Home » Sekretet e Ismail Qemalit

Sekretet e Ismail Qemalit

Në Kaninë të Vlorës, në një familje fisnikësh, lind Ismail Qemali (rreth datës së lindjes së tij ekzistojnë kundërthënie).

Ai arsimohet Janinë, gjimnazin “Zosimea” vatër edukimi kulturor për shumë figura Rilindjes Kombëtare. Pastaj, i ri moshë, Ismail Qemali shkon Stamboll me synimin për t’u bërë nëpunës qeveritar; fillon punojë si përkthyes diplomatik Ministrinë e Jashtme. Dhe këtu nis karriera e tij: pas disa vitesh, ai emërohet zëvendësministër i jashtëm i Perandorisë Osmane.

vitin 1877, kur mentori i tij, kryeministri reformator Mitat Pasha shkarkohet nga posti, Ismail Qemali jep dorëheqjen. Ai internohet Anadoll. vonë Sulltani kujtohet për , e thërret dhe e cakton guvernator Bejrutit. Ismail bej Qemali shërbeu si guvernator e vali edhe shumë rajone tjera perandorisë, si dhe Ballkan.

 Ismail Qemali i përkiste krahut liberal politikës osmane, ai vazhdimisht bënte thirrje për ide reja e reforma, nëse perandoria dëshironte mbijetonte. Megjithatë, idetë e tij për reforma gjirin e perandorisë, shiheshin me sy keq dhe maj 1900, Ismail Qemali hypën jahtin e ambasadorit britanik Stambull dhe kërkon strehim politik.Ai ikën nga Turqia dhe për 8 vjet jeton mërgim, duke u përpjekur nga jashtë për një perandori kushtetuese, dhe përparimin e çështjes kombëtare shqiptare kuadër perandorisë. Pas Revolucionit Xhonturk vitit 1908, Ismail Qemali zgjidhet përfaqësues i sanxhakut Beratit parlamentin osman.

vitin 1909, ai bëhet kryetar parlamenti, por pas pak ditësh detyrohet largohet nga Stambolli përgjithmonë. Pas kësaj, karriera e tij politike përqendret vetëm çështjen atdhetare shqiptare: ai dallohet si frymëzues i kryengritjeve anti-osmane dhe organizues i kryengritjes përgjithshme shqiptare vitit 1912.

28 Nëntor po atij viti, Ismail Qemali mbledh kuvendin Vlorë; shpall Shqipërinë e Pavarur; ngre zyrtarisht flamurin e kuq Skënderbeut me shqiponjën e zezë dy-krenare dhe emërohet presidenti i parë i shtetit parë shqiptar, kryeministër dhe ministër i Jashtëm, duke shkurajuar – me aq fuqi sa shteti i ri kishte trupat e vendeve fqinje cilat synonin merrnin pjesë territoresh banuar nga shqiptarët.

janar 1914, Ismail Qemali jep dorëheqjen a rrëzohet dhe shkon mërgim Paris.

Kryetari i parë i shtetit shqiptar vdes papritur Itali vitin 1919, (i helmuar!?). Dhe këtu këputen edhe “Kujtimet..” e tij cilat mbyllen me largimin e princ Vidit nga Shqipëria shtator 1914. “Kujtimet…” do botoheshin një vit vonë, 1920, jo plota.

50 fakte

Cili është arsimi i tij. Cilat ishin detyrat e tij larta hierarkinë e Perandorisë Osmane. Si ngriti Stamboll klubin për pavarësinë shqiptare dhe si u internua nga pushteti turk.

Përse sulltani e emëroi këshilltar tij. Si u emërua Vali Libi, por ai nuk shkoi Tripoli, por Paris, nga ku nisi punën për pavarësinë e Shqipërisë. Historia e 28 Nëntorit, me kë shkoi Vlorë dhe përse shkoi Vlorë. Cilin flamur ngriti? Një histori plot lavdi dhe kontradikta një jete, , siç vetë Ismail Qemali e ka thënë fjalimin e 28 Nëntorit, Zoti i donte ishte i pari shqiptar ngriti flamurin. Tirana Observer boton 50 fakte nga jeta e njeriut madh themeloi shtetin shqiptar.

