Home » Historia e njeriut me gjakun e bekuar, ka shpëtuar miliona jetë fëmijësh

Historia e njeriut me gjakun e bekuar, ka shpëtuar miliona jetë fëmijësh

Një burrë Australi ka ndihmuar shumë se 2 milionë fëmijë duke dhuruar gjakun e tij, nga i cili krijohet një medikament parandalon problemet tek porsalindurit. Po përse është ky gjak kaq i veçantë dhe si funksionon medikamenti tek fëmijët? Burri 81 vjeçar, James Harrison ka dhuruar gjak për 60 vite dhe ka realizuar dhurimin e tij fundit 11 maj.

Disa herë e thërrasin “njeriu me krah artë” dhe ka dhuruar gjak 1100 herë dhe vlerësohet se dhurimet e tij kanë shpëtuar jetë 2.4 milionë fëmijëve total. Gjaku i Harrisonit përmban një antitrup rrallë përdoret për prodhuar një medikament quajtur anti-D imunoglobulinë e njohur ndryshe si Rh imunoglobulina.

Ky medikament u jepet nënave janë risk për atë quhet mospërputhja Rh(rezusit) me fetusit, çka do thotë se sistemi imunitar i nënave mund sulmojë dhe shkatërrojë qelizat e kuqe gjakut fetusit. Kjo çon probleme serioze për sapolindurin, dëmtime tru, verdhëz. Gjithsesi trajtimi me Rh imunoglobulinë bëhet nga plazma e gjakut dhuruar nga Harrison mund parandalojë këto komplikacione.

Si funksionon?

Keni dëgjuar për llojin e gjakut pozitiv ose negativ. Kjo i referohet një proteine quajtur “Rh Factor” sipërfaqen e qelizave kuqe gjakut. Kur njerëzit kanë këtë proteinë ata quhen Rh pozitiv dhe kur ajo mungon ata quhen Rh negativë. Për pjesën madhe njerëzve fakti janë rezus negativ ose pozitivë nuk përbën asnjë ndryshim jetën e tyre.

Por tek gratë shtatzëna shfaq problem, nëse nëna është rezus negativ dhe fetusi rezus pozitiv. Qelizat e kuqe fetusit qarkullojnë rrjedhën e gjakut nënës dhe sistemi imuntar i nënës i sheh qelizat rezus pozitiv si huaja dhe krijon antitrupa kundër tyre.

Këta antitrupa e kapërcejnë plaçentën dhe dëmtojnë qelizat e kuqe gjakut fetusit duke krijuar mospërputhjen e rezusit është një nga shkaqet e sëmundjeve dhe vdekshmërisë tek porsalindurit. Për parandaluar këtë problem mospërputhshmërie, mjekët fillimisht analizojnë gjakun fillim shtatzënisë ose gjatë saj. Nëse nëna është Rh negativ asaj i jepet Rh imunoglobulinë.

SHBA rreth 15% e popullsisë është rezus negativ. Gratë e marrin këtë medikament, kur ato janë 28 javëshe shtatzëna si dhe 72 orë, pasi kanë lindur fëmijën rezus pozitiv. Një dozë imunoglobuline mund nevojitet pas një procedure invasive si amniocenteza, apo edhe tremujorin e parë pas një aborti. Saktësisht sesi funksionon Rh imunoglobulina për parandaluar komplikacionet nga mospërputhja e rezusit nuk është shumë e qartë, por shkencëtarët mendojnë antitrupat mbulojnë sipërfaqen e qelizave gjakut fetusit Rh pozitiv qarkullimin e gjakut nënës dhe parandalojnë sistemin imunitar nënës t’i shohë ata.

Australi Rh imunoglobulina prodhohet nga vetëm 200 dhurues gjaku, sipas Kryqit Kuq Australian. Harrisoni ka ngjarë ta ketë zhvilluar antitrupin, kur iu nënshtrua një transfuzioni madh gjaku moshën 14 vjeçare. Pas atij transfuzioni sistemi i tij rriti përqendrimin e antitrupave kundër qelizave me rezus pozitiv nuk ka trajtuar Harrison. Kjo do thotë se vetë ai është rezus negativ. Harrison nuk do dhurojë gjak, sepse ka arritur moshën kufi për dhurues Australi./bota.al

o.j/dita

Reklama

Lexo më shumë