Home » Gjuha Shqipe

Etiketë: Gjuha Shqipe

Shqipja nder 3 gjuhet me te vjetra ne bote, teze e padiskutueshme

                                             

Sipas një studimi  “New York Times” rendit armenishten si gjuhën e parë
vjetër botë, e dyta është greqishtja, e pas vjen shqipja,
prej nga rrjedhin shumë gjuhë tjera.  Ndikimi i gjuhës shqipe
gjuhët e tjera rajon, dhe pohimet se shqipja është gjuha e vjetër
vazhdojnë jenë temë diskutimi dhe debati Ballkan. Kjo për shkak se
teoria përmban implikime shumta etnike dhe politike dhe ushtron një
ndikim mundshëm pretendimet e shteteve moderne për territore
kontestuara. Sipas gazetës prestigjioze amerikane “New York Times”,
gjuha shqipe radhitet mesin e 3 gjuhëve vjetra botës.
studimin e publikuar dje dhe përhapur rrufeshëm gjitha sitet
online, paraqiten fakte se gjuha shqipe është ndër gjuhët vjetra
botës, madje si gjuhë është praktikuar kohën e Greqisë
lashtë.

“New York Times” rendit armenishten si gjuhën e parë vjetër
botë, e dyta është greqishtja, e pas vjen shqipja, prej nga rrjedhin
shumë gjuhë tjera. fakt, kjo ka qenë tezë për shumë albanologë
shqiptarë, cilët gjithnjë kanë argumentuar se gjuha shqipe burimin e
ka gjuhen indoevropiane, e cila ka gjetur përdorim kohën para
lindjes Krishtit, respektivisht para epokës re.

Si argument mbështetës asaj pohon studimin e saj prestigjiozja
“New York Times”,  po u referohemi poshtë kërkimeve shkencore nga
huajt dalin këto konkluzione shumë herët. shekujt XIX dhe
XX, shkenca e gjuhësisë krahasuese bëri mundur studiuesit
përcaktonin origjinën e gjuhës shqipe dhe lidhjet e saj me gjuhët e
tjera indoevropiane. shumtë ishin shkencëtarët bënë emër këtë
drejtim, ku mund përmendim filologun Gotfrik Lajbnik (1646-1717), i
cili deklaroi se gjuha shqipe rrjedh nga ilirishtja. Hans Tunman pak
vonë (1746-1778), historian suedez, profesor Universitetin e Halles
Gjermanisë, ishte albanologu i parë studioi shkencërisht origjinën
e gjuhës shqipe. Ai bëri kërkime burimet greke, latine, bizante dhe
studioi fjalorin tregjuhësh sllav-grek-shqip Theodhor Kavaliotit
vitit 1770.

Hans Tunman arriti përfundimin se, shqiptarët janë vazhdues autoktonë
popullsisë lashtë ilire, as u romanizua dhe as u asimilua nga
dyndjet e mëvonshme.
Johan Fon Han, 1811-1869, austriak i diplomuar për drejtësi
Universitetin e Haidelbergut, i cili shërbeu si gjykatës i shtetit ri
grek, dhe vonë si nënkonsull Janinë, iu fut studimeve gjuhës
shqipe bashkë me mendjendriturin, gjuhëtarin shqiptar, Kostandin
Kristoforidhi. Botoi tri vëllime ‘Studime shqiptare mbi kulturën, gjuhën
dhe historinë’ dhe nxori përfundimin se shqipja rrjedh nga ilirishtja
dhe ilirishtja nga pellazgjishtja.

Franc Bop 1791-1867, profesor i Universitetit Berlinit dhe themeluesi
kryesor i gjuhësisë krahasuar historike indoeuropiane, botoi
vitin 1854 veprën e tij dhe nxori përfundimin se shqipja bën pjesë
familjen indoevropiane dhe është gjuhë e veçantë pa simotër gjuhë
tjetër. Dhimitër Kamarda, filolog italian me origjinë shqiptare, botoi
veprën ‘Një ese e gramatikës krahasuese rreth gjuhës shqipe’ 1864, ku
vërtetoi me dokumente lashtësinë e gjuhës shqipe si një gjuhë ndër
vjetrat botë. Gustav Majer, 1850-1900, profesor austriak
Universitetin e Gracit, anëtar i Akademisë Shkencave Vjenës, i
cili u specializua fushën e studimit gjuhëve shqipe, greke dhe
turke, botoi librin ‘Mbi pozitën e gjuhës shqipe rrethin e gjuhëve
indoevropiane’ vitin 1883, vonë u pasua me 8 vëllime shkencore
mbi historinë, gjuhën, poezinë, përrallat popullore shqipe dhe ngulmimet
e arbëreshëve Itali dhe Greqi.

Norbert Jokli, 1887-1942, gjuhëtar austriak me origjinë gjermano-çifute,
bibliotekar Universitetin e Vjenës, ua kushtoi gjithë jetën
studimeve gjuhës shqipe.