  1. Ismail Qemali, fakt quhej Ismail bej Vlora. Emri i tij u ndryshua gjatë kohës regjimit komunist mbi botëkuptime komuniste ndaj titullit “Bej”, por asnjëherë asnjë historian dhe personalitet nuk e ka shpjeguar këtë ndryshim.
  2. Ismail Qemali ishte një nga personazhet rëndësishme familjes njohur Vlora, një familje e pasur dhe me shumë tradita, dhe ka nxjerrë shumë personazhe rëndësishëm jetën politike shqiptare.
  3. Ismail Qemali lindi 16 tetor 1846 Kaninë Vlorës dhe vdiq 24 janar vitit 1919 Peruxha Italisë. Vetëm pas vitit 1990 është mësuar nga historiani turk me orgjinë shqiptare, Nexhip Alpan, ditëlindja e Ismail Qemalit ishte një ditë me atë Enver Hoxhës. tekstet e historisë Shqipërisë dhe tekstet mësimore datëlindja është shkruar 24 janar 1844. fakt ajo është 16 tetor 1844.
  4. Ismail Qemali jetoi 72 vjet, 3 muaj e 8 ditë ose gjithsej 2628 ditë. Ai kishte një shtat mesatar dhe me një trup me peshë po mesatare. Ismail Qemali mbante një veshje kohës, me kostum kohës, kravatë e kohës, flokë thinjur krehur me kujdes dhe me një mjekër bardhë krehur edhe atë. Ngjyra e kostumeve përgjithësi ishte e zezë dhe kokë mbante kapele.
  5. Ismail Qemali gjatë gjithë jetës vet jetoi këto shtete: Shqipëri, Greqi, Turqi, Itali, Bullgari, Siri dhe për pak kohë Francë, Angli, Zvicër dhe Gjermani.
  6. Ismail Qemali u diplomua gjimnazin Zosimea Janinë dhe pas një karrierë konsiderueshme administratën turke. U arsimua Paris për Shkenca Juridike dhe Ekonomike. Me këtë edukim ai ishte një nga arsimuarit administratën turke asaj kohe.
  7. Ismail Qemali njihej dhe si një poliglot, një armë atij i shërbente gjithë aktivitetin e tij politik për çështjen shqiptare. Ai njihte shkëlqyer gjuhën shqipe, osmanishten, turqishten e re, greqishten e vjetër, latinishten, italishten dhe frëngjishten.
  8. Ismail Qemali cilësohet si babai i kombit, duke qenë se ka kryer aktin historik gjithë historinë e shtetit shqiptar. Ai ngriti flamurin e Pavarësisë Vlorë, 28 Nëntor vitit 1912 dhe shpalli Shqipërinë shtet pavarur duke i kërkuar fuqive ndërkombëtare ta njihnin këtë vendim.
  9. asnjë rrethanë dhe asnjë situatë, ai nuk e përdori këtë moment sublim për përfituar dhe marrë vlerësime. Madje, fjalimin e tij ditën e Shpalljes Pavarësisë, ai është shprehur, se, siç e donte Zoti ishte i pari ngrinte flamurin e pavarësisë, ashtu bëhej edhe hero i parë i shtetit shqiptar.
  10. Ismail Qemali është kryeministri dhe kryetari i parë historinë e shtetit shqiptar. Ai qëndroi krye qeverisë nga data 28 Nëntor e vitit 1912 deri 22 janar 1914 për 12 muaj e 56 ditë.
  11. Ismail Qemali ngriti Vlorë flamurin e kuq me dy krena shqiponjash, një flamur deri sot na vjen tre variante. I pari, se këtë e qëndisi një Marigo, një nuse e shtëpisë ku fjeti Ismaili natën e fundit, atë e solli Spiridon Ilo nga SHBA varianti i tretë i Eqrem bej Vlorës, sipas cilit ia dha ai flamurin ia kishte falur Aleadro Kasstriota burri i një princeshe pretendonte se ishte pasardhëse e Skënderbeut.
  12. vlerësimet e punës i kanë bërë drejtuesit e administratës turke për Ismail Qemalin janë shënuar këto fjalë: Vali i denjë, diplomat, deputet, udhëheqës shteti, mendimtar dhe kryetari i parë i shtetit shqiptar.
  13. Ismail Qemali e nisi karrierën e vet politike si përkthyes Ministrinë e Jashtme Turqisë Osmane vitin 1860. Detyra e dytë administratë e Ismail Qemalit ishte vitin 1868, drejtor i Sekretariatit Zyrën Juridike Sofje Bullgarisë, atë kohë ishte pjesë e Turqisë Osmane.
  14. Ismail Qemali pas mori detyrën e nënprefektit rajonit Rusçuk, një detyrë e mbajti për pesë vjet. vitin 1873, ai jep dorëheqjen dhe largohet nga ajo detyrë.
