Home » Doktorantët shqiptarë nëpër botë: Kthehemi, por kemi këto kushte

Doktorantët shqiptarë nëpër botë: Kthehemi, por kemi këto kushte

Kthimi i doktorantëve shqiptarë është një proces dinamik dhe konstant zhvillohet paralelisht me procesin e ikjes trurit. vitin 2006, ekspertët Gëdeshi dhe King vunë dukje se rreth 10% e ligjëruesve dhe hulumtuesve shqiptarë, cilët emigruan pas vitit 1990, u kthyen vend, pasi kishin fituar disa vjet përvojë jashtë vendit.

Një e treta e tyre punonin njëjtin institucion akademik ose kërkimor para emigrimit tyre, ndërsa pjesa tjetër kryesisht punonin sektorin privat. Ndërkohë, shumë individë talentuar dhe me përvojë kanë fituar doktoraturë universitete europiane ose amerikane, janë kthyer Shqipëri duke punuar për universitetet publike dhe private, institucionet kërkimore, administratën publike, organizatat e shoqërisë civile, organizatat ndërkombëtare dhe sektorin privat.

dhënat e anketës tregojnë se 17.1% e doktorantëve shqiptarë “dëshirojnë kthehen” Shqipëri, 49.7% thonë senuk kanë vendosur ende” dhe 33.2% thonë senuk do kthehen”. Një ndarje e përgjigjeve nga grupi do dëshironte kthehej, kjo dëshirë është e lartë mesin e kandidatëve doktoraturës (20%) sesa është mesin e atyre tashmë kanë një PhD (15%), rezultat i një numri arsyesh do adresohen vonë.
rastin e kthimit Shqipëri, tre punëdhënësit kryesorë do dëshironin punojnë doktorantët shqiptarë janë universitetet publike (87%), institucionet kërkimore (77%) dhe organizatat ndërkombëtare. 74%).

Dëshira për punuar, sipas rendit preferencës, këto organizata është padyshim e lidhur me reputacionin e tyre dhe besueshmërinë e punës. Përveç kësaj, ka pasur disa zgjedhje tjera, duke përfshirë universitetet private (62%) dhe OJQ-të (51%). Një grup i vogël zgjodhi për administratën publike (40%), firmat private (32%) dhe freelancing (30%).

Kthimi vendin e origjinës varet nga një numër faktorësh socialë, ekonomikë, profesionalë dhe familjarë përfaqësuesit e diasporës shkencore shqiptare i dhanë përgjigjet e tyre. Një nga arsyet kryesore është se qëllimi i tyre i vetëm ishte fitonin një PhD nga një universitet i njohur një vend BE-së. Dritani, i cili po studion për doktoratën e tij një nga universitetet mira Britanisë Madhe, tha: “Deri tani, unë jam përpjekur ta shmang dilemën: Nëse do rri apo kthehem. Por arsyeja kryesore, për rastin tim, për t’u kthyer Shqipëri është familja ime, prindërit e mi. Nuk dua t’ivetëm”.

Shumica treguan se ata duan kontribuojnë avancimin e arsimit dhe kërkimit vendin e tyre, për përmirësuar kujdesin shëndetësor, zhvillimin socio-ekonomik, për luftuar korrupsionin dhe për ndihmuar integrimin europian. Disa anketuar theksuan se donin kontribuonin zhvillimin e vendit tyre, megjithëse mundësitë dhe kushtet e jetesës, punësimi dhe mundësitë e karrierës profesionale vendet ku jetojnë ishin mëdha.

Ka një pakicë dëshirojnë kthehen. Pothuajse 58% e atyre dëshironin ktheheshin, nuk duan ta bëjnë për 5 vitet e ardhshme, pasi mendojnë se situata ndërkohë Shqipëri mund përmirësohet. Erlindi, një lektor neurologji një universitet amerikan, tha: “Unë kurrë nuk kam dashur kthehem Shqipëri. Jam i lumtur këtu; E dua punën time dhe jetën time këtu. Nuk mendoj se do mund ta kisha këtë punë dhe këtë jetë Shqipëri, madje as Europën Perëndimore. Kam ligjëruar shumë vende kam vizituar dhe mendoj se nuk ofrojnë kushtet teknologjike si këtu SHBA”.

