Home » Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”

Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”

Tregu i “Bëje vetë ti” po sheh ditë pozitive. Vitin e shkuar, xhiroja e dy kompanive mëdha këtë sektor arriti 2.6 miliardë lekë, me rritje dy shifrore. Çfarë i ka bërë shqiptarët rikthehen te produktet bëje vetë? Çmimet e leverdishme, shmangia e kostos punëtorëve, diversifikimi i produkteve. Problematikë mbeten tregjet informale, zhvlerësimi i produkteve dhe aftësia blerëse…

 

Nga Deada Hyka

 

Bëje vetë, apo siç njihet kudo botë DIY, nuk është një koncept i ri. Njerëzit e kanë përqafuar DIY shumë kohë parë. Megjithatë, si shumë gjëra tjera, interneti dhe veçanërisht aspekti social i tij, e ka përshpejtuar fenomenin dhe ka lehtësuar mundësitë e pafundme edhe për këtë sektor.
Tregu botëror i DIY po sheh rritjet mëdha histori, gjë po reflektohet edhe një treg vogël si ai shqiptar. Sipas specialistëve fushës, kjo ka ndodhur për disa arsye. E para, rritja e kostove mobilierisë, e cila i çuar njerëzit te koncepti DIY, ku çmimi është dukshëm i leverdishëm. E dyta, rritja e kostove forcës punëtore. Edhe shqiptarët, historikisht janë shquar për aftësitë e tyre shumë fusha: hidraulike, elektrike, montime etj., e kanë lehtë dhe leverdishme montojnë një mobilie vetë, për shmangur punësimin e një specialisti.

Njerëzit po i afrohen tepër konceptit ‘bëje vetë’ shumë se kurrë parë, por aktorët e tregut pohojnë se ky është veçse fillimi, për arritur atë ekspansion Europa dhe sidomos Amerika ka përqafuar vite parë.
Rigers Greku, menaxher i Jysk Albania, përfaqësuesi i Jysk Denmark, komunitet i njohur i DIY vendet skandinave dhe konkurrenti kryesor i suedezes IKEA, thotë se është misioni i tyre për t’i çuar njerëzit drejt ‘bëje vetë’ shumë. Për këtë, Jysk po sjell Shqipëri gjithnjë e shumë produkte çdo ditë. Ai thotë se janë shumtë ata kanë një pasion për ta parë atë ndërtohet me duart e tyre.
Pra, çfarë është ajo e bën DIY jetë kaq popullore dhe gjenerojë miliona një vit, duke angazhuar shumë njerëz një treg kaq vogël sa Shqipëria?

Dionis Teqja, Presidenti i Megatek, hipermarketi nisi veprojë tregun vendas vitin 2009 nga grupi investitor “Teqja Group”, shpjegon: “Mendoni për përvojën e ndërtimit shtëpisë suaj, duke shkuar Megatek, por duke u shoqëruar me miqtë tuaj, cilët mund t’ju japin këshilla se çfarë zgjedhin dhe si dekorojnë. Kjo formë është shumë e pëlqyer se sa porosisësh diçka nuk e di fundin e produktit se si do jetë”, – thotë ai për “Monitor”.
Aktorët e tregut theksojnë se, disa njerëz e përdorin DIY si një mënyrë shëndetshme për shpëtuar nga stresi i jetës përditshme. Nëpërmjet produkteve DIY, klientët i japin shtëpisë tyre kreativitet arredim. Madje, njerëzit kënaqen shumë, duke u ndier suksesshëm arritën bënin diçka, pa ia bërë këtë punë dikush tjetër. Për tepër, shmangin fatura tjera.

Një tjetër fenomen interesant i konceptit DIY është dëshira për ndarë krijimin. platforma si YouTube gjen pafund video se si bëhet apo montohet një produkt i caktuar, apo se si bëhet një dekorim nga një hipermarket DIY, ku vihet re se shumica e njerëzve i shohin këto video. Ashtu sikurse ndodhi dikur me gatimet, edhe me produktet DIY, njerëzit po ndajnë rrjetet sociale përvojën e tyre.
Është bërë disi sfidë internet, se sa larg mund shkosh pa shpenzuar para? Sa kreativ mund jesh?