  15. Ismail Qemali u emërua sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë Jashtme Turqisë vitin 1876, një detyrë e ndihmoi shumë njihte diplomacinë turke nga brenda, por edhe atë huaj. këtë detyrë qëndroi për një vit.
  16. vitin 1877, ai pëson një dënim karrierën e tij, pikërisht për aktivitetin e tij patriotik ndaj Shqipërisë. Me arsyetimin se kërkoi autonominë e Shqipërisë, ai internohet për shtatë vjet Kytahja Anadollit. Por presioni i një pjesë administratës turke, por edhe patriotëve shqiptarë, bëri sulltan Avdylhamiti t’i hiqte internimin dhe ta emëronte madje Vali Bollu Turqisë.
  17. Ismail Qemali emërohet Vali Siri, një detyrë shumë e lartë atë kohë dhe për tepër bëhej fjalë për një krahinë vonë mori edhe ajo pavarësinë si shtet i pavarur. Këtë detyrë e mbajti deri 28 qershor vitit 1892.
  18. Për punë mirë Ismail Qemali arriti bëhej deri këshilltar personal i sulltan Avdylhamitit, momentin kur Perandoria Osmane ishte fund saj. Një detyrë e mbajti nga viti 1892 deri vitin 1900. Kjo e ndihmoi atë ta njihte nga brenda perandorinë.
  19. Nga e gjithë detyra e tij si këshilltar i Sulltanit, mbahet mend se Ismail Qemali ishte ai i propozoi atij ndërtimin e një hekurudhe niste Durrës dhe mbaronte Stamboll. Një vepër nuk u ndërtua as atë kohë dhe vazhdon mos jetë e ndërtuar edhe sot.
  20. 1 maj vitit 1900, sulltan Avdylhamiti për punë dhe cilësi mira e emëron Vali i Përgjithshëm i Libisë, një detyrë mjaft e lartë e asaj kohe. Por Ismail Qemali u nis për Tripoli, por rrugës kthehet dhe shkon Paris, Londër e gjetkë, për punuar për çështjen shqiptare.
  21. 1908, me ndihmën e shqiptarëve veriut Maqedonisë, Ismail Qemali zgjidhet deputet i rrethit Beratit, por fakt ishte përfaqësues i gjithë Shqipërisë. Gjatë kohës Ismail Qemali ishte deputet Parlamentin e parë Turqisë moderne, ai pati një peshë konsiderueshme. Fjalimet e Ismail Qemalit Kuvend kanë qenë nga oratoriket dhe me mendim, duke nxitur kundërshtarët ta sulmojnë pa drejtë.
  22. Ismail Qemali ra sy vitin 1871, pikërisht zemër Turqisë osmane, se paraqiti tre kërkesa njëpasnjëshme për hapjen e shkollave shqipe Shqipëri. Edhe pse punonte si pjesë e administratës osmane, mori pjesë një mbledhje rilindësve shqiptarë Stamboll për krijuar alfabetin shqip.
  23. vitin 1865 Ismail Qemali nisi punonte për pavarësinë e Shqipërisë, duke krijuar për këtë çështje një klub kryeqendrën e perandorisë, Stamboll, bashkë me Konstandin Kristoforidhin.
  24. Shërbimi i sigurisë administratës turke zbuloi se gjatë kohës Ismail Qemali punonte për Turqinë, kishte hartuar një dokument për projektin e një Shqipërie pavarur. Ky ishte edhe një nga shkaqet mëdha përndjekjes u ndërmor ndaj atij.
  25. Ismail Qemali vdiq rrethana misterioze Peruxha Italisë, pak momente para se jepte një konferencë për shtyp. Deri sot nuk ka fakt një variant eksplicit vdekjes tij, por gjithmonë janë hedhur dyshime.
  26. Dyshimi i madh mendohet jetë se ai është helmuar ushqim nga qarqe greke dhe italiane antishqiptare, e shikonin Ismail Qemalin si një personalitet me influencë madhe për çështjen shqiptare.
  27. Kufoma e Ismail Qemalit është mbajtur Peruxha për dy javë pas vdekjes, me idenë e balsamosjes. Por kjo i shtoi edhe shumë dyshimet për helmim, pasi i kanë nxjerrë gjitha organet e brendshme për zhdukur çdo shenjë për autopsinë.
  28. Ismail Qemali është varrosur dy herë. Herën e parë shkurt vitit 1919 Kaninë, vendin e lindjes dhe paraardhësve tij, dhe herën e dytë 28 Nëntor Vlorë, viti 1932.
  29. Varrimi i dytë është bërë me urdhër posaçërisht mbretit Ahmet Zogu, me rastin e 20-vjetorit Pavarësisë. Zogu dhe partia e asaj kohe i kanë bërë nderimet mëdha trupit Ismail Qemalit, duke ia vendosur eshtrat varrin është edhe sot Vlorë.

