Pasojat që sjell ndryshimi i formatit të dialogut Kosovë – Serbi

Ndryshimi i formatit dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë Bruksel, do ta kthente procesin prapa, vlerësojnë njohësit e zhvillimeve politike Kosovë.

Dialogu i deritashëm Bruksel, për formatin e cilit fillim ishin pajtuar dy vendet, është zhvilluar me lehtësimin e Bashkimit Evropian dhe me mbështetjen e fuqishme nga Shtetet e Bashkuara Amerikës.

Por, fundmi, për liderët institucional Kosovës, roli i Shteteve Bashkuara Amerikës këtë dialog është vlerësuar i pamjaftueshëm.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi dhe kryeministri i vendit, Ramush Haradinaj, kanë kërkuar përfshirjen aktive Shteteve Bashkuara Amerikës dialogun e Brukselit.

Politologu, Ramush Tahiri, thotë për Radion Evropa e Lirë se përfshirja eventuale dialog, mënyrë aktive e aktorëve tjerë përveç Bashkimit Evropian, do nënkuptonte ndryshim formatit dialogut deritashëm Bruksel. Rrjedhimisht, sipas tij, procesi do kthehej prapa.

“Pala kosovare ka kërkuar kyçen Shtetet e Bashkuara Amerikës, gjë duket krejtësisht një kërkesë normale, si një lloj garancie. Por, gjithashtu pala serbe ka kërkuar kyçet Rusia e nga pikëpamja e tyre do dukej kuadër një balance. Mirëpo, problemi kthehet gjenezën e tij. Unë mendoj fuqitë e mëdha e kanë politikën e vet strategjike dhe gjeopolitike, e bëjnë pavarësisht prej kërkesave shteteve vogla, këtë rast Kosovës ose edhe Serbisë”, theksoi Tahiri.

Ilir Ibrahimi, analist i çështjeve politike, duke folur për Radion Evropa e Lirë, shprehë mendimin se Shtetet e Bashkuara Amerikës janë përfshira dialog, me vet mbështetjen i kanë dhënë atij. Sipas tij, kërkesa e autoriteteve Kosovës roli i SHBA-së jetë aktiv dialog dhe gjithashtu kërkesa e autoriteteve Serbisë dialog kyçet edhe Rusia, e kthejnë procesin prapa.

“Besoj Bashkimit Evropian i është besuar roli përmbyllë këtë proces dialogut dhe Bashkimi Evropian, këtë rast e përfaqësuar nga zonja (Federica) Mogherini, e ka përkrahjen e fuqishme, si nga shtetet e Bashkimit Evropian, sidomos ato e kanë njohur Kosovën, por edhe nga Shtetet e Bashkuara. Prandaj, çdo ndryshim i kompozimit pjesëmarrësve dialog tani, unë po besoj nuk është favor Kosovës, sepse momentin futet edhe Rusia këtë lojë, atëherë e kemi një rol tjetër dialogut. Kjo nuk do shkonte favor Kosovës. Prandaj edhe e kemi parë Shtetet e Bashkuara nuk kanë qenë favor përfshirjes aktive dialog”, tha Ibrahimi.

anën tjetër, nismën e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Bashkimi Evropian nuk ka marrë mbi vete barrën jetë shpjegues apo interpretues i marrëveshjeve dalin nga dialogu, por vetëm lehtësues i tij.

Njohësit e zhvillimeve politike, vlerësojnë se kjo ka bërë palët e përfshira dialog, jo rrallë t’i interpretojnë ndryshe nga njëra-tjetra marrëveshjet dhe mos pajtohen lidhur me to.

Një situatë e tillë, sipas politologut Tahiri, e shpjegon edhe insistimin e autoriteteve Kosovës për përfshirjen aktive SHBA-së dialog, kur tashmë është paralajmëruar se duhet përmbyllet me një marrëveshje juridikisht obliguese për palët. Por, sipas tij, ky dialog nuk e ka formatin e një konference ndërkombëtare për Kosovën.

Nuk është konferencë ndërkombëtare dhe nuk mund ketë garantues ndërkombëtar, i cili e imponon zbatimin (e marrëveshjes). Duhet kemi një lloj dialogu apo bashkëbisedimi me Serbinë, për pranimin fund shtetit Kosovës. Kosova e ka këtë qëllim dhe proceset nuk kthehen prapa. Me Serbinë do ishte mirë çështjet t’i zgjidhnim ashtu si i zgjidhim me Maqedoninë, me Shqipërinë dhe me gjitha shtetet tjera dhe jo hyjmë një status veçantë bisedimeve është pak se sa pozicioni i shtetit Kosovës”, theksoi Tahiri.

Por, analisti Ibrahimi thekson rast se marrëveshja përfundimtare ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ligjërisht obliguese, do interpretohej dy mënyra, atëherë ajo nuk do konsiderohej fare si marrëveshje.

Nuk besoj ky është objektivi i Bashkimit Evropian dhe i Shteteve Bashkuara. Prandaj, kjo marrëveshje, e cila synohet arrihet deri fund vitit, do jetë e qartë dhe do qojë drejt normalizimit marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Nuk besoj do lejohen ambiguitete tilla. Nuk është interesin e vendeve po insistojnë kemi një zgjidhje këtë dialog. Kjo marrëveshje do ketë një garanci, qoftë nga Bashkimi Evropian, por edhe nga Shtetet e Bashkuara dhe vendet e fuqishme si Gjermania”, u shpreh Ibrahimi.

Sidoqoftë, pavarësisht se disa raste autoritetet e dyja vendeve, Kosovës dhe Serbisë, kanë deklaruar se një marrëveshje ligjërisht obliguese do duhej arrihej deri fund këtij viti ose fillim vitit ardhshëm, dyja palët vazhdojnë mbajnë qëndrime skajshmërisht kundërta lidhur me zgjidhjen e problemeve do qonin normalizimin e tërësishëm marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve.

The post Pasojat që sjell ndryshimi i formatit të dialogut Kosovë – Serbi appeared first on INSAJDERI.

Reklama