Home » Në sheshin “Nënë Tereza” në Shkoder mungon monumenti i Marin Barletit

Në sheshin “Nënë Tereza” në Shkoder mungon monumenti i Marin Barletit

Zotni Thano,

Ua kemi borxh nderimin paraardhsve tonë kan dhënë një kontribut madh shkallë kombëtare dhe shkallë europiane per historinë e kombit tonë shqiptar, por edhe per historinë europiane. Kjo gjë shtyni baj propozimin per vendosjes e nji monumenti si me poshtë:

sheshin “Nënë Tereza” Shkoder ku asht monumenti i Nënë Terezes dhe monumenti i Luigj Gurakuqit duhet shtohet edhe monumenti i historianit madh shqiptar Merin Barletit.

qënder qytetit 2500 vjeçar Shkodres gjendet “Sheshi Nanë Tereza” cilin asht vendosë monumenti i humanistes madhe dhe nobelistes parë shqiptare Nanë Tereza (1910-1997) . Kjo grue e madhe shqiptare ia ka perkushtue jeten e vet BAMIRSISË varfenve pa shikue perkatesinë etnike apo bindjeve fetare. Asht per këtë arsye kjo grue shtatvogel dhe me zemer madhe nderohet nga e gjithë bota. Asht kjo grue shtatvogel me zemer madhe e ka nxjerrë populli shqiptar rritun dhe edukueme me traditat fisnike gjakut shqiptar dhe njikohësisht e ka ba njoftun mbar boten popullin e vet.

Po këtë shesh asht vendosë edhe monumentit i birit famshem Shkodres Luigj Gurakuqit (1879-1925), per cilin mund flitet me faqe tana qoftë per patriotizmin e Tij, per ndershmeninë e Tij dhe si perhapes i kultures dhe edukimit brezit ri.

Por këtë shesh mungon edhe nji figurë tjeter shumë e randësishme ka nxjerrë populli i Shkodres, i cili ka dhanë kontribut teper madh jo vetem per Historinë e Shkodres, por edhe per Historinë e mbar popullit shqiptar. Pra mungon monumenti i humanistit shquem, historianit, parit autor njohur dhe një nga mëdhenjtë e letërsisë vjetër shqiptare Marin Barletit  (lindun Shkoder rreth viti1460 – vdekur ne vitin 1512/1513 ).

Veprat e Marin Barletit qëndrojnë si një burim i dorës parë e pazëvendësueshmit për historinë e shek.XV Shqipërisë, si dhe Evropës Juglindore. Veprën e vet ai e mendonte si një përmendore ia kushtonte luftës për liri atdheut dhe popullit vet; ajo nuk do kishte një funksion thjesht estetik, por do t’i shërbente vërtetës, si mësuese e jetës, do t’i mësonte njerëzit për hapur sytë e për drejtuar si duhet punët e njerëzimit.

“Historia e Skënderbeut” e Barletit u bë burimi ma i rëndësishëm, nga ku patriotët shqiptarë mësojshin historinë e luftërave lavdishme popullit tonë nën udhëheqjen e Skënderbeut dhe frymëzoheshin për përpjekjet e tyne për shpëtimin dhe lirinë e Shqipërisë. Me librin e Tij Marin Barleti qëndron fillimet e letërsisë shqiptare, e cila e nis udhën e saj me një vepër përmasave mëdha. Kjo vepër është shkruar latinisht, asokohe ishte gjuha e kulturës Evropë, por ajo i përket kulturës shqiptare, jo vetëm se është shkruar nga një shqiptar, por se është bota shqiptare i ka dhënë jetë këtij argumenti madhështor kulturës hershme këtij populli lashtë.

Nji veper tjeter e ketij shkodranit madh Marin Barletit asht edhe “Historia e jetës dhe e  bëmave Skënderbeut” (Historia de vita et rebus gestis Scanderbegi, Romë midis 1508 dhe 1510). Është vepra madhore e Marin Barletit. Ajo e tregon autorin si një shkrimtar nivelit nartë dhe si historian përpiqet ndërtojë kuadrin e saktë jetës heroit dhe, me gjithë vështirësitë objektive për siguruar burimet, jep njohuri gjana për “Ç’ka ngjarë shek.XV dhe çfarë zhvillimi ka pasur atë kohë shoqëria jonë, fshatarësia shqiptare, jo vetëm nga ana historike, por edhe nga ana kulturore, ekonomike dhe drejtime tjera”.

Autori mbron drejtën e një populli për jetue i lirë, himnizon njeriun dhe forcën e tij, heroizmin njerëzor dhe dashurinë e natyrshme për trojet e parëve. Duke qenë një vepër historike, libri i Barletit ka rëndësinë për dhënat dhe faktet sjell. Pa këtë vepër historiografisë për Skënderbeun do t’i mungonin burimet e para, e kanë ushqyer dhe vazhdojnë t’a ushqejnë edhe sot.

Vepra tjeter me randësi madhe asht edhe “Rrethimi i Shkodrës” (De obsidione Scodrensi, Venedik 1504). këtë veper Ai jep historinë dramatike luftës për jetë a vdekje banorëve Shkodres rrethuar për një vit nga tuqit osman vitin 1478–79. I mbështetun shënimet dhe kujtimet e veta si dhe pjesëmarrësve tjerë, libri jep një tregim saktë ngjarjeve politike-ushtarake, por sidomos aspektit brendshëm, vetëdijes lartë patriotike banorëve qytetit.

Shkruar latinisht dhe e botuar Romë rreth viteve 1508-10. Kjo vepër kohën e vet u ribotua latinisht tri herë dhe u përkthye disa gjuhë evropiane. U përkthye anglisht për herë parë vitin 2012 siThe Siege of Shkodra” nga intelektuali i mirefillte amerikan me banim ma se 20 vjeçar ne Shkoder zotni David Hosaflook.

Marin Barleti bir madh i Shkodres dhe i mbar popullit shqiptar me veprat e tij i ka dhanë shumë Shkodres dhe shqiptarve, prandej Shkodra ia ka borgj nderimin tue i vendosë nji monument sheshin qendror  “Nanë Tereza”.

Paul Tedeschini

Sheshi-Nane-Tareza Në sheshin “Nënë Tereza” në Shkoder mungon monumenti i Marin Barletit

Reklama

Lexo më shumë