Home » Glossary » Vetëm

Vetëm

VETËM <i>mb.1. është vetëm një, s’ka tjetër si ai a si ajo (për fëmijë, vëlla, ose motër); s’ka tjetër tillë. Djalë i vetëm. Vajza (bija) e vetme. Motra e vetme. Fitorja e socializmit një vend vetëm. Parti e vetme politike. E ka vetëm. Është fëmijë i vetëm. E ruan si syrin e vetëm. Është kopja e vetme ka biblioteka.
2. ka mbetur vetëm, s’ka njerëz afërm a farefis; s’ka familje; s’ka krahë tjerë punues e ndonjë ta ndihmojë. Fill i vetëm. Ishte i vetëm. Jetonte i vetëm. Mbeti i vetëm.
3. është i veçuar nga tjerët, nuk rri bashkë me tjerët, ndahet veçan; është pa shokë a pa shoqërues; nuk ka ndonjë tjetër aty pranë. Udhëtar i vetëm. Edhe një i vetëm edhe vetëm një. Delen e vetme e ha ujku. fj.u.
4. është një i tërë dhe i pandarë; i bashkuar. Si një trup i vetëm. Shkruhet si një fjalë e vetme.
5. është i njëllojtë për gjithë, i përbashkët; i njësuar. Një gjuhë e vetme letrare. Një disiplinë e vetme për gjithë. Kanë një qëllim vetëm.
6. Askush tjetër a asgjë tjetër përveç këtij ose kësaj, vetëm ky ose ajo (përdoret trajtë shquar përpara emrave). E vetmja kafshë botë. I vetmi njeri do.
E vetmja dëshmi njihet. I vetmi sport pëlqen.
7. Gjithnjë i njëjtë, i pandryshuar. Rrinte një vend vetëm.
8. Përd. em. sipas kuptimit 2 mbiemrit. I vetmi e kishte shumë vështirë.
* Është i vetmi, për () … shquhet, s’ka shok, dallohet mbi gjithë.
VETËM <i>I. ndajf.
1. Pa familje, pa afërm a farefis; duke mos pasur njeri, pa krahë tjerë pune, pa pasur njeri ta ndihmojë e ta përkrahë. I vdiqën gjithë ka mbetur vetëm.
2. Veçan a ndaras nga tjerët: jo bashkë me tjerët; pa shokë a shoqërues, pa asnjë njeri aty pranë; pa ndihmën e tjerëve. Vetëm fillikat (fill). Vetëm për vetëm krejt vetëm. Banonte (jetonte, rrinte) vetëm. Qëndronte vetëm. Shkoi vetëm.
E përballon vetëm.
II. pj.
1. Përdoret për veçuar një fjalë, një togfjalësh a një fjali ose për kufizuar kuptimin e tyre. Vetëm ai e di. Vetëm ti mund ndihmosh. Dëgjohej vetëm zhurma e përroit. Kishte mbarur vetëm shkollën fillore. Doli vetëm me këmishë. Rrinte vetëm një vend. Dinte vetëm shkruante emrin e vet. Shkoi vetëm sa ta lajmëronte.
2. Përdoret fjalitë dëshirore e urdhërore për theksuar ose për përforcuar shumë dëshirën, miratimin a urdhrin e shprehur veç. Vetëm ishte nisur! Vetëm mos ardhtë! Vetëm shko, mos prit!
III. lidh. Po, mirëpo, megjithatë, veç. Filmi ishte i bukur, vetëm ca i shkurtër.
* Vetëm se… veçse, por. Jo vetëm ()…. por edhe … përdoret për lidhur dy fjali a dy gjymtyrë njëjta fjalisë, prej cilave e dyta theksohet shumë se e para ose shpreh kundërshtim ndaj asaj përmbahet parën. Jo vetëm që…, porse… jo vetëm…, por edhe… Vetëm e vetëm përdoret për përforcuar shprehjen e një kufizimi.

Reklama