 

Problematikat e tregut

Nuk mungojnë problematikat. Ndonëse dy kompanitë mëdha këtë sektor, Megatek dhe Jysk, po rriten tregun shqiptar, pohojnë se ka ende ngërçe kryesisht lidhen me tregun informal.

Sipas Rigers Greku nga Jysk Albania ka ende konsumatorë për hir disa çmimeve ulëta, u drejtohen dyqaneve vogla lagjeve, ku me shumë mundësi, mosregjistrimi dhe informaliteti u garantojnë klientëve produkte me kosto ulët. Duke pasur produkte jo shumë cilësore, çmimi final do jetë dukshëm i ulët se hipermarketet kryesore DIY. Megjithatë, sipas tij, mendësia e shqiptarëve po ndryshon. Pjesa e madhe e tyre u drejtohen produkteve cilësore për pasur jetëgjatësi.

Z. Teqja pohon se ka qenë shumë i vështirë operimi një fushë apo sektor tillë, sepse konsumatorët shqiptarë kanë pasur pak njohuri filozofisë DIY, produkti merret vetë dhe montohet vetë. “Me kalimin e viteve, për një pjesë produkteve kemi ofruar montimin nga stafi ynë pa kosto, për rritur potencialisht klientët, pasi jo çdo produkt do ishte e lehtë montohej vetë nga konsumatorë pamësuar me këtë pjesë”, – pohon ai. Xhori thekson se mendësia e shqiptarëve dhe tregu informal janë dy problematikat kryesore.

 

Treg fitimprurës

Sipas dhënave QKR, dy vitet e fundit, dyja kompanitë kanë pasur zgjerim aktivitetit. Megatek ka parë rritje xhiros me rreth 24%, 2 miliardë lekë. Jysk Albania është zgjeruar me 31% 2017, por ajo realizon një qarkullim vjetor disa herë ulët, 607 milionë lekë.
Vetëm vitin e shkuar, dy kompanitë kanë gjeneruar 2.6 miliardë lekë tregun shqiptar produkteve DIY.

 

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”

 

ndërtosh vetë

DIY nuk ka lindur brenda natës. Popullariteti i këtij koncepti mund jetë i vjetër se sa vetë njerëzimi, pra bërja e gjërave vetë.
Termi “do it yourself” u shfaq pari një artikull Revistës Suburban Life tetorit 1912 me titull “Dekorimi praktik për brendësinë e shtëpisë” i cili dha këshilla për arredimin e brendshëm “për ata duan bëjnë vetë gjërat”.
DIY botë fitoi popullaritet dhe tërheqje madhe deri mesin e viteve 1940, falë futjes produkteve shtëpi nga Black & Decker. Pas Luftës Dytë Botërore, Black & Decker kapitalizoi popullaritetin e veglave punës midis punëtorëve fabrikës. Lehtësia dhe shpejtësia e veglave reja përdorura punë i frymëzuan shumë prej tyrepër t’i huazuar” mjetet për përfunduar projektet shtëpi.

 

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”Ikja e Praktiker

Operatori gjerman Praktiker investoi rreth 15 milionë euro një hapësirë tregtare 8,000 metra katrorë. Por, fund vitit 2011, shpalli falimentin. Megjithëse kompania e kishte projektuar vite parë hyrjen tregun shqiptar ( vitin 2007-n e bëri këtë publikisht) ajo hyri vetëm fund 2009-s, kur tashmë kriza ekonomike po jepte efektet negative, sidomos sektorin e ndërtimit. Vonesa duket se nuk ishte një zgjidhje “e zgjuar” e kompanisë gjermane. Po atë vit, investitorë vendas, Teqja Group, hapën një tjetër hapësirë tregtare DIY, Megatek, me një sipërfaqe edhe madhe.

