e mi jam njohur me një rast ndërprerjes shtatzënisë, ku pas gruaja ka pasur komplikacione shumta. Ka qëndruar disa javë spital deri sa e ka marrë veten”.

Kukës- Vjollca Alinci: Kur zgjedhin abortojnë fetusin, gratë e gjejnë një mënyrë

Situata është e ngjashme edhe rrethin e Kukësit. Vjollca Alinci, infermiere- mami pranë maternitetit Kukësit, pranon se gjatë punës saj ndeshet shumë raste me kërkesa grave për abortuar vajzat.

Aborti i vajzave nga dëshira për lindur djem është tashmë një fenomen i njohur. Ne përpiqemi t’i bindim ato ndryshojnë mendje, por nuk mund përjashtojmë ndodh. Nënat kanë vendosur kryejnë një abort tillë me bazë gjinore e gjejnë mënyrën. Fillimisht u drejtohen klinikave private zonës, ndërsa pas mund shkojnë qytete mëdha apo Tiranë, për çuar deri fund vendosmërinë për ndërprerë shtatzëninë. këto raste, unë mendoj se është vrasje e mirëfilltë, pasi edhe ligji nuk e pranon./ Shendeti.com.al

Reklama