Linguisti austriak, Norbert Jokl, i njohur shpesh edhe si “babai i
Albanologjisë” ka bërë punë shumtë dhe palodhshme fillim
shekullit 20-të, duke u munduar dokumentojë këtë gjuhë fare pak
studiuar deri atëherë. Zef Skiroi, 1865-1927, filolog i shquar italian
me origjinë shqiptare, bashkë me Joklin dhe danezin Pedersen, janë
cilësuar si tre albanologët shquar. Studimet e profesor Skiroit
nxorën dritë librin e tij “Gjuha shqipe” Romë, 1932. Pas
studimeve shkencëtarëve huaj rreth gjuhës dhe historisë
shqiptarëve dolën dhe studiuesit e parë shqiptarë drejtim gjuhës
shqipe, si De Rada, Pashko Vasa, Kostandin Çekrezi, Kristo Dako,
profesori i shquar, Eqerem Çabej, Androkli Kostallari, Aleks Buda,
Shaban Demiraj, Mahir Domi etj.

Sot, albanologët dhe studiuesit e gjuhës shqipe nuk vënë diskutim
lashtësinë e gjuhës shqipe. Shqipja është ndër gjuhët vjetra
indoevropiane. Një tjetër tezë diskutohet dhe po studiohet rrethet
albanologjike sot, ajo gjuha shqipe jo vetëm është shkëmbyer me
gjuhët e tjera Ballkanit, por për tepër ka pasur rol formësues
karshi gjuhëve tjera. Por, ashtu siç dhe ndodh me çdo teori
shkencore, jo gjithë pajtohen me këtë.

Ta duam dhe ta ruajmë gjuhën tonë të bukur (fund)

Ta duam dhe ta ruajmë gjuhën tonë bukur (fund)

(e panevojshme dhe e patjetërsueshme)

lavatriçe = makinë larëse;
legjislativ = ligjvënës;
megaloman = mendjemadh;
mizeri = mjerim;
monument = përmendore;
mortalitet = vdekshmëri;
neglizhencë = pakujdesi;
ofensive = mësymje; sulm
orator = gojëtar;
parcelë = ngastër;
penetrues = depërtues;
perfeksionoj = përkryej;
personal = vetjak;
presion = trysni;
produktiv = prodhues;
radikal = rrënjësor;
seleksionim = përzgjedhje;
spektator = shikues;
stabilitet = qëndrueshmëri;
tekstualisht = fjalëpërfjalshëm;
transformim = shndërrim;
transmetoj = kumtoj;
verbal = gojor;
binë = ndërtesë;
celulë = qelizë;
cerebral = trunor.

Burimi:Iljasa Salihu

Cilat janë dokumentet që vërtetojnë se gjuha shqipe është vazhduese e ilirishtes?

Cilat janë dokumentet vërtetojnë se gjuha shqipe është vazhduese e ilirishtes?

1) Prania gjuhën e sotshme shqipe e disa emrave.

2) Ruajtja e emrit kombëtarë shqiptarëve nga Ilirët.

3) dhënat e historisë dhe arkeologjisë.

4) Populli shqiptarë është autokton trojet e veta.

Ta duam dhe ta ruajmë gjuhën tonë të bukur (VI)

Ta duam dhe ta ruajmë gjuhën tonë bukur (VI)

(e panevojshme dhe e patjetërsueshme)

ekspresiv = shprehës;
ekuilibër = baraspeshë;
ekuivalncë = barasvlerë;
ekzagjeroj = teproj, zmadhoj;
ekzekutoj = zbatoj, përmbush;
eliminoj = zhduk; asgjësoj
erupsion = shpërthim;
esencë = thelb;
eveniment = ngjarje;
evident = i qartë, i dukshëm;
evitoj = mënjanoj;
evokoj = shkoqis, qëmtoj, kujtoj
reciprocitet = ndërsjellshmëri
fenomen = dukuri;
filan = akëcili;
firmë = nënshkrim;
front = ballë;
hezitim = ngurrim;

Burimi:Iljasa Salihu

Mbiemrat e panyjshëm

Mbiemra panyjshëm janë:

mbiemrat e formuara nga emrat përgjegjës me konversion: tiranas,prishtinas,ferizajas, shkodran, korçar, vlonjat;

mbiemrat e formuar me prapashtesat -ar, -tar, -ik, -ist, -iv, -or, -tor: bankar, amtar, heroik, feminist, aktiv, verior, baritor;

mbiemrat e formuar me prapashtesat -(ë)s, -ues, -yes, nga pjesorja ose e tashmja e foljes: djegës, ngjitës, vlerësues, ushqyes, rrëmbyes;

gjithë mbiemrat e përbërë: zemërgjerë, zemërgur, tekniko-shkencor, ekonomiko-shoqëror, largpamës, mirëbërës etj.