Praktiker mbylli aktivitetin për shkak krizës, mungesës ndërtimit dhe mendësisë shqiptarëve ende papërgatitur për hapësira mëdha DIY, sipas administratorëve kompanisë atë kohë. Faktorët ndikuan dështimin e zinxhirit gjerman Tiranë janë shumtë.
Negativisht ka ndikuar edhe pozicioni i pafavorshëm gjeografik i marketit, një zonë nuk gjeneron trafik (larg zonave nxehta konsumit) dhe i rrethuar me popullsi rurale shumë e varfër. Dyqanet e vogla, shesin materiale ndërtimi me cilësi shumë ulët dhe bëjnë evazion fiskal, nuk përdorin kasë fiskale dhe faturë, janë “fajësuar” gjithashtu si shkaktarë dështimit zinxhirit madh gjerman DIY atë kohë.

Epopeja e falimentit Praktiker u mbyll vetëm prill këtij viti. Gjykata e Shkallës Parë Tiranë shpalli vendimin e mbylljes procedurës falimentit. Kompania me qendër Kirkel Gjermanisë nuk arriti korrte suksesin e duhur tregun shqiptar, ndaj mbylli hipermarketin vitin 2011 dhe u largua nga Shqipëria një vit pas. Me kërkesë Drejtorisë Përgjithshme Tatimeve, Gjykata e Tiranës nisi vitin 2013 procedurat e falimentimit, për cilën u deshën 5 vite përfundonte.
Ndërkohë, La Prealpina, e cila ka hyrë e para treg, por me një format shumë vogël, vetëm 1500 m², investoi hapjen e një tjetër njësie vitin 2011, një nga qendrat tregtare vend. vitin 2015 shpalli kërkesë për pezullim aktiviteti.

 

Tregu global

vitin 2016, xhiroja tregun botëror DIY / home arriti 567 miliardë euro, një rritje prej 3,8% krahasuar me vitin e kaluar. Amerika e Veriut dhe Europa përfaqësojnë përafërsisht 85% këtij tregu, edhe pse popullsia e tyre e përbashkët përbën vetëm 15% popullsisë botërore. Tregjet DIY këtyre dy kontinenteve janë 484 miliardë euro. Amerika e Veriut dhe Europa arrijnë përkatësisht 57% dhe 28% tregut botëror. Amerika e Veriut kishte shpenzimet mesatare larta për DIY për frymë 2016 me 899 euro.

Përafërsisht 82% e tregut global DIY (467 miliardë euro) është i përqendruar vetëm 8 vende: SHBA, Gjermani, Japoni, Kanada, Mbretëria e Bashkuar, Francë, Australi dhe Itali. Për tepër, tre vendet e DIY Europë (Gjermani, Francë dhe Mbretëria e Bashkuar) përfaqësojnë 53% tregut kontinentit.

Dhjetë shitësit mëdhenj DIY mbarë botën janë: Home Depot (SHBA), Lowe’s (SHBA), ADEO (Francë), Kingfisher (Britani e Madhe), Menards (SHBA), Bunnings Building (Australi), OBI (Gjermani) Sears (SHBA), Canadian Tyre (Kanada), IKEA (Suedi).
rinjve mund t’u duhet shumë kohë për blerë një shtëpi, por një studim The Home Depot zbuloi se 57% e qiraxhinjve rinj e shohin pronësinë e shtëpisë si një qëllim rëndësishëm, krahasuar me vetëm 38% gjeneratës tjetër.

fakt, Qendra e Përbashkët e Harvardit për Studimet e Strehimit parashikon pronarët e rinj shtëpive do rriten me 35% këtë vit. Kjo tendencë ndodh edhe Europë. Këta pronarë rinj po riorganizojnë industrinë e Home & Garden, duke u bërë pjesë aktive dekorimin dhe riparimin e shtëpisë dhe duke kërkuar përvojat e shitjes me pakicë, si internet dhe jashtë. Veçanërisht SHBA dhe Europë, ata janë blerësit kryesorë produkteve DIY.

