Home » Propozohet rinegocimi i CEFTA-s 11 vjet pas nënshkrimit të saj

Propozohet rinegocimi i CEFTA-s 11 vjet pas nënshkrimit të saj

Kosova duhet rinegociojë Marrëveshjen për Tregti Lirë  Evropën Qendrore, CEFTA, pasi raport me vendet nënshkruese kësaj marrëveshjeje, vazhdon jetë pozitë jo barabartë, thonë ekspertë dhe ish zyrtarë Qeverisë Kosovës.

Vendet anëtare CEFTA-s janë: Shqipëria, Maqedonia, Serbia, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi dhe Moldavia. Kosova u anëtarësua vitin 2007.

Për shkak se atë periudhë Kosova nuk e kishte zgjidhur statusin, marrëveshja ishte nënshkruar nga shefi i atëhershëm i UNMK-ut, Joachim Ruecker.

Hyrja këtë mekanizëm, atë kohë ishte mirëpritur nga institucionet e atëhershme Kosovës, kurse euforia për përfitime ekonomike nuk mungonte as te komuniteti i biznesit, por as te zyrtarët qeveritarë.

Por, tani pas 11 viteve, vetë udhëheqës institucioneve shtetërore dhe përfaqësues bizneseve Kosovë, thonë se rezultatet e marrëveshjes kanë qenë vetëm aspektin politik dhe jo atë ekonomik dhe se marrëveshja duhet rinegociohet.

Ish-ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Ismet Mulaj, një bisedë për Radion Evropa e Lirë thotë se Kosova duhet analizojë mirë marrëveshjen e CEFTA-s, me qëllim përveç tjerash, merr pjesë si Kosovë dhe jo si UNMIK.

vitin 2007 Kosova kishte nevojë për qenë akter arenën ndërkombëtare për marrë pjesë forume ndërkombëtare një mënyrë për forcuar subjektivitetin e vet ndërkombëtarë”.

Nëse analizohet koha kur është nënshkruar kjo marrëveshje, Kosova ka pasur një prodhimtari vogël dhe është i vetmi vend kuadër CEFTA-s, ku nuk ka arritur mbrojë asnjë produkt karshi produkteve vijnë nga rajoni. Kjo mosmbrojtje e prodhimeve vendore ka bërë Kosova jetë hapësirë e mirë për prodhuesit rajonal, ndërsa prodhuesit kosovarë jenë disfavor”, thekson Mulaj.

Ai shton se gjitha shtetet nënshkruese kësaj marrëveshjeje kanë lista produkteve cilat i kanë mbrojtur shtetet e rajonit, ndërsa Kosova atë kohë nuk ka ofruar listë produkteve do t’i mbrojë.

“Marrëveshja CEFTA krijon hapësirë juridike brenda shtatë muajve rinegociohet, por Serbia nuk po pranon rinegociohet pasi Kosovën nuk e njeh si subjekt nënshkrues kësaj marrëveshjeje, por e njeh vetëm UNMIK-un. kohën kur kam qenë ministër, i kam bërë thirrje qeverisë dhe kam thënë ky do jetë takimi i fundit marrim pjesë si UNMIK, por ndërrimi i qeverive ka bërë kjo problematikë vazhdojë”, sqaron Mulaj.

Akronimi UNMIK-Kosovë, është përdorur qysh fazën e nënshkrimit marrëveshjes, ngase Kosova nuk e kishte zgjidhur statusin e saj, andaj edhe është përfaqësuar nga Administrata e Kombeve Bashkuara, përmes Rezolutës Këshillit Sigurimit 12 44.

Lekë Musa, ekspert i çështjeve ekonomike, thotë për Radion Evropa e Lirë se qysh fillim Kosova ka qenë e pozicionuar keq CEFTA për shkak paaftësisë negociuese.

fillim na është dhënë mundësia mbajmë disa tarifa ashtu siç i kanë mbajtur shtetet tjera anëtare CEFTA-s për ata sektorë Kosova ka pasur mundësi ketë një përparësi konkurruese si sektorin e bujqësisë, industria e prodhimit qumështit, kanë mundur mbrohen për një periudhë, por këto mundësi nuk i kemi shfrytëzuar, pasi kjo ka qenë kohën e UNMIK-ut ku ata kanë negociuar për Kosovën dhe atëherë e kemi humbur ”, thotë Musa.

Marrëveshja CEFTA, shton Musa, është një marrëveshje e cila mundëson ngritjen e kredibilitetit një vendi dhe potencialisht për tërhequr investime, dhe për rritur fuqinë eksportuese, por Kosova nuk arriti përfitojë nga kjo për shkak mungesës prodhimit vendor konkurrues.

“Gjendja do ishte e keqe po mos ishte Kosova pjesë e CEFTA-s. Mos harrojmë ekonomia e Kosovës është shumë e varur nga donacionet vijnë nga Bashkimi Evropian dhe Amerika dhe si kusht për këto, asistenca direkte është Kosova jetë pjesë e integrimeve rajonale, siç është CEFTA. Kosova nuk ka altrentivë tjetër përveç integrimit”, thotë Musa.

Shumica e shteteve anëtare CEFTA-s, jo domosdoshmërisht kanë respektuar këtë marrëveshje, gjë e cila kishte detyruar Kosovën marrë masa reciprociteti disa raste.

Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina, vetëm pak muaj pas shpalljes pavarësisë vitin 2008, për tre vjet patën ndaluar produktet e Kosovës tregjet e tyre, për shkak ndërrimit vulës doganave nga ato UNMIK-ut Doganat e Kosovës.

Aktualisht, Kosova ka fuqi masën mbrojtëse prej 10 për qind për importin e gjitha produkteve prodhuara Republikën e Serbisë dhe Bosnjë dhe Hercegovinë.

The post Propozohet rinegocimi i CEFTA-s 11 vjet pas nënshkrimit të saj appeared first on Gazeta Online INSAJDERI.

Reklama