Home » Shtëpia e Kuvendeve të Tepelenës

Shtëpia e Kuvendeve të Tepelenës

Dr. Dorian Koçi

Kjo është një foto e misionit holandez kur mbërriti Tepelenë fillim marsit 1914. Misioni holandez i kryesuar nga Majori De Waal dhe Kapiteni Sonne u takuan me parinë e Tepelenës dhe diskutuan mundësinë për marshuar drejt Gjirokastrës. foto burri i veshur me uniformë ushtarake dhe qylaf kokë është Sadulla Agaraj, patriot dhe atdhetar i shquar i trevës Tepelenës.

Ai lindi Tepelenë rreth viteve 1850 dhe u shkollua Janinë dhe Stamboll. vitet 1880 mbështeti Lidhjen e Prizrenit, duke marr pjesë Lidhjen e Janinës dhe Gjirokastrës. bashku me shumë patriot Tepelenës si Sheh Dauti, Myslim Vasjari etj, vitin 1880 dërguan trupa ruajtjen e kufirit Janinës nga marrja nga greku. Është disa herë kryetar i Tepelenës.

Merr pjesë klubet shqiptare si “Drita” dhe “Bashkimi” ku me ndihmën e tyre hapin shkolla shqipe Tepelenë 1911.( Xhezo Cana. Historia e Sadulla Tepelenës, kryetarit bashkisë Tepelenës 1910-1918. Gazeta Telegraf 22.03.2017).

Takimi me oficerët holandezë u organizua shtëpinë e tij dykatëshe. parë 18 gusht 1911 po njëjtën shtëpi ishte organizuar Kuvendi i kryengritësve Jugut. Ky takim u organizua pas atij Manastrit Cepos datës 8 korrik 1911. Pasi këtij takimi i cili nuk pati marrëveshje me qeverinë turke u mbajt Kuvendi i Tepelenës . Ky takim u shtëpinë e Sadulla Tepelenës ku përveç përfaqësuesve krahinave Jugut ishin dhe përfaqësuesit e Qeverisë Stambollit. Takimi i përfaqësuesve kryengritësve u 18 gusht 1911.

Po sipas Fejzi Alizoti i cili bashku me Xhafer Ypin ishin përfaqësuesit e Sulltanit takim me kryengritësit thuhet: “me arritur vend u mblodhëm shtëpinë e Sadulla Tepelenës . Grupet duke qenë impresionuar nga gjendja e intrigave, vendosën Namik Delvina, Sadullau dhe unë formulonim kërkesat e tyre një mënyrë mos refuzoheshin nga Qeveria Turke.

Pasi u dërgua kërkesa Stamboll u prite 4-5 ditë vinte përgjigja. Përgjigja ishte pozitive, ku lejoheshin disa drejta shqiptareve si përdorimi i gjuhës shqipe, mos bërja e ushtrisë fise largëta Perandorisë etj.( Xhezo Cana . Historia e Sadulla Tepelenës, kryetarit bashkisë Tepelenës 1910-1918. Gazeta Telegraf 22.03.2017).

Pas pushtimit Tepelenës nga trupat greke qershor 1914, qyteti u dogj dhe u shkrumbua dhe nga kjo shtëpi dhe gjithe qyteti mbeti vetëm kalaja dhe një pirg gurësh. Gazetari francez Robert Voutron, reporteri i gazetës L’Illustration vizitoi Tepelenën bashkë me trupat italiane shkruante 25 dhjetor 1916 reportazhin e tijNjë ekskursion Tepelenë” se kur trupat italiane, pas kalimit te shumë fshatrave gërmadhë mbërritën ne Tepelenë, ushtarët shprehen një britmë gëzimi.

fund, pas kaq shumë vështirësive, ata gjetën një qytet vogël, ku mund jetojnë një mënyrë pak primitive se e maleve ata kishin përshkuar Por ç’e do! Ishte vetëm një iluzion. Legjionet e shenjta* e kishin shndërruar Tepelenën hi. Vetëm dy shtëpi kishin shpëtuar: njëra prej tyre kishte shërbyer si kazermë për ushtarët grekë, dhe tjera, si banesë e komandantit tyre.

Zjarrit dhe rrënimit nuk i shpëtoi dot dhe shtëpia e kuvendeve Tepelenës dhe ne sot vetëm mund ta kundrojmë nëpërmjet kësaj fotoje marrë nga Arkivi Ushtarak Holandez e mikesha ime dhe muzeologia holandeze Gerda Mulder pati mirësinë ma dërgonte sëbashku me sqarimet përkatëse.

Nëpërmjet fotove tilla shpërndara arkivave botës mund rindërtojnë historinë e munguar urbane Shqipërisë Jugut djegur e përvëluar nga forcat shoviniste greke vitet e vështira 1914-1916.

 

Reklama

Lexo më shumë