Ceremonia për rivarrosjen e eshtrave Ismail Qemalit është cilësuar si një nga ceremonitë mëdha ka organizuar Ahmet Zogu gjatë gjithë kohës ai ka qenë pushtet. Ai i ka bërë nderimet mëdha atij u quajt babai i kombit.

  1. Ismail Qemali është nga ata personalitete politike dhe shtetërore ka shkruar kujtimet e veta. Por kujtimet e tij nuk janë botuar asnjëherë plota dhe kjo është çudia e ka shoqëruar çdo gjë jetën e tij.
  2. Akuza e madhe është hedhur ndaj Ismail Qemalit, është ajo se ai ideoi pas pavarësisë ndarjen e Shqipërisë kantone një model si Zvicra. Por sipas njerëzve e hodhën këtë akuzë, kjo do bënte fqinjët ta kishin lehtë ndarjen dhe copëtimin e Shqipërisë.
  3. Për herë parë gjatë gjithë historisë shtetit shqiptar diskutohet hiqet emri i Ismail Qemalit nga një institucion. Ky skandal ndodhi pikërisht kur rektori i Universitetit Vlorës, Tanush Shaska, propozoi emri i Ismail Qemalit t’i hiqej Universitetit Vlorës. Propozim ky ngjalli një reagim mjaft ashpër si nga politika, media, intelektualët dhe publiku.
  4. Pasardhësit aktivë Ismail Qemalit ditët e sotme janë Darling Vlora, Nedim Vlora dhe Ariana Vlora. Ndërsa shumica e pasardhësve tjerë kanë vdekur, kurse pjesa tjetër është emigracion prej shumë vitesh.
  5. Qamil bej Vlora (1895-1950) ishte djali dhe fëmija i fundit i Ismail Qemalit. Qamili ishte i vetmi djalë i Ismail Qemali nuk u largua nga Shqipëria. Edhe pse nuk u mor me politikë, 1946, pasi nuk pranoi bashkëpunimin me regjimin komunist, u arrestua me pretekstin “armë mbajtje pa leje”, pasi iu gjet një revolver, shumë antik sesa funksional. burg ume turbekuloz dhe vdiq moshën 55-vjeçare.
  6. Ismail Vlora dhe Xhevdet Vlora ishin dy nipërit e Ismail Qemalit. Ata ishin poliglotë punuan për bukën e gojës. Dy nipërit e Ismail Qemalit nuk pranuan bashkëpunonin me regjimin komunist dhe këtë mënyrë u detyruan punonin nëpër fshatra ndryshëm me punë krahu.
  7. Ismail Qemali u martua dy herë dhe dy rastet me shtetase greke. Për herë parë me një vejushë nga Konica, me cilën nuk pati fëmijë, pasi vdiq gjatë lindjes bashku me vajzën. Ndërsa për herë dytë u martua vitin 1886, me Kleoniqi Surmeli, vajza e një fisniku grek nga krahina e Edërnesë.
  8. Ismail Qemali u detyrua ta rrëmbente gruan e dytë për arsye se ligjet e ndalonim martesën e një myslimani me një ortodokse. Siç shkruan kujtimet e veta Ismail Qemali, me këshillën e vjehrrit e rrëmbeu nusen e ardhshme, ndërsa martesa u njoh zyrtarisht 1886-n, ai ishte 23 vjeç.
  9. Nga martesa e dytë Ismail Qemali pati 9 fëmijë, tre vajza dhe gjashtë djem. Vajzat quheshin Myvedet, Alije, Ylvie. Ndërsa djemtë ishin Mahmud Bej, Tahir Bej, Et’hem Bej, Xhevdet Bej, Qazim Bej dhe Qamil Bej.
  10. Fjalimi i Ismail Qemalit pasditen e 28 Nëntorit 1912, Vlorë, zgjati rreth pesë minuta. Fjalimi përmbante 450 fjalë dhe u ndërpre disa herë nga thirrjet e njerëzve ishin mbledhur sheshin e qytetit. Ndërprerja e gjatë e fjalimit Ismail Qemalit është momentin ai nxjerr flamurin dhe e valëvit atë ajër dhe thotë “Rroftë Shqipëria e Lirë!”.
  11. Fjalimi i Ismail Qemalit Shpalljen e Pavarësisë u lexua i gjithi gjuhën shqipe. përmendet Shpallja e Pavarësisë, lufta e Skënderbeut, vuajtjet e shqiptarëve dhe fundi, një lutje drejtuar Zotit mbrojë shqiptarët dhe Shqipërinë e Lirë.
  12. Fjalia e veçantë e fjalimit Ismail Qemalit Vlorë është: “Zotit Madh,… pranojë këtej e tutje jem unë dëshmori i parë i Atdheut, ashtu siç pata nderin dhe fatin jem i pari ta puth e ta bëj valëvitet i Lirë. Flamuri i ynë, n’atdhenë t’onë lirë”.
  13. Vendimi i parë i Ismail Qemalit pas firmosjes deklaratës Pavarësisë dhe marrjes detyrës si kryeministër, është dërgimi i lajmit gjitha qarqet e vendit dhe dërgimi i telegrameve shtetet e mëdha për njohjen e pavarësisë.
  14. Ismail Qemali është djali i Mahmut bej Vlorës disa herë u ndëshkua nga Porta e Lartë dhe i Hadije Hanëmit nga familja e njohur Alizoti e Gjirokastrës. Ismail Qemali kishte një motër dhe një vëlla vogël, Sulejmanin. Sulejmani vdiq gjatë internimit iu bë familjes nga turqit Selanik, rreth vitit 1871.
  15. Kopja e dokumentit Shpalljes Pavarësisë, e publikuar vitin 2007, mendohet se i përket Lef Nosit, i cili qeverinë e parë shqiptare ishte ministër i Postë-Telegrafës. Teksti shqip i Deklaratës Pavarësisë përbëhet vetëm prej katër rreshtash dhe janë ato ku thuhet: “Shqipëria jetë vete, e lirë dhe e mosvarme”. pas vijojnë dy rreshta turqishten e vjetër.
  16. Nga teksti dhe proklamata e Pavarësisë, nga regjimi komunist janë hequr mjaft emra nga firmëtarët e pavarësisë. Por proklamatë janë hequr edhe disa pasazhe.
  17. Kabineti i qeverisë Vlorës përbëhej nga 10 anëtarë. Kryeministër – Ismail Qemali, Zëvendëskryeministër – Nikoll Kaçorri, Ministër i Jashtëm – Myfit Libohova, i Luftës – Mehmet Pashë Dërralla, i Drejtësisë – Petro Poga, i Arsimit – Luigj Gurakuqi, i Financave – Abdi Toptani, i Bujqësisë – Pandeli Cale, i Post Telegrafit – Lef Nosi.
  18. Deri sot nuk ekziston asnjë fotografi nga momenti i Shpalljes Pavarësisë 28 Nëntor vitit 1912. Ende nuk dihen shkaqet sepse ajo foto mungon. Ndërkohë fotografia paraqet ngritjen e flamurit Vlorë nga Ismail Qemali nuk i përket datës 28 Nëntor 1912, por datës 1 dhjetor 1912.
  19. Shpallja e Pavarësisë Shqipërisë nuk u njoh 28 Nëntor vitit 1912 nga Evropa. Pavarësia e Shqipërisë nga shtetet evropiane u njoh vetëm vitin 1913, gjithashtu, këtë vit u njoh edhe Ismail Qemali si kryeministër i Shqipërisë.
  20. Ismail Qemali e shpalli Pavarësinë për gjitha trevat shqiptare. këtë akt hyn Kosova, një pjesë e Maqedonisë, Çamëria dhe pjesa u shkëput vonë nga Mali i Zi.

Misteret e kanë shoqëruar gjatë gjithë jetës, njeriun themeloi parin shtet shqiptar. Për Ismail Qemalin është shkruar shumë rreth momentit ngritjes flamurit Vlorë, vitin 1912, si dhe për Qeverinë e parë shqiptare ai arriti krijonte, por jo për momentet e fundit jetës tij. “Tirana Observer” riboton gjashtë misteret e Ismail Qemali.

këtë speciale do tregohen gjitha fshehtat e pathëna rreth jetës njeriut themeloi shtetin e parë shqiptar, nga vdekja e dyshimtë, propozimi po dyshimtë sulltanit për t’i dhënë postin e vezirit, e deri te fshehja e ditës lindjes tij gjatë regjimit komunist.

Si u mundua Ismail Qemali shtonte delegatët Konferencën e Paqes Paris? Pse nuk u realizua ky plan?

Jeta e Ismail Qemalit u mbyll me një mister madh. Askush deri me sot nuk ka arritur shpjegojë mënyrë detajuar për vdekjen e kryeministrit parë Shqipërisë. janar vitit 1919, Paris do zhvillonte punimet Konferenca e Paqes, e cila do diskutonte edhe për fatet e vendit tonë. Për këtë arsye Ismail Qemali ishte shumë i shqetësuar për fatet e vendit.

Gjithë sakrificat ai kishte bërë për vendin e tij donte kurorëzoheshin me sukses. Ai hartoi strategji kishte mundësi influenconte vendimet e konferencës. Për arritur këtë qëllim, ai zgjodhi partnerin kryesor diplomatik, Italinë, e cila duhej mundësonte me delegacionin shqiptar, konferencë shkonin paku edhe tre apo gjashtë delegatë shumë. Këta delegatë do ishin nga trojet shqiptare, cilët do bashkoheshin me ata vinin nga Amerika. Për një marrëveshje me qeverinë italiane u pa e nevojshme shkojë Romë.

Prej andej Ismail Qemali kërkoi bënte një marrëveshje me gjithë shqiptarët për vendosur një aksion kombëtar një moment kaq kritik e rrezikshëm, mund përpilohej programi përfundimtar. Për synimet i kishte vënë vetes, diplomati shqiptar filloi menjëherë për zbatuar mënyrë konkrete gjithë programin e paramenduar. Detyra e parë dhe emergjente ishte takimi i menjëhershëm i tij me diplomacinë e Romës. 19 janar 1919.

Kryeministri italian, Orlando, për pak ditë do nisej drejt Parisit për marrë pjesë Konferencën e Paqes. Ismail Qemali u nis drejt Italisë ku do takohej me autoritet italiane. Sa zbriti Peruxhia Italisë, Ismail Qemali njoftohet se autoritetet italiane e kishin ftuar ishin nisur për Paris, duke mos e pritur atë sipas njoftimit i kishin bërë. Ata kishin lënë njoftim Ismail Qemali priste deri sa ata ktheheshin nga Konferenca e madhe e Paqes.

këtë moment, ai kuptoi se flitej për një izolim qëllimshëm i qe bërë. Kjo mësohet nga rrëfimet e djemve tij. Sapo mësoi lajmin për pabesinë, menjëherë i erdhi një goditje apoplektike, gjë për moshën e tij ishte shumë e rëndë. Kanë qenë pikërisht ato momente provokuan klithmën e tij egërsuar dhe papërmbajtur “ hëngrën besë”! Situata cilën ishte vendosur Ismail Qemali bëri ai jo vetëm mos realizonte planin t’i shtonte delegacionit shqiptar edhe tre apo gjashtë delegatë, por Paris do hidhej për diskutim edhe çështja e Shqipërisë dhe ai s’do merrte pjesë as vetë. Ky fakt për do thoshte vdekje e parapërgatitur.

Gjithsesi, kushtet i ishin krijuar, ai u detyrua vendosej hotelin i kishin rezervuar. një nga ato ditë, kur gjithë qenien e tij e kishte pushtuar tensioni dhe ankthi, 24 janar, pikërisht 3 ditë para datës 27, kur ai mbushte plot 75 vjeç, Paris vazhdonte me intensitet punimet Konferenca e madhe Ndërkombëtare me pjesëmarrjen e shumë shteteve, kur shtetet e mëdha vendosnin fatet e shteteve vogla, Isamil Qemalit iu provokua një konferencë shtypi.

Ajo iu servir si dëshirë e gazetarëve për dëgjuar prononcimet e tij. Ajo konferencë, pavarësisht se nuk ishte kërkuar nga vetë ai, dukej se ishte edhe dëshirën e tij, sepse ishte momenti shumë se kurrë ai donte denonconte mashtruesit dhe izoluesit e tij.

U helmua apo vdiq nga shkaqe natyrore kryeministri i parë i Shqipërisë, një nga misteret mëdha ka shoqëruar historiografinë shqiptare!?

Pak kohë para se fillonte konferenca e shtypit, Ismail Qemalit iu servir fillimisht buka, me pretekstin se duhet hante para konferencës. Pasi hëngri, ai hyri sallën e rekomanduar, ku e prisnin dhjetëra gazetarë e fotoreporterë ndryshëm. Sipas rrëfimeve djali i Ismail Qemalit, Et’hemi, i ka bërë vonë kryetarit Bashkisë Vlorës, Ali Asllanit, mësohet se sapo hyri sallë Qemalit i kaloi një çehre e verdhë fytyrë. Nuk vonoi shumë, ai u ul tavolinë dhe befasisht trup i kaloi një valë rrëqethjeje. Ndërsa nisi belbëzojë me vështirësi, filloi dridhej dhe ndërkohë u konstatua se nuk mundte t’i lidhte dot fjalët.

Pas kësaj situate, ai arriti kërkonte ta shoqëronin për banjë. Kur arriti aty, e mbyti shkuma nxirrte nga goja dhe vjellët. pak çaste pulsi i tij pushoi rrahuri. këto momente gazetarëve mbledhur për konferencën e shtypit atë sallë iu komunikua fakti Ismail Qemali, i cili pak çaste parë kishte qenë para tyre, nuk jetonte . Kjo padyshim është një vdekje e provokuar. Arsyet pse u helmua Ismail Qemali ngelen mister.

Pse nuk ia publikuan asnjëherë datën e lindjes Ismail Qemalit gjatë periudhës komunizmit?

Një mister tjetër ka bëjë me figurën e Ismail Qemalit është dhe data e lindjes tij. Një nga studiuesit mirë ka punuar arkivat e Perandorisë Osmane ka zbuluar se dita e lindjes kryeministrit parë shtetit shqiptar është datën 16 tetor vitit 1846. Nexhip P. Alpan e ka datuar lindjen e debatuar gjatë, datën 16 tetor vitit 1846.

Datëlindja e këtij personalitetit është debatuar shpesh gjatë periudhës komunizmit nga historianë shqiptarë dhe huaj, mirëpo nuk binin dakord për këtë datë, pikërisht sepse qëllonte njëjtën datë kur e kishte ditëlindjen dhe diktatori Enver Hoxha. Kjo u mbajt e fshehtë pothuajse për 45 vjet, por nga dhënat e fundit nga historianë turq fund caktohet mënyrë saktë dhe datëlindja e Ismail Qemalit, i cili ishte nga shqiptarët ka arritur ofiqet larta Perandorinë Osmane, duke filluar nga një përkthyes i thjeshtë deri zëvendësministër i Jashtëm, e vonë deputet. Por është dhe njeriu krijoi shtetin e parë shqiptar pavarur.

Cilat janë fshehtat e Ismail Qemalit vitin 1913? Pse e dorëzoi Qeverinë duart e huajve, a ishin ato ndodhën pas dëshirat e tij?

Shpallja e Pavarësisë ishte një akt me rëndësi jetike për popullin shqiptar. Ajo, nga njëra anë mbylli një epokë tërë luftërash e përpjekjesh shekullore për hequr qafe zgjedhën e huaj, për ruajtur tërësinë territoriale atdheut e për formuar shtetin e lirë kombëtar shqiptar, duke kurorëzuar veprën e Rilindjes dhe, nga ana tjetër, hapi një epokë re, një epokë luftërash e përpjekjesh tjera për ta mbrojtur pavarësinë e fituar nga rreziqet e jashtme e brendshme, për siguruar bashkimin kombëtar gjymtuar rëndë dhe për vendosur rendin demokratik.

Ngritja e flamurit kombëtar Vlorë përfaqësonte fitoren e përbashkët e gjitha trevave shqiptare. Me shpalljen e pavarësisë, krye qeverisë u vendos pikërisht ai kishte kontributin qenësishëm, Ismail Qemali. Ai krye qeverisë shqiptare ndenji fare pak duke, dhënë dorëheqjen rrethana misterioze.

Shpesh është aluduar se ai bëri këtë veprim për lejuar një përfaqësues fuqive mëdha ta drejtonte vendin tonë, kjo për vendosur edhe stabilitetin e munguar tokat shqiptare, jo vetëm po shqetësoheshin nga tjerët, por edhe mes vetit kishin probleme theksuara. Një palë kërkonte mos shkëputeshim nga Perandoria Otomane, ndërkohë fqinjët tanë grabitqarë ishin duke punuar shkëpusnin sa tepër nga trupi i truallit tonë.

I gjendur një pozicion vështirë, pranoi propozimin e fuqive mëdha, për ardhjen e Princ Vidit krye vendit. Mirëpo kjo lëvizje e Ismail Qemalit rezultoi jo efikase, pasi edhe pse Porta e Lartë u shemb, ishin fuqitë e mëdha ato bënë pazar me fqinjët tanë për trojet shqiptare. vitin 1913 Konferencën e Ambasadorëve Londër, Shqipëria u copëtua nga gjithë anët, duke u bërë i vetmi vend botë kufizohej me trupin e vetë. Përpjekjet e plakut mençur nuk reshtën realizohej aspirata e gjithë shqiptarëve për një Shqipëri bashkuar.

Pse nuk shkoi Stamboll kur Sulltani i propozoi për postin e vezirit, çfarë kurthi mendonte Ismail Qemali se po i bënin?

Duke parë lëvizjet po bënte anë e kënd Evropës Ismail Qemali, sulltani i kërkon atij shkonte kryeqytetin turk dhe merrte postin e vezirit. Ky ishte një kurth po i bënte sulltani patriotit shqiptar , pasi shkonte atje, ta ekzekutonte. Ismail Qemali duke nuhatur qëllimet e sulltanit e kundërshtoi kategorikisht një rikthim kryeqytetin e Portës Lartë, duke iu vënë me gjithë energjitë e tij çështjes shqiptare. Për episodin e kurthit po ngrinte sulltani ndaj plakut vlonjat kanë shkruar një sërë historianësh, si turq ashtu dhe shqiptarë. Pasi këtij momenti Ismail Qemali realizoi aspiratën pesë shekullore shqiptarëve atë pavarësisë./Mapo.al

Reklama