 

Kushtet për t’u kthyer

Kthimi i shqiptarëve kualifikuar nga diaspora shkencore mund jetë një faktor shumë i rëndësishëm për zhvillimin socio-ekonomik Shqipërisë përgjithësi dhe veçanti universiteteve dhe institucioneve kërkimore. Studimet kanë treguar se emigrantët kthehen vendin e tyre, kur vlerësojnë pozitivisht kushtet shoqërore, ekonomike dhe politike, si dhe mundësitë e karrierës profesionale, mbrojtjen dhe cilësinë e shërbimeve sociale, përmirësimin e mjedisit dhe infrastrukturës, sigurinë dhe një reformë e thellë e universiteteve dhe institucioneve kërkimore, me një investim lartë arsim dhe shkencë.

Individët e anketuar nga diaspora shkencore shqiptare u pyetën rreth kushteve duhej ishin vendosura mënyrë ata ktheheshin. Shumica e anketuarve kërkuan stabilitet madh ekonomik dhe politik (66%), ulje nivelit korrupsionit shtëpi (64%), siguri lartë punë (52%), përmirësimi i rendit publik (37.5%), përmirësimi i infrastrukturës dhe mjedisi i pastër (32%), dhe një jetë e pasur sociale dhe kulturore (23%).

Sa i përket zhvillimit arsimit dhe shkencës Shqipëri, anketuarit dëshironin shihnin një reformë thellë universiteteve dhe institucioneve kërkimore (52%), shumë investime arsim dhe shkencë (49%) dhe një ndryshim mentalitetin (29.5% ). anketuarit dëshironin këto institucione menaxhohen nga individë përzgjedhur meritë, cilët vlerësojnë dhe motivojnë hulumtimin dhe mësimdhënien. Megjithëse paga është një element i rëndësishëm për mirëqenien e individit, ajo nuk u shfaq si elementi kryesor përcakton kthimin e emigrantëve. Për shumë anketuar, ishte e kuptueshme kushtet socio-ekonomike dhe infrastruktura e duhur kërkimore nuk do ishin vend periudhën afatshkurtër dhe afatmesme.

Gjatë viteve 2006-2011, nën Programin Brain Gain, rreth 62 doktorantë u kthyen Shqipëri, por disa prej tyre kanë emigruar sërish. Leka, e cila jeton Luksemburg, shkruan pyetësor: “Unë jam kthyer dy herë Shqipëri, pasi kam mbaruar masterin dhe doktoratën time dhe dyja rastet jam zhgënjyer shumë dhe ndihem i detyruar kthehem Perëndim”. Përvoja globale tregon se kthimi i emigrantëve me kualifikim lartë lidhet me zhvillimin e përgjithshëm social dhe ekonomik vendit dhe me zhvillimin e universiteteve dhe hulumtimeve atje. Kështu qeveria e Koresë Jugut, vitet 1970 dhe 1980, mori disa masa për inkurajuar shkencëtarët dhe inxhinierët e rinj ktheheshin atdhe, por pa rezultate rëndësishme. vitet 1980, situata ndryshoi si rezultat i zgjerimit shpejtë dhe qëndrueshëm ekonomik vendit. Si rezultat, rreth dy tretat e mbajtësve një doktorate amerikane u kthyen vend. Kështu, vitin 1990, qeveria e Koresë Jugut anuloi subvencionet për kthimin e emigrantëve, sepse ata nuk po luajnë ndonjë rol rëndësishëm marrjen e vendimeve nëse do ktheheshin atdhe.

Përvoja globale tregon se kthimi i emigrantëve me kualifikim lartë lidhet me zhvillimin e përgjithshëm social dhe ekonomik vendit dhe me zhvillimin e universiteteve dhe hulumtimeve atje. Kështu, qeveria e Koresë Jugut, vitet 1970 dhe 1980, mori disa masa për inkurajuar shkencëtarët dhe inxhinierët e rinj ktheheshin atdhe, por pa rezultate rëndësishme. vitet 1980, situata ndryshoi si rezultat i zgjerimit shpejtë dhe qëndrueshëm ekonomik vendit. Si rezultat, rreth dy tretat e mbajtësve një doktorate amerikane u kthyen vend. Kështu, vitin 1990, qeveria e Koresë Jugut anuloi subvencionet për kthimin e emigrantëve, sepse ata nuk po luajnë ndonjë rol rëndësishëm marrjen e vendimeve nëse do ktheheshin atdhe.

 

Kushtet-e-diaspores-shqiptare-per-tu-kthyer-ne-perqindje-850 Doktorantët shqiptarë nëpër botë: Kthehemi, por kemi këto kushte

 

Pengesat

Intervistat treguan se bashkëpunimi midis diasporës shkencore shqiptare dhe universiteteve dhe institucioneve shkencore Shqipëri, përballet me pengesa dhe vështirësi. Studimi i PNUD thotë se pengesat nuk lidhen vetëm me aspektin financiar, por me interesat, mentalitetin dhe mediokritetin e disa udhëheqësve universitetet dhe institucionet shkencore vendit. Drini, një ish-profesor një universitet publik Shqipëri dhe aktualisht profesor një universitet amerikan, na tregoi për përvojën e tij:

“Nja dy vjet parë, kërkova për Fulbright Shqipëri. Unë jam një qytetar amerikan dhe kam profesion e ushtroj me kohë plotë këtu SHBA. Ndërsa kërkesa ime u miratua nga SHBA, universiteti shqiptar nuk shihte mua si “amerikan mjaftueshëm”. Unë jam i sigurt se, nëse një Xhon apo Maria do kishin aplikuar, edhe sikur ishin thjesht “profesorë asistentë”, Universiteti Shqiptar do kishte aprovuar aplikimin e tyre. Për fat keq, emri im është Drini. Ju thashë këtë histori keni një ide se si ne, diaspora, ndihemi kur përpiqemi ndihmojmë Shqipëri. Ne nuk jemi mirëpritur!”.

Kjo është edhe përvoja e Anilës, e cila ka fituar doktoraturën e saj Angli dhe tani jeton dhe punon një vend tjetër BE. Ajo tha: “Unë u largova nga Shqipëria për arsye familjare. Para se largohesha, pyeta zyrtarët e lartë fakultetit nëse mund vazhdoja kontribuoj për disa javë gjatë vitit për leksione pa pagesë. Unë gjithashtu kërkova bëhem pjesë e hulumtimit, duke punuar vullnetarisht. Por unë nuk pashë asnjë dëshirë dhe ata nuk ishin hapur për dikë ofrohej vullnetarisht”.
Zana, një eksperte me përvojë e cila punon për një organizatë ndërkombëtare BE, tha: “Unë dua bashkëpunoj, por nuk shoh njëjtën dëshirë dhe transparencë anën tjetër”. Kjo indiferencë dhe qëndrime tilla, sigurisht, shkaktojnë zhgënjim diasporën shkencore shqiptare dhe pengojnë bashkëpunimin.

 

Kushtet-e-diaspores-shqiptare-per-tu-kthyer-ne-perqindje-850 Doktorantët shqiptarë nëpër botë: Kthehemi, por kemi këto kushteDiaspora e arsimuar, ja tre grupet e mëdha

Ekzistojnë tri grupe mëdha rrjedhën e rrjedhjes trurit Shqipërisë kanë kontribuar krijimin dhe zgjerimin e diasporës shkencore shqiptare.

Grupi i parë përfshin, ndër tjera, inxhinierë, agronomë, mësues, gjeologë, ekonomistë, mjekë dhe artistë, cilët filluan emigronin vitet e para tranzicionit post-socialist, nxitur kryesisht nga faktorë ekonomikë tilla si- papunësia, varfëria, ashpërsia e reformat tranzicion apo pasiguritë pas rënies skemave financiare piramidave korruptuara vitin 1997.
Sipas INSTAT-it, midis dy regjistrimeve 1989 dhe 2001, Shqipëria humbi 2,3% diplomuarve saj universitarë, megjithëse rreth 40,000 studentë tjerë përfunduan studimet e tyre universitare gjatë kësaj periudhë. Një erozion i tillë i burimeve njerëzore ka pasur pasoja sociale dhe ekonomike për Shqipërinë sidomos përkeqësimin e shërbimeve.

Ish-inxhinierët, ekonomistët, mësuesit dhe artistët shpesh ishin punësuar si pastrues, kujdestarë fëmijësh apo moshuarish, apo punë tjera rëndomta, pasi ata emigruan ilegalisht, duke mos u bërë përfitim as për vendet pritëse. Ky fenomen vazhdoi intensivisht gjatë dekadës dytë migracionit, ku ikën shumti femrat për shkak bashkimit familjar. Sipas dhënave OECD-së, emigrimi i shqiptarëve arsimuar terciar vitin 2010 dhe 2011 është rritur me 223% (256% për femrat) krahasuar me vitin 2000 dhe 2001.

Kjo formë e emigrimit trurit tani është rritur përsëri, me grupe caktuara profesionistëve moshuar, inxhinierëve, specialistëve IT-së, mjekëve dhe infermierëve – duke e lënë vendin, kryesisht për Gjermaninë. Pothuajse 30% e studentëve përfunduan studimet njëjtin vit si unë kanë shkuar Gjermani. Çdo vit diplomohen rreth 180 doktorë dhe 3-4 vitet e fundit rreth 30% kanë emigruar Gjermani. Kjo, për fat keq është, një përqindje shumë e lartë, sepse ka pasur një investim gjashtëvjeçar për këta mjekë”

Grupi i dytë përbëhet nga pedagogë universitarë, hulumtues dhe profesionistë tjerë, kryesisht rreth 35 vjeç, arsimuar apo kualifikuar vendet e BE-së ose SHBA, cilët kanë emigruar ligjërisht, bashku me familjet e tyre. Ky migrim arriti kulmin dy herë, 1991-1993 dhe 1997-2000, dhe pas u fashit. Gjatë periudhës 1990-2008 u gjet se 40.6% e stafit universitar dhe hulumtues kanë emigruar, një shifër shumë e lartë se vendet e tjera tranzicion, thotë profesor Gëdeshi, autor i studimit.
disa universitete dhe institucione kërkimore, veçanërisht shkencat natyrore, inxhinieri, fizikë dhe arte, përqindja ishte dukshëm e lartë. Për Universitetin Politeknik Tiranës, ikja e trurit vlerësohet 58.2%, nga Instituti i Fizikës Bërthamore, rreth 76% dhe nga Akademia e Arteve, 60%. Migrimi i kësaj elite solli jo vetëm humbjen e kapital njerëzor, por gjithashtu dobësim kapacitetit për trajnimin e gjeneratave mëvonshme.

Grupi i tretë përbëhet nga studentë shqiptarë studiojnë jashtë vendit, duke përfshirë ata , pas përfundimit studimeve tyre, qëndrojnë vendin pritës ose migrojnë një tjetër. Statistikat e UNESCO-s tregojnë se numri i studentëve shqiptarë vendet e avancuara OECD-së është rritur. vitin 1998, rreth 4,596 studentë shqiptarë ishin aktivizuar universitetet e këtyre vendeve, ndërsa vitin 2005 kjo shifër arriti 15,241 dhe vitin 2016, 24,372 studentë përfaqësonin rreth 17% studentëve regjistruar Shqipëri, nga 13% 1998. Shifra tilla vendosin Shqipërinë krye vendeve Ballkanit Perëndimor.

 

 

The post Doktorantët shqiptarë nëpër botë: Kthehemi, por kemi këto kushte appeared first on Revista Monitor.

Reklama