Vlera e tregut DIY rritet çdo vit, mbarë botën. vitin 2013, vlera e tregut botëror DIY ishte rreth 31.9 miliardë dollarë amerikanë. vitin 2014, dyqanet DIY Shtetet e Bashkuara gjeneruan 144 miliardë dollarë amerikanë fitime. Analisti i hulumtimit tregut Technavio parashikon tregu global i DIY do rritet mënyrë qëndrueshme mbi 3% deri vitin 2021, duke tejkaluar 200 miliardë dollarë.

 

 

INTERVISTAT

 

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”Flet Presidenti i Megatek, Dionis Teqja

 

“Tregu informal problemi kryesor”

 

Z. Dionis Teqja, President i Megatek, një intervistë për “Monitor”, pohon se fillim ishte shumë e vështirë operoje sektorin e “bëje vetë”, pasi konsumatorët shqiptarë nuk kanë qenë mësuar me filozofinë produkti merret vetë, montohet vetë. pak kultura e konsumatorëve filloi ndryshonte. Ai pohon se sfidë e momentit, e trashëguar herët, mbetet tregu informal…

Si ka qenë ecuria e biznesit tuaj ndër vite?

Megatek daton herët tregun shqiptar, me hapjen e tij dhjetor 2009. Fillimet kanë qenë sfiduese, për shkak krizës atyre viteve, por vijim ka pasur një rritje organike qëndrueshme. Tashmë Megatek është një biznes i konsoliduar Shqipëri dhe rajon. Ritmet e rritjes po vijojnë jenë pozitive, çka na bën synojmë shtrirjen jo vetëm Europë, por edhe Azi. tregun vendas, rritja shënohet rreth + 29% deri +32% nga viti vit.

Si ka ndryshuar tregu i DIY pas mbylljes Praktiker dhe La Prealpina?

Megatek e ndërtoi formatin e biznesit duke mos u bazuar tregun lokal, por ndërtoi një model biznesi përqafon atë tregut europian dhe amerikan, sidomos me ofrimin e gamës shumëllojshme produkteve bëje vetë. Pra, një hapësirë e konsiderueshme ku konsumatori gjen çdo gjë, një vizitë vetme. Formati ynë i biznesit u mbështet kompanitë suksesshme këtyre vendeve, jemi përpjekur përshtasim stilin dhe portofolin me gamën e produkteve cilat sigurisht i kemi përzgjedhur me shumë kujdes, duke u fokusuar te shija e konsumatorëve shqiptarë dhe ajo e tregut mesdhetar (Itali, Greqi, Spanjë) për t’ju afruar kërkesës konsumatorit.

Mendojmë se ajo çfarë na ndihmoi ecim me hapa mirë biznesi ishte ruajtja e diversifikimit portofolin e produkteve dhe çmimi konkurrues. Gjatë 9 viteve tij operimit, Megatek ka evoluar terma biznesit, është përshtatur dhe rritur, duke u larguar nga Megatek i ditës parë. Gjatë këtyre 9 viteve, shumë kompani njohura europiane operojnë njëjtin sektor dështuan. Ndryshimet sot vëmë re janë shërbimin shumë cilësor për klientin, rritjen e ndjeshme cilësisë dhe dizajnit produkteve, si dhe rritjen e shumëllojshmërisë markave njohura tregut botëror.

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”A ka ndryshuar mendësia e shqiptarëve funksion përqafimit këtij sektori tregut?

Ka qenë shumë e vështirë operoje një sektor tillë, pasi konsumatorët shqiptarë nuk kanë qenë mësuar me filozofinë produkti merret vetë, montohet vetë. Me kalimin e viteve, për një pjesë produkteve kemi ofruar montimin e tyre nga stafi ynë, i cili është trajnuar shumë mirë. Sot ka një ndryshim madh përqasjen e konsumatorit, ata janë qartë mënyrën se si blihet, se si montohet dhe mënyrën se si kërkojnë mbështetje profesionale nga stafi inxhiniero-teknik i Megatek.

Cilat janë produktet preferuara ( shitura)?

gjithë departamentet kanë ecuri mirë, bazë portofolit diversifikuar produkteve. Çdo departament ka përfshirë edhe sektorin sezonal, i cili ofron, sipas stinës apo muajit, produkte specifike. rastin konkret kopshtaria stinën e pranverës; sezonin veror, artikujt e plazhit; sezonin e kthimit shkollë mobilimin dhe artikujt e nevojshëm për nxënësit, studentët dhe zyrat për bizneset; gjatë sezonit Krishtlindjeve dhe Vitit ri, ku çdo biznes apo familje gjatë nëntor – dhjetor dekoron ambientet e tyre për t’i bërë ato festive.

Çfarë vështirësish ka operosh tregun shqiptar?

Elementi has tepër vështirësi një biznes i mirëfilltë Shqipëri, sidomos korporatat, është niveli i lartë i informalitetit. Edhe sektorin ne operojmë, bizneset informale janë një “konkurrent jo i ndershëm” dhe sigurisht pak cilësor. Ne po përpiqemi ta fitojmë këtë betejë, duke punuar me normë ulët fitimi dhe produkte cilësore garantuara nga markat mira ndërkombëtare.

Duke marrë konsideratë edhe aktivitetin tuaj rajon dhe gjerë, çfarë ndryshimesh ka me tregun shqiptar?

Është i thjeshtë fakti , tregun europian, Megatek bën tre herë shumë xhiro se sa tregun shqiptar pa u dashur shpenzojë kaq shumë energji. Tregu i zhvilluar europian është i konsoliduar dhe konsumatorët janë edukuar mënyrën se si bëjnë ‘shopping’. këto vende, informaliteti është i ulët dhe bizneset janë mirëstrukturuara. tregun europian nuk ekziston gjobëvënia apo rivlerësimi mënyrë kundërligjshme i taksës nga punonjës administratave doganore dhe tatimore. këtë mënyrë, bizneset janë fokusuara te zhvillimi i biznesit dhe hapja e vendeve reja punës se sa stresi i krijohet biznesit Shqipëri dhe humbja e kohës duke u marrë me institucionet e ndryshme administratës shtetërore. Këto janë disa nga ndryshimet ka tregu i strukturuar europian apo aziatik, me tregun e vështirë shqiptar.

 

Problemet

tregun europian nuk ekziston gjobëvënia apo rivlerësimi mënyrë kundërligjshme i taksës nga punonjës administratave doganore dhe tatimore. këtë mënyrë, bizneset janë fokusuara te zhvillimi i biznesit dhe hapja e vendeve reja punës se sa stresi i krijohet biznesit Shqipëri dhe humbja e kohës duke u marrë me institucionet e ndryshme administratës shtetërore.

 

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”Flet Rigers Greku, menaxher për Jysk Albania

 

Fillimi ishte i vështirë, e detyruam ta mbyllnim, pastaj…

 

Rigers Greku, menaxher për Jysk Albania, thotë për “Monitor” se shqiptarët po e përqafojnë tendencën e bëje vetë për shkak kostos lirë produkteve, kryesisht për mobilierinë është edhe artikulli i shitur. Z. Greku pohon se brenda dy vitesh pritet hapen 10 dyqane tjera rrethet kryesore. Ai shfaq shqetësimin rreth konkurrencës pandershme nga dyqanet informale…

Si vendosi danezi Jysk niste aktivitetin e tij Shqipëri?

Hyrja tregun shqiptar Jysk daton herët se sa hapja pranë TEG. Fillimisht, 2007 u hap Casa Italia, asokohe e vetmja qendër tregtare. Sapo nisi aktivitetin Jysk, qendra nisi shfaqte problematikat e veta financiare, gjë na bëri tërhiqeshim. Kjo përkon me vitet kriza u ndie shumë sektorë Shqipëri dhe nga ana tjetër, ne nuk kishim mundësi për t’ju rialokuar ndonjë vend tjetër, për shkak një hapësirë caktuar duhet përmbushte Jysk sipas standardeve europiane.

vonë, u rikrijuan kushtet dhe 2015 e hapëm sërish TEG dhe QTU. Tashmë, Jysk ka disa dyqane, edhe tre qendra tjera tregtare brenda qytetit. Prania e Jysk është edhe Shkodër. Planet tona përfshijnë hapjen e dyqaneve tjera disa nga qytetet mëdha vend plotësojmë një gjeografi gjithëpërfshirëse pranisë sonë Shqipëri. Aktualisht, Jysk ka 2668 dyqane 50 shtete.

Si është ecuria e aktivitetit tuaj pas rihapjes 2015?

Ky lloj koncepti Europë është përqafuar herët, vitin 1979 dhe ka parë gjithnjë rritje aktivitetit, shtim numrit dyqaneve etj. Kjo, sepse koncepti i produkteve Jysk Europë është për shtresën e mesme dhe ulët. Shqipëri, disa produkte linjës sonë ende konsiderohen si produkte shtrenjta, por fakt nuk është kështu, pasi vlerësimi bëhet raportin çmim/cilësi. Një produkt për arredimin e shtëpisë Jysk ofron garanci dhe jetëgjatësi tregun e lagjes nuk e gjen. Me këtë lloj koncepti po luftojmë ende, ndonëse klientët besnikë janë shifra larta.

Nga ana tjetër, edhe mobilieria ka kosto ulët kundrejt cilësisë, si dhe faktit montohet vetë nga klienti, duke zvogëluar kostot. Edhe paketimi i një mobilieje, rastin konkret, klientit i bëhet i përshtatshëm varësi mjetit transportit, heqin koston e transportit nga kompania. Këtu kursehet shumë, i shoqëruar me manualin dhe setin e veglave, gjë përputhet me filozofinë e ‘bëje vetë’. Dyqani TEG gjeneron ardhurat larta, me hapësirën madhe por gama e produkteve është e njëjtë secilin dyqan. Rritja total është e qëndrueshme, me rreth 15-20% nga viti vit.

Cilët janë produktet preferuara nga shqiptarët?

katalogun tonë ne kemi mbi 8 mijë artikuj aktivë, por sigurisht jo gjithë kanë njëjtën ecuri shitje. Jysk, me hapjen e dyqanit parë, trendi konsumator është pari mobilieria, dyti dyshekët, treti jorganët dhe jastëkët. Këtë tendencë e kemi vënë re gjithë dyqanet këto tre vite. Kjo përputhet edhe me trendin e kompanisë mëmë vendet e tjera europiane. Duhet theksuar produktet e shtëpive janë tre nivele, për t’iu përshtatur konsumatorëve: basic, plus dhe gold. Për çudi, gold është i shtrenjti, ecën mirë se sa tjerët.

Qarkullimi-vjetor-i-operatoreve-DIY-849 Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë”Cilat janë problematikat e tregut? Po konkurrenca?

Vështirësi ka, me hapjen e dyqaneve duam bëjmë. E kemi shumë vështirë gjejmë hapësira përshtatshme për hapur Jysk sipas standardeve kërkon marka. Ndër kriteret kryesore për çeljen e një dyqani JYSK është hapësira. rrethe po hasim vështirësi gjejmë një ambient rreth 1500 m².

Një ndër problemet lidhet këtë çështje, është bashkëpronësia. Shumë pronarë kanë vështirësi bien dakord për lënë një hapësirë përbashkët me qira, rastin konkret një kati një pallat ekzistues. Kjo duke marrë konsideratë nëpër rrethe nuk ka qendra mirëfillta tregtare. Konkurrencë ka, por ajo na dëmton tepër janë dyqanet apo tregjet informale, me produkte një cilësie jo mirë dhe me çmimet ulëta.

Çfarë planesh keni vijim?

Planet janë brenda dy viteve do mbulohet i gjithë territori i Shqipërisë me dyqanet tona, sidomos qytetet kryesore, me projeksionin për pasur 15 dyqane gjithë Shqipërinë. Me kalimin e viteve do kemi një databazë pasur produkteve pëlqyera, gjë do na udhëzojë drejt ofrimit pasur tyre, sipas tendencës blerëse konsumatorit.

 

 

The post Shqiptarët rikthehen te “Bëje vetë” appeared first on Revista Monitor